Zoon onthult straatnaambord voor kampoverlever Irene Spicker: “Mama zou heel hard hebben gelachen”

Uziel Awret en zijn zoon Keolu bij het straatnaambord voor hun (groot)moeder Irene Spicker.
Wannes Vansina Uziel Awret en zijn zoon Keolu bij het straatnaambord voor hun (groot)moeder Irene Spicker.
Uziel Awret (66) heeft woensdag het straatnaambord voor het Irene Spickerplein onthuld. Met de straatnaam herdenken de stad en Kazerne Dossin zijn moeder, een kunstenares die de Dossinkazerne overleefde en belangrijke kunstwerken en memoires naliet. “Had je haar dit verteld toen ze in 1944 de kazerne buiten stapte, ze zou heel hard hebben gelachen”, zegt Awret.

Het Irene Spickerplein is het plein tussen de Goswin de Stassartstraat en de Edgar Tinellaan, tussen de vroegere Dossinkazerne en museum Kazerne Dossin. Het was hier dat Irene Spicker maandenlang verbleef nadat ze in 1943 werd opgepakt. “Irene was een Duitse kunstenares die als jonge vrouw naar ons land vluchtte. In Brussel werd ze gearresteerd en vervolgens overgebracht naar de Dossinkazerne. Ze had het geluk dat ze werd ingedeeld bij de Malerstube.”

“Het was haar taak om de nummers te schilderen voor de mensen die op transport zouden worden gesteld. Daardoor heeft ze een heel lange periode het reilen en zeilen in de Dossinkazerne kunnen volgen. Later heeft ze haar memoires geschreven en die zijn bijzonder waardevol voor ons. Net als de portretten die ze maakte van gedetineerden en het artistiek werk van anderen dat ze heeft kunnen redden”, schetst Kazerne Dossin-conservator Veerle Vanden Daelen.

Ironie

Uziel Awret woonde de plechtigheid bij. Hij kwam speciaal over van de Verenigde Staten. “Ik zou van de maan gekomen zijn om hier aanwezig te kunnen zijn”, zegt Awret. “Dit is een speciaal moment voor de familie. Ik ben trots op wat ze deed.” Zijn moeder vertelde aanvankelijk niet veel over haar periode in de kazerne. “Zij die de kampen overleefden, begonnen een nieuw leven in een nieuw land en wilden de nieuwe generatie niet brandmerken met de traumatische verhalen.”

Volgens Awret vertelde zijn moeder er pas later over nadat ze de Belgische ambassadeur had ontmoet en haar bijdrage aan de Belgische geschiedenis werd erkend. “In het boek dat ze schreef, beschrijft ze het leven in de Dossinkazerne bijzonder gedetailleerd. Ze was kunstenares en zag de schoonheid van de wereld, ook op de donkerste momenten.” Volgens de zoon zou zijn moeder zeker blij en trots geweest zijn. “Maar ze had in de eerste plaats gelachen. Ze had een appreciatie voor de ironie van leven.”

Ook kleinzoon Keolu was blij dat hij aanwezig was. “Voor mij is dit mijn eerste bezoek aan Mechelen. Ik ben altijd heel close geweest met mijn grootmoeder, cool om dit te zien. Het is een donker deel van haar geschiedenis, maar het maakte haar ook tot de kordate persoon die ze was.”

Uziel Awret onthulde het straatnaambord voor zijn moeder Irene Spicker
Wannes Vansina Uziel Awret onthulde het straatnaambord voor zijn moeder Irene Spicker

Gedeporteerde kinderen

Een portret van Irene Spicker krijgt een bijzondere plek in het memoriaal van Kazerne Dossin. Dat wordt momenteel vernieuwd. “Tijdens haar verblijf schilderde ze het portret van een meisje met rood haar en een groen jasje. We kennen haar naam niet. Ze werd gedeporteerd en, gezien haar leeftijd, is de kans bijzonder klein dat ze Auschwitz heeft overleefd. Het portret zal een centrale plek krijgen in een ruimte met foto’s van vanuit Mechelen gedeporteerde kinderen, als symbool voor de vele gedeporteerde kinderen van wie niet eens een foto bewaard is gebleven”, aldus Vanden Daelen.

#meervrouwenopstraat

De naamgeving van het plein werd mee geïnspireerd door een nieuw tv-programma. Sofie Lemaire deed onder de noemer #meervrouwenopstraat een oproep om meer gerenommeerde vrouwen te vereeuwigen op straatnaambordjes. De stad Mechelen sprong mee op de kar. Op donderdag 17 en vrijdag 18 oktober staat Sofie Lemaire op de Grote Markt met een pop-up studio. Iedereen met straffe verhalen kan langskomen met oude foto’s, brieven of andere curiosa om zijn of haar verhaal te illustreren. Meer info op www.canvas.be/meer-vrouw-op-straat.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.