Rik Torfs en zijn uitdager Luc Sels: hard tegen hard

UITZONDERLIJK DUBBELINTERVIEW MET DE KANDIDAAT-RECTOREN VAN DE KU LEUVEN

Vertommen
Wie leidt de KU Leuven de volgende vier jaar: de huidige rector Rik Torfs of zijn uitdager Luc Sels? Beide kandidaten sparen elkaar niet. Sels verwijt Torfs een onemanshow op te voeren, Torfs zegt dat zijn uitdager de leidende rol van de KU Leuven in Vlaanderen wil opgeven. Dinsdag valt misschien al het verdict tijdens de eerste stemronde.

De zenuwen zijn gespannen bij de twee kandidaat-rectoren van de KU Leuven. Professor kerkelijk recht Rik Torfs (64) is gretig en wil maar al te graag een dubbelinterview. Luc Sels (50), al acht jaar decaan van de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, is voorzichtig en wil geen rechtstreekse confrontatie. Toch kunnen we beide hoogleraren uitzonderlijk strikken voor een online duel.


Professor Sels, u verwijt Rik Torfs dat hij over alles zijn zeg moet doen in de media. Maar hij geeft de universiteit wel een gezicht, toch?


Luc Sels: "Je kan als rector niet over alle maatschappelijke problemen een mening hebben. Laat dat over aan de experts van de KU Leuven. Een genuanceerde kijk is net de essentie van de universiteit."


Rik Torfs: "En ik ben heel blij dat onze experts deelnemen aan het debat, maar de rector is het gezicht van de universiteit. In 2015 had mijn openingstoespraak over vluchtelingen een grote weerklank in het heetst van de discussie. Als mensenrechten in het gedrang komen, mag je als rector niet zwijgen. De media vragen doorgaans dat je vlug reageert. Dat kan als je beschikt over een - gedurende vele jaren - opgebouwde intellectuele achtergrond. Een rector heeft het recht niet om zich terug te trekken uit het publieke debat."


Maar Luc Sels verwijt u ook dat u nooit de dialoog bent aangegaan met de faculteiten en departementen. Een kloof tussen het bestuur en de werkvloer.


Torfs: "Die was er in 2013, vandaag is er meer vertrouwen. Ook de relaties tussen het universitair ziekenhuis en de universiteit zijn vlotter en intenser. De vrijheid van spreken, openheid en verbondenheid zijn nergens groter dan aan onze universiteit. Bovendien is onze bestuursploeg altijd bereikbaar en toegankelijk voor alle personeelsleden en onze studenten."


Sels: "Kijk naar de resultaten van de tevredenheidsenquête: de werkdruk bij de professoren is nog nooit zo hoog geweest, en alle personeelsgroepen geven aan dat er iets grondig mis is met de work-life-balance. Rik Torfs ging daar iets aan doen maar er is een groot verschil tussen openstaan voor een babbel op een receptie enerzijds, en ervoor zorgen dat prangende vragen waar mensen mee leven worden omgezet in concrete verbeteringen anderzijds."


Hoe zou u de werkdruk aanpakken?


Sels: "Met een 'sabbatical'-beleid. Baanbrekend onderzoek vergt dat je je weken tot maanden kan inwerken in de materie om zo tot nieuwe inzichten te komen. Dat is net wat een sabbatical beoogt. Eén dag per week vrijwaren, zoals Rik Torfs voorstelt, is echt te weinig."


Torfs: "Maar wat Luc Sels voorstelt, heeft onze beleidsploeg al gerealiseerd. Docenten die dit willen, kunnen een academische zuurstofperiode inlassen. Een herbronningsperiode tot vier maanden waarin ze onderzoek kunnen afronden, veldwerk verrichten of een boek schrijven. We denken eraan dit ook voor ons administratief personeel mogelijk te maken."


Professor Torfs, u zegt dat het programma van Luc Sels onjuistheden bevat over uw beleid. Welke?


Torfs:"Er zijn veel voorbeelden. Bijvoorbeeld, dat we met lange tanden stappen hebben gezet naar een soepeler taalbeleid. Weinig respectvol. Toen ik aantrad in 2013 dreigden veel professoren hun bevoegdheid te verliezen om in het Engels te doceren. Door de erkenning van ons taalportfolio konden we dit kenteren. En dit jaar konden we ervoor zorgen dat buitenlandse docenten niet na drie jaar maar na vijf jaar het Nederlands machtig moeten zijn. Na intense onderhandelingen met de Vlaamse regering. Wie daarover smalend doet, geeft blijk van een gebrek aan politiek inschattingsvermogen."


Sels: "Too little, too late: het taalportfolio-model werd uitgewerkt door de vroegere bestuursploeg van rector Mark Waer. De verlenging van de termijn voor kennis van het Nederlands, zorgt er ook voor dat buitenlandse docenten pas na vijf jaar vast benoemd kunnen worden in plaats van na drie jaar."


Professor Sels, u vindt de universiteit te blank en dus geen goede afspiegeling van de maatschappij. Wat zou u eraan doen?


Sels: "Er dreigt veel talent verloren te gaan. We moeten meer diversiteit in onze studentenpopulatie krijgen, om de sociale samenhang en de vooruitgang veilig te stellen. Als universiteit moeten we bijvoorbeeld ambassadeurs selecteren en met rolmodellen naar scholen van het secundair onderwijs gaan om zo leerlingen die ondervertegenwoordigd zijn aan de universiteit, te enthousiasmeren voor studies aan de KU Leuven."


Torfs: "Diversiteit is een absolute prioriteit voor ons. We werken krachtig aan de succesvolle instroom, doorstroom en uitstroom van jongeren met een migratieachtergrond. En verder betekent diversiteit voor ons ook: studeren met een functiebeperking, fysieke en digitale toegankelijkheid van onze universiteit, betaalbaar studeren, combinatie van werk en studie en ten slotte: levensbeschouwelijke en religieuze diversiteit."


'Plus est en nous' is de slagzin van het programma van Luc Sels. Hij wil een betere samenwerking met de andere Vlaamse universiteiten in plaats van te concurreren, om samen nog meer te groeien.


Torfs: "De KU Leuven is nummer 40 in de wereld en nummer 5 op het Europese vasteland. Beter dan vier jaar geleden. De samenwerking met de Vlaamse universiteiten loopt voortreffelijk, kijk maar naar het eredoctoraat dat we samen met de UGent aan Angela Merkel gaven. Vreemd dat Luc Sels naar de wereldtop kijkt maar de leidende rol van de KU Leuven in Vlaanderen wil opgeven."


Sels: " Uiteraard zijn wij fier op onze positie in de universitaire rankings. Het resultaat van excellent onderzoek, niet van het beleid van de afgelopen vier jaar. De verstandhouding met de andere Vlaamse universiteiten is de voorbije jaren vertroebeld geraakt door de vaak eenzijdige opstelling van de huidige bestuursploeg. Dit verzwakt op langere termijn de positie van de Vlaamse universiteiten wanneer zij met de overheid moeten onderhandelen."

Vertommen