Oud Stellaflesje gevonden bij opgravingen

ARCHEOLOGISCH VOORONDERZOEK LEVERT OPVALLENDE RESULTATEN OP

Door middel van sleuven wordt gekeken of verder onderzoek nodig is.
Vertommen Door middel van sleuven wordt gekeken of verder onderzoek nodig is.
Het archeologisch vooronderzoek dat momenteel gevoerd wordt op de Hertogensite heeft enkele opvallende resultaten opgeleverd. Zo trof de Group Monument resten van middeleeuwse bewoning aan langs de Brusselsestraat en onder andere een soldatenhelm en een Stellaflesje uit de Tweede Wereldoorlog aan het cultuurcentrum.

Group Monument startte op 18 augustus met het uitgraven van veertien proefsleuven op de Hertogensite. De site van zes hectare groot tussen de Brusselsestraat, Kapucijnenvoer en Minderbroedersstraat wordt in de toekomst ontwikkeld door projectontwikkelaar Resiterra. De enige voorwaarde is: geen enkel archeologisch restant mag bij de bouwwerken vernield worden, en dus moest Resiterra op eigen kosten een onderzoek laten uitvoeren. Intussen zijn de meeste sleuven uitgegraven en onderzocht.

De grote fles is van Stella.
Vertommen De grote fles is van Stella.

Waardevolle site

"We wisten dat de site historisch heel waardevol is", zegt Sarah Linten van Group Monument. "In de jaren 1980 waren er al eens Romeinse restanten gevonden langs de Brusselsestraat. Daar liep indertijd een heirbaan. En we wisten ook dat er in de Middeleeuwen bebouwing was geweest langs de Brusselsestraat. De sleuven die we op de parking voor het Sint-Pietersziekenhuis trokken, bewezen dat ook. We troffen er een haard en een tegel- en baksteenvloer aan die wijst op bewoning in de late Middeleeuwen. Op 90 centimeter diepte vonden we nog oudere keramiek. De precieze datering moeten we nog nagaan, maar voorlopig schatten we 12de, 13de of 14de eeuw."


Ook tegenover de huidige kruidtuin werd een sleuf gegraven. "We wisten dat de vroegere botanische tuin zich daar bevond, tot halfweg de 19de eeuw", vervolgt Linten. "En in de bodem vonden we effectief buitenkeramiek en organische resten. Uit die laag hebben we pollen gehaald die ons in een verder onderzoek kunnen leren om welke soort beplanting het ging. Aan het cultuurcentrum vonden we dan weer recentere resten, maar daarom niet minder interessante: een helm van een Belgische soldaat uit begin WOII. In dezelfde put troffen we een Stellaflesje, een boek en medisch materiaal aan. Vermoedelijk dateren die voorwerpen allemaal uit dezelfde periode."

Een helm uit WO II.
Vertommen Een helm uit WO II.

Bijkomend onderzoek

Group Monument werkt nog één tot twee weken op het terrein en stelt vervolgens een verslag op met alle bevindingen. "Op basis daarvan doen we aanbevelingen voor Onroerend Erfgoed: waar is bijkomend onderzoek wenselijk en waar niet? Al betekent dit niet dat we daar in de toekomst ook effectief opnieuw gaan graven. Dat hangt ook af van de toekomstige plannen op het terrein. Als boven een mogelijk interessante zone gewoon een plein wordt aangelegd, voeren we geen verder onderzoek, omdat er geen risico op beschadiging van de ondergrond is. Dat doen we enkel wanneer er diep moet gegraven worden, bijvoorbeeld voor het aanleggen van fundamenten. We gaan ervan uit dat archeologische resten het best bewaard blijven in de grond."


Momenteel wordt er nog volop gewerkt aan het masterplan van de Hertogensite (waarvan de werkzaamheden vermoedelijk in 2017 zullen starten), maar in de eerste plannen werd er een plein voorzien langs de Brusselsestraat. De kans lijkt dus klein dat die 'interessante' zone nog verder wordt onderzocht. "Daar kan ik me in vinden", zegt burgemeester Louis Tobback (sp.a). "Het Verdrag van Malta schrijft niet voor dat je verplicht bent om historische sporen te onderzoeken, wel dat je ze niet mag vernielen. Daar ben ik het honderd procent mee eens."