Leuvense politiek verdeeld over weghalen Leopold II. PVDA en CD&V willen nog meer antiracisme acties, N-VA wil beeld omdraaien: “Door het weg te moffelen wis je de geschiedenis niet uit”

N-VA-ondervoorzitter Lorin Parys en het beeld van Leopold II in de nis van het stadhuis in Leuven.
RV N-VA-ondervoorzitter Lorin Parys en het beeld van Leopold II in de nis van het stadhuis in Leuven.
Vrijdag besliste het gemeentebestuur van Leuven om het beeld van Leopold II weg te halen uit de nis van het stadhuis. “We dragen zorg voor ons verleden en ons erfgoed, maar zien het graag in het juiste perspectief”, klonk het. PVDA en CD&V zijn tevreden dat het beeld van de tweede koning der Belgen, die een persoonlijk schrikbewind voerde in de Onafhankelijke Congostaat, verdwijnt. Zij willen dat er nog meer concrete antiracisme acties volgen. N-VA wil het beeld op zijn huidige plaats omdraaien en zo iedereen er attent op maken dat er uitleg over zijn wandaden vereist is.

Het debat over het beeld van Leopold II in de nis van het stadhuis is sinds vrijdag weer actueler dan ooit. Toen besliste het gemeentebestuur om het beeld van de tweede koning der Belgen weg te halen en een plaats te geven in het stadhuis. De 23-jaar durende heerschappij van de stichter-eigenaar van de Onafhankelijke Congostaat werd gekenmerkt door talrijk gedocumenteerde wreedheden waaronder verminkingen, gijzelingen en hongersnood. “In Leuven zijn verbondenheid en respect voor elkaars gevoeligheden belangrijke waarden. Het beeld weghalen en het binnen opbergen vinden we een gepaste actie om dat te onderstrepen”, zei burgemeester Mohamed Ridouani. De PVDA, die in 2018 al een voorstel indiende om het beeld weg te halen, stemt zich net als de CD&V tevreden met deze beslissing. N-VA ziet het beeld liever op zijn plaats blijven en stelt dat er verstandigere opties zijn om te leren uit het verleden.

CD&V: “Beeld plaats geven en voorzien van de nodige context”

CD&V Leuven wil heel graag het voortouw nemen om van Leuven een stad te maken zonder racisme, maar wil daarbij de geschiedenis niet uit de weggaan. “Ons doel is een stad te maken waar elke Leuvenaar zich thuis voelt. De huidige discussies over zwarte piet, Uncle Ben’s maar vooral over Leopold II herinneren ons eraan dat dit een constante oefening is in overleg en met wederzijds begrip”, zegt Liesbeth Vandermeeren, fractieleidster CD&V Leuven. “Na meer dan 100 jaar eerbetoon, groeit het besef dat Leopold II geen prominente plaats op het stadhuis verdient. Het is goed dat het stadsbestuur het initiatief neemt om zijn standbeeld te verwijderen, maar dat is slechts de eerste stap in de richting van erkenning. We willen het beeld niet verbannen tot een kelder, zodat Leopold II verder helemaal doodgezwegen wordt. Het beeld kan een essentieel artefact zijn om deze pijnlijke episode in onze geschiedenis verder te vertellen en er lessen uit te trekken. “Wij vragen daarom om het beeld alsnog een plek te geven in onze stad en te voorzien van de nodige context, want het thema is relevanter dan ooit.”

Het is tijd om van Leuven een stad te maken waar er nu en in de toekomst geen plaats is voor racisme. Laten we daar met z’n allen samen voor gaan

Liesbeth Vandermeeren

“Racisme bestaat, maar er is ook de wil om eraan te werken, de dialoog aan te gaan en oplossingen te zoeken”, getuigen Sylvia Kapinga en Ernest Agyepong, CD&V-leden met Afrikaanse roots. “Zal het weghalen van dat standbeeld mijn kansen als zwarte jongen op school vergroten?”, vraagt Ernest Agyepong zich af. “Het verwijderen moet een start zijn van concrete acties over hoe we racisme in onze stad willen tegengaan.”

“Het beeld van Leopold II staat momenteel nog voor een onmenselijk selectieve weergave van de geschiedenis. Erken het, herschrijf het en leg daarmee de basis voor een écht gelijkwaardige samenleving”, benadrukt Sylvia Kapinga. “Het is nu tijd om van Leuven een stad te maken waar er nu en in de toekomst geen plaats is voor racisme. Laten we daar met z’n allen samen voor gaan”, concludeert Liesbeth Vandermeeren.

Leopold II was een schurk, maar door het beeld weg te moffelen wis je de geschiedenis niet uit. Er zijn verstandigere opties om te leren uit het verleden

Lorin Parys

N-VA: “Er zijn verstandigere opties”

“Leopold II was een schurk, niet alleen bekeken met de bril van vandaag maar ook met die van toen”, stelt N-VA-ondervoorzitter Lorin Parys. “De slachtoffers van het kolonialisme zijn ons nog nabij. Wij zouden het beeld - dat vandaag bijna niemand kan aanwijzen op de gevel van het stadhuis - gewoon omgedraaid hebben. Dat zou iedereen erop attent gemaakt hebben dat er uitleg over de wandaden van deze vorst vereist is. Door het weg te moffelen wis je de geschiedenis niet uit. En zo dreig je al snel in een straatje zonder einde terecht te komen. Wij vinden dus dat er verstandigere opties waren om te leren uit het verleden.”

In een samenleving waar structureel racisme nog alomtegenwoordig is volstaat het niet om niet-racistisch te zijn. Het is de verantwoordelijkheid van het stadsbestuur om antiracistisch op te treden

Line De Witte

PVDA: “Een stap in de goede richting”

PVDA gemeenteraadslid Line De Witte diende begin deze maand een voorstel in om het standbeeld van Leopold II van het stadhuis te verwijderen. Het voorstel zou besproken worden op de komende gemeenteraad, maar vrijdag kondigde het stadsbestuur al aan dat het standbeeld zal worden verwijderd. De Witte reageert dan ook tevreden. “In een samenleving waar structureel racisme nog alomtegenwoordig is volstaat het niet om niet-racistisch te zijn. Het is de verantwoordelijkheid van het stadsbestuur om antiracistisch op te treden. Dat Leopold II, 60 jaar na de onafhankelijkheid, nu eindelijk van zijn voetstuk wordt gehaald, is een stap in de goede richting.” 

Ten slotte stelt PVDA Leuven nog voor om het standbeeld van Leopold II te vervangen door een kunstwerk of standbeeld dat ons herinnert aan de andere kant van de kolonisatie. “Te lang hebben wij de geschiedenis geleerd van de kolonisatoren. Nu is het tijd voor de geschiedenis van de dekolonisatie”, legt De Witte uit. “Het is tijd om de strijders voor vrijheid, de strijders tegen onrecht, op de voorgrond te brengen. Als ik de geschiedenis van WOII wil brengen naar mijn leerlingen, heb ik daar geen standbeeld van Hitler voor nodig, dan neem ik hen mee naar het fort van Breendonk”, besluit het gemeenteraadslid.