25 jaar na ‘Het machtig reservoir’ is legendarische Fille terug met ‘Leivese’ monoloog. “Hard nodig, want dialect dreigt uit te sterven”, zegt Hugo Symons

Fred Brouwers en Hugo Symons betreuren dat ‘t Leives stilaan naar de achtergrond verdwijnt.
Vertommen Fred Brouwers en Hugo Symons betreuren dat ‘t Leives stilaan naar de achtergrond verdwijnt.
Dreigt het ‘Leives’ ten onder te gaan? Die kans is niet onbestaande maar Leuvenaars Hugo Symons en Fred Brouwers willen dat niet zomaar laten gebeuren. Samen met de Akademie van het Leuvens Dialekt hernemen ze de legendarische figuur Fille uit het gelauwerde theaterstuk ‘Het machtig reservoir’. 25 jaar later stelt Fille vast dat de wereld is veranderd in een nieuwe monoloog met als titel ‘Veioët/Achteroeët’.

Je zou ze kunnen omschrijven als twee gezapige heren met een respectabele leeftijd maar van bedaardheid is geen sprake als we Hugo Symons en Fred Brouwers zien zitten. De ene is 83 jaar jong, de andere heeft 71 jaar op de teller. Beiden hebben er een lange carrière op zitten in de creatieve sector die eigenlijk nog niet helemaal voorbij is, al heeft de pensionering het tempo wel een versnelling lager geschakeld. Of met andere woorden: er wordt nog gekookt maar de soep krijgt iets meer tijd om op smaak te komen. Met Hugo Symons en Fred Brouwers in het gezelschap kom je al snel tot de conclusie dat ouder worden een kunst is die je langzaam maar zeker gaat beheersen naarmate het leven verder kabbelt tot het besef komt dat de wereld is veranderd. 

“Je kan niet genoeg tegen elkaar zeggen dat je er goed uitziet. Als je dat genoeg zegt, dan ga je het op de duur geloven en dat is goed voor de moraal”, aldus de heren die in het verleden furore maakten op de theaterplanken, de televisie en de radio.

Hugo Symons als de legendarische 'Fille'.
RV Hugo Symons als de legendarische 'Fille'.

Legendarisch theaterpersonage

Toch laat het besef dat de wereld heel erg is veranderd Hugo Symons en Fred Brouwers niet los. Zelfs in die mate dat ze besloten om samen op de planken te kruipen en een legendarisch theaterpersonage nieuw leven in te blazen. “Na ‘Het machtig reservoir’ is Fille met pensioen gestuurd, nu ruim 25 jaar geleden. De 25 jaren daarvoor leefde hij op zijn reservoir. Nu hij terug in de bewoonde wereld is gekomen, stelt Fille vast dat er in de wereld heel wat is veranderd. Zijn visie daarop vertelt hij in de nieuwe ‘Leivese’ monoloog ‘Veioët/Achteroeët’. Want dat is de cruciale vraag: ging de wereld er op veioët of achteroeët?”, zegt Hugo Symons die opnieuw in de huid van ‘Fille’ kruipt op 8 december in de Leuvense Minnepoort. Of zoals de heren het zeggen: ‘de Minnepoot’.

Vroeger was dialect de omgangstaal. Toen kwam het algemeen Nederlands en nog daarna deed het Engels haar intrede in ons taalgebruik

Fred Brouwers
Fred Brouwers (rechts), hier op de foto met Meneer André, deken Dirk De Gendt en enkele muzikanten die dialect en cultuur samenbrachten in meerdere initiatieven.
Vertommen Fred Brouwers (rechts), hier op de foto met Meneer André, deken Dirk De Gendt en enkele muzikanten die dialect en cultuur samenbrachten in meerdere initiatieven.

Dialect is zoals verwacht de achterliggende rode draad met als cruciale vraag: dreigt het Leives ten onder te gaan in deze moderne tijden? Fred Brouwers –die in het voorprogramma bekende liedjes in het Leives komt zingen- vreest van wel. “Vroeger was dialect de omgangstaal. Toen kwam het algemeen Nederlands en nog daarna deed het Engels haar intrede in ons taalgebruik. Ondertussen is onze taal doorspekt met Engelse termen. Ik hoor dat zelfs op een radiozender zoals Klara. Ik vrees dat het dialect gedoemd is om te verdwijnen. Kinderen die vandaag in Leuven worden geboren horen amper nog Leives en kunnen het later ook niet spreken. We leven in een andere wereld maar persoonlijk schep ik er veel genoegen in om ’t Leives te cultiveren. Daarom ga ik als voorprogramma liedjes zingen in ’t Leives, van Rum tot Big Bill.”

De jongere generatie die het dialect nog waardeert, wordt kleiner en kleiner

Acteur Hugo Symons
Hugo Symons maakte onder meer furore op het televisiescherm maar keerde altijd met veel plezier terug naar zijn geliefde theaterplanken.
Vertommen Hugo Symons maakte onder meer furore op het televisiescherm maar keerde altijd met veel plezier terug naar zijn geliefde theaterplanken.

Ook Hugo Symons betreurt het ten zeerste dat ’t Leives stilaan van het toneel is verdwenen. “Er is te weinig aandacht voor dialect in het algemeen”, klinkt het. “Tegenwoordig doen de mensen hoogstens moeite om er eens onderling mee te lachen maar het klinkt doorgaans nergens naar. De jongere generatie die het dialect nog waardeert, wordt kleiner en kleiner. Dat mogen we niet laten gebeuren en daarom laten we de legendarische Fille nog eens aan het woord in een nieuwe monoloog. ’t Leives is een mooi dialect en niet zelden zitten er verwijzingen naar het Frans in. Ik weet nog heel goed dat mijn moeder me waarschuwde om me ‘te verdifenderen’ toen ik naar de Jozefieten ging. Dat was uiteraard een samentrekking tussen ‘verdedigen’ en ‘défendre’. Er zit zoveel schoonheid in ’t Leives. Dat mogen we absoluut niet verloren laten gaan!”

‘Veioët/Achteroeët’

Zondag 8 december om 12 uur in de Minnepoort in Leuven

Tickets: 10 euro

Meer info: www.30cc.be




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jos Dupont

    Ik ben Leuvenaar en in het Leuvens opgevoed . Mijn kinderen spreken ABN het lukt hun zelfs niet dialect te spreken ze hebben de manier van uitspreken en klank niet mee , en maar goed ook ! Voor mij mag dat plat taaltje gerust verdwijnen !

  • Carla Van Geel

    Kleuters mogen niet naar het 1ste leerjaar als ze de Nederlandse taal test niet aankunnen, hoe tegenstrijdig zal de Vlaamse taal nog worden?