"Natuurlijk raken die doodsbedreigingen mij"

STAATSSECRETARIS VOOR ASIEL EN MIGRATIE WORDT 40: EEN OPENHARTIG GESPREK

Staatssecretaris Theo Francken (N-VA) wordt straks 40. Hij blikt terug op een bijzonder woelige periode.
Vertommen Staatssecretaris Theo Francken (N-VA) wordt straks 40. Hij blikt terug op een bijzonder woelige periode.
Theo Francken wordt 40, maar de populairste politicus van het land heeft geen tijd om daar lang bij stil te staan. Dan doen wij het maar met hem. Een gesprek over wat doodsbedreigingen met hem doen, over sociale media en over de oude politieke garde.

Het is ochtend in Café Sport, het volkscafé aan het station van Leuven. Als OHL-supporter voelt Theo Francken zich hier thuis. Het zijn woelige maanden voor de staatssecretaris voor Asiel en Migratie en Administratieve Vereenvoudiging. De dag ervoor kreeg hij nog een kogel en een poederbrief in de bus, maar een week eerder scandeerde een volle zaal zijn naam op de nieuwjaarsreceptie van N-VA. Over enkele dagen wordt de staatssecretaris 40. "Maar ik ben nog altijd dezelfde Theo, hoor", verzekert hij ons. "Ik blijf met mijn twee voeten netjes op de grond. Ik kan goed relativeren en what comes up, must go down. Zweven zit niet in mijn karakter."

In 2006 leek het al voorbij voor het begon, toen je na een hevige campagne nog geen 5 procent haalde in Lubbeek. De enige keer dat je weende in de politiek, zei je. Hoe

verklaar je je populariteit vandaag?

"Door hard te werken en consequent op te komen voor je idee. Niet draaien met de wind, zoals zoveel politici doen. Het is mijn handelsmerk om te verdedigen waarin ik geloof, met hart en ziel. Ik sta voor iets, en mensen weten dat. Weet je nog, de tijd van de Teletubbies bij sp.a? De tijd van Bert Anciaux? Politiek moest tof, tof, tof zijn, met politici in allerhande spelprogramma's en zo. Ik doe daar echt niet aan mee. Je kan populair zijn zonder je als politicus te moeten prostitueren. In onstabiele tijden als vandaag hebben mensen nood aan politici die voor iets staan."

Je beleid krijgt soms veel kritiek en je wordt er vaak ook hard voor aangepakt. Het politieke spel, toch? Maar de prent van Jeune Ecolo van jou in een uniform van de Wehrmacht vond je erover.

"Ik kan perfect tegen een stevig debat. Ik ben ook een bokser, mijn bokstrainer zei trouwens altijd dat je moet kunnen klappen uitdelen, maar dat je ook moet kunnen incasseren. En ik kan dat. Ik zal nooit in een hoekje zitten wenen. If you can't stand the heat, stay out of the kitchen. Maar het is anders als je vanuit partijpolitieke hoek wordt afgeschilderd als een nazi, met geweer in de hand dan nog. Ikzelf heb bovendien nooit op de man of vrouw gespeeld. Die haatprenten zijn gewoon gevaarlijk. Je creëert op die manier een soort van klimaat waarbij je misschien iemand inspireert om tot het ultieme te gaan."

Die poederbrief en die kogel in de bus, wat doet dat met je? Met je gezin?

"Twee medewerkers van mijn kabinet moesten uit voorzorg naar het ziekenhuis. Mijn kabinet, dat ben ik niet alleen hé. Dat is een team, mensen met gezinnen. Ook mijn gezin. Ik kan die bedreigingen goed relativeren, maar natuurlijk doet me dat iets. Mijn kinderen zijn gelukkig nog te klein om dat allemaal te beseffen. Maar het is niet evident, nee."

Je wordt 40 op 7 februari. Sta je daar bij stil?

"Nee, het is een verjaardag als een ander. Ze zeggen dat ik in het midden van mijn leven zit, maar ik denk eerlijk gezegd dat ik daar al voorbij ben. Aan het tempo dat ik nu leef, word ik geen tachtig jaar. Maar toch heb ik nog veel wilde plannen en dromen, hoor."

Als pedagoog zou je een eigen school willen oprichten.

"Ja, dat klopt. Het is een project dat ik ooit nog eens wil vormgeven. Ik zal me alleszins altijd blijven inzetten voor het algemeen belang, voor de samenleving. Dat zit in mij. Net als een directeur van een school of iemand die zich inzet in de non-profitsector. Maar laat me eerst nog maar enkele jaren mijn werk doen in de politiek. Er zijn nog te veel uitdagingen op vlak van het Europees migratiebeleid. De situatie aan de buitengrenzen van Schengen is echt nog niet onder controle. En die druk zal niet afnemen, integendeel. Migratie is een van de grote maatschappelijke uitdagingen, en het is mijn missie om daar een antwoord op te bieden."

Vaak gebeurt dat via sociale media. Je tweets veroorzaken wel vaker opschudding.

"Ja, dat ontken ik niet. Sociale media zijn nieuw in de politieke communicatie. Twitter, Facebook en andere kanalen maken het mogelijk om open en rechtstreeks te communiceren met de burger. Over het beleid, over beslissingen en acties, zonder de klassieke media als tussenstap. Dat botst met de gewoonten van het oude politieke systeem. Ik begrijp best dat sommige politici moeilijk kunnen volgen. Het is geen toeval dat de grootste criticasters ministers van staat zijn. Mensen zijn veel mondiger geworden. En beter op de hoogte."

Wat met objectieve berichtgeving? In de VS lijkt die ver zoek.

"Ik communiceer ook via de kranten en televisie, hoor. Niet zoals Trump, die weigert te communiceren via bepaalde media en alleen zijn versie duldt. Er is veel kritiek op de openbare omroep, maar ik heb het gevoel dat ik er nog steeds mijn ei kwijt kan. Natuurlijk moeten de VRT en de kranten kritische stemmen laten horen. Dat hoort zo. Maar ik kan ook mijn eigen verhaal brengen. Als dat niet meer kan, pas dan krijg je Amerikaanse toestanden."