"Hier hebben heel wat koppen gerold"

GESCHIEDENIS VAN GRAVENTOREN IN BOEK GEBUNDELD

Kevin Poschet bij de Graventoren in Rupelmonde.
PKM Kevin Poschet bij de Graventoren in Rupelmonde.
De Graventoren in Rupelmonde is een van de meest mythische gebouwen in onze regio. Kevin Poshet maakt nu een boek over de oude waterburcht. Die was in de middeleeuwen een gevangenis, waar heel wat dissidenten onthoofd werden. Ook de beroemde cartograaf Mercator heeft er een tijdje opgesloten gezeten.

Een artikel voor een heemkundig tijdschrift was de aanleiding voor het boek. "Ik vond zoveel informatie over de burcht dat het te veel werd voor één artikel", vertelt geschiedenisleerkracht Kevin Poshet. "Bovendien bestaat er nog geen enkel boek over de Graventoren, terwijl dit toch een van de meest markante bouwwerken in onze regio is. Ik heb de gemeente gevraagd of ze een publicatie wilden subsidiëren en kreeg een toelage van 3.900 euro."

Een tekening van de burcht waar de Graventoren deel van uitmaakte.
PKM Een tekening van de burcht waar de Graventoren deel van uitmaakte.

Staatsgevangenis

Poschet is ondertussen al twee jaar bezig met het inventariseren van alle informatie over de Graventoren en schreef al tweehonderd pagina's bij elkaar. "De toren is het enige restant van een middeleeuwse waterburcht uit de twaalfde eeuw die gebouwd werd door de graven van Vlaanderen ter bescherming van de Schelde", weet hij. "Het was ooit een kolossale vesting met zeventien torens. Men inde van hieruit tol van voorbijvarende schepen. Tot in de zeventiende eeuw deed de burcht vooral dienst als staatsgevangenis. De graven sloten er al hun vijanden op en lieten er ook verschillende onthoofden, zoals Zeger Van Kortrijk, een medestander van Jacob Van Artevelde. Graaf Robrecht Van Bethune liet hier zelfs zijn oudste zoon Lodewijk van Nevers opsluiten onder beschuldiging van hoogverraad. Een van de bekendste gevangenen was ongetwijfeld de cartograaf Mercator. Hij zat er in 1544 zeven maanden gevangen op betichting van ketterij."

Ruïne

De burcht werd eind zeventiende eeuw vernield. "Tussen de ruïnes lagen vaak nog bruikbare bouwmaterialen waarmee andere gebouwen zijn opgetrokken, zoals de kerk van Rupelmonde. Tot in Dendermonde zijn stenen gebruikt van deze voormalige burcht", gaat Kevin verder. "Enkel een klein stukje van een toren is blijven staan en in 1817 liet baron De Feltz op de resterende ruïne een bakstenen toren bouwen die dienst deed als jachtpaviljoen. Je herkent er duidelijk dezelfde stijl in als die van het kasteel Wissekerke in Bazel."

Boek bestellen

Voor het boek liet Kevin Poschet een 3D-beeld maken van de oorspronkelijke burcht. "In het verleden is er al eens een beperkt archeologisch onderzoek gevoerd, maar eigenlijk zou de hele site grondig onderzocht moeten worden. Ik denk dat hier nog een schat aan materiaal verborgen ligt, want de vroegere burcht zat tot 2,5 meter diep onder de grond."


Momenteel is de Graventoren eigendom van een vzw. Die liet al een bouwhistorisch onderzoek uitvoeren met het oog op restauratie van het monument. De toren wordt verhuurd aan de gemeente Kruibeke, die deze gebruikt als museum en toeristische attractie. Er is een audiovisuele tentoonstelling over het leven en werk van Mercator te bezoeken, maar die is dringend aan een opknapbeurt toe. Het boek over de Graventoren zal op 21 april - naar aanleiding van Erfgoeddag - voorgesteld worden. Tegelijk opent dan ook de tentoonstelling over de Graventoren in de getijdenmolen. Wie voorintekent, kan het boek bestellen voor 19,5 euro in plaats van 24,5 euro. Meer info via gravenburcht@gmail.com