Restauratie kost tot 1 miljoen euro

HISTORISCHE THEATERDECORS SCHOUWBURG KOMEN OP TOPSTUKKENLIJST

Bruno Forment schreef in 2016 een boek over de bijzondere decors van de Schouwburg, met als titel 'Zwanenzang van een illusie'.
Henk Deleu Bruno Forment schreef in 2016 een boek over de bijzondere decors van de Schouwburg, met als titel 'Zwanenzang van een illusie'.
Dertig historische theaterdecors van de Kortrijkse schouwburg komen deels op de Vlaamse topstukkenlijst. Hierdoor kan de dure restauratie gesubsidieerd worden. "Het gaat over de grootste collectie in zijn soort in Europa", zegt onderzoeker Bruno Forment (38). "De restauratie kan tot 1 miljoen euro kosten."

De dertig decors uit 1913 tot 1923 zijn van Albert Dubosq. Die leerling van topdecorateurs uit Parijs was zelf een begenadigd ontwerper. Ze tonen onder meer rijk gedecoreerde paleizen, maar ook verlaten natuurlandschappen en verder gevangenissen en zolderkamers. Ze stralen de sfeer van de Belle Époque en negentiende-eeuwse romantiek uit. En werden vroeger voor klassiekers gebruikt. Zo zijn er Spaanse decors die dienst deden in de opera Carmen en een Egyptisch decor voor Aïda.


"De waarde is fenomenaal", zegt Bruno Forment uit Kortrijk, die er in 2016 met 'Zwanenzang van een illusie' een boek over schreef. "Internationaal gezien zelfs, niet enkel uit het oogpunt van Kortrijk. Omdat het om de grootste collectie historische theaterdecors in Europa gaat. Ze zijn ambachtelijk en artistiek van erg hoge kwaliteit. Vintage ook, omdat ze een uniek beeld geven van lang vervlogen tijden. Hun bewaring en restauratie is van belang, zodat we ze aan jongere generaties kunnen tonen. Want ze blijven verbluffend. Zoals bijvoorbeeld de kerk van volksopera Faust. De spontane verwondering vanuit de zaal blijft ook nu, door de geschilderde diepte. Ook de omvang is vaak enorm. Zo is er een achterdoek van een tuin uit 1914, in tal van opera's gebruikt. Gigantisch groot, met een lengte van 12,85 meter en een hoogte van 9,40 meter."

Dit achterdoek van een tuin werd in tal van opera's gebruikt.
Henk Deleu Dit achterdoek van een tuin werd in tal van opera's gebruikt.

Asbest

De topstukkenraad beslist welke vijf stukken beschermd worden. Zeker is dat de stad daarna Vlaamse subsidies kan vragen die tot 80 procent dekken. Een Romeins tafereel is al gerestaureerd. De decors worden de komende jaren in principe verder onder handen genomen, gefaseerd. "Door ze om te beginnen te fixeren, zodat de verf niet meer afbladert", zegt Forment. "En doeken, die gescheurd zijn, moeten hersteld worden. Retoucheren, zoals het verwijderen van vlekken, is ook nodig. Een kleine helft van de 300 stukken van de decors bevatten bovendien asbest. Die liggen netjes ingepakt in het stadsarchief. Wellicht dit jaar nog komt er een proefverwijdering van asbest, om de aanpak vast te leggen."

Deze pagode was een zetstuk voor de opera Lakmé.
Henk Deleu Deze pagode was een zetstuk voor de opera Lakmé.

Vier Linden

De andere asbestvrije decorstukken liggen in de berging van de schouwburg. De meeste stukken verhuizen ten vroegste in de loop van 2018 naar klimaatgeregelde kamers in een nieuw erfgoeddepot, dat op een deel van de parking van de groothandelsmarkt in Vier Linden in Heule komt. De rest blijft in de schouwburg en krijgt wellicht een plaats in een meer geschikte ruimte boven de decorzaal, maar dat is nog niet zeker. "We weten in de loop van dit jaar meer, er is een nieuw beheersplan voor de schouwburg in opmaak", vervolgt Bruno Forment. Enkele jaren geleden werd voor het laatst een decor gebruikt, op Erfgoeddag. "Ze zijn erg belangrijk voor de geschiedenis van de schouwburg omdat ze op maat van de scène hier zijn gemaakt", zegt exploitatieverantwoordelijke Kris Noerens (43). "Je voelt als toeschouwer meteen dat het plaatje klopt. Het is toch de bedoeling dat een deel tegen 2020 gerestaureerd is. Want dan komt er een tentoonstelling, in het kader van het 100-jarig bestaan van de schouwburg. We willen ook de decors weer kunnen inzetten. Zo zullen de Kortrijkse Revue en het Kortrijks Lyrisch Toneel wel vragende partij zijn", aldus Noerens. Ook koninklijk toneelgezelschap Taal en Kunst gebruikte ze, tot begin jaren 80.

Palais Gothique, vaak gebruikt in de generiek van opera's.
Henk Deleu Palais Gothique, vaak gebruikt in de generiek van opera's.
Een kerk voor de opera Faust.
Henk Deleu Een kerk voor de opera Faust.
Deze herberg was een zetstuk voor de opera La Bohème
Henk Deleu Deze herberg was een zetstuk voor de opera La Bohème