2019 was een jaar vol archeologische vondsten in het zuiden van West-Vlaanderen

In Kortrijk werden vorig jaar de resten van de Trompetterstoren blootgelegd.
Ronny Courtens/Facebook. In Kortrijk werden vorig jaar de resten van de Trompetterstoren blootgelegd.
De vzw Archeologie Zuid-West-Vlaanderen brengt een overzicht van de archeologische vondsten die in 2019 in de regio werden bovengehaald. Veel ontdekkingen gaan terug naar de Romeinen of de middeleeuwen, maar ook WO I liet zijn sporen na.   

De leden van Archeologie Zuid-West-Vlaanderen doen op vrijwillige basis archeologisch onderzoek in ons deel van de provincie. “Naar jaarlijkse gewoonte brengen wij in onze eigen ‘Archeologische en Historische Monografieën van Zuid-West-Vlaanderen’ een overzicht van de vele vondsten die we deden in 2019”, zegt archeoloog Philippe Despriet van Archeologie Zuid-West-Vlaanderen.

Op grondgebied Kortrijk deden archeologen vorig jaar mooie ontdekkingen. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij het opgraven van de ‘refuge van de abdij van Wevelgem’ op de site Broel in Kortrijk door Monument Vandekerckhove. “De refuge, die tot 1937 overeind bleef, was gebouwd op een heuveltje”, zegt Philippe Despriet. “Bij het onderzoek vonden de oudheidkundigen een Romeinse bronzen munt van de tweede eeuw, scherven en een grote bolvormige slingerkogel van 48 cm diameter. Ter hoogte van de Zuidelijke Broeltoren werd een houten structuur in kaart gebracht. We vermoeden dat daar schepen werden aangemeerd.”

Bourgondische stadsvesting

In het kader van de sloop van het Broelhotel, op de hoek Dam, Damkaai en de Burgemeester Tayaertstraat, en het bouwen van appartementen, deed Monument Vandekerckhove ook daar een mooie vondst. “Op die plaats werd een naar het oosten halfrond uitgebouwde vestingstoren, de zogenaamde Trompetterstoren, blootgelegd”, weet Despriet. “De toren werd opgericht tussen 18 juli 1451 en 1454. Het bouwwerk maakte deel uit van de Bourgondische stadsvesting. Lodewijk XIV schonk de toren aan zijn gouverneur G. de Pertuis, die hem op 27 april 1676 verkocht. Wat aan bovengrondse resten overbleef, verdween aan het eind van de 19de eeuw. In 1926 gingen de 18-eeuwse tegen de toren aangebouwde huisjes tegen de vlakte.”

De Trompetterstoren werd opgericht tussen 18 juli 1451
en 1454. Het bouwwerk maakte deel uit
van de Bourgondische stadsvesting

Philippe Despriet, Archeologie Zuid-West-Vlaanderen

Tegulae en imbrices 

In het zuiden van Kortrijk troffen archeologen een nieuwe Romeinse vindplaats. “Na de ontdekking van Romeinse dakpanfragmenten in 2005 bij AZ Groeninge en het vinden van nederzettingsresten in 2012 bij de Manpadstraat, lokaliseerden archeologen op 15 november een derde Gallo-Romeinse site op de westelijke helft van een langgerekt perceel tussen de Munkendoornstraat en de Rollegemknokstraat. Het is een zone van 50 op 100 meter, bezaaid met Romeins bouwpuin, vooral tegulae (Romeinse tegels, nvdr) en imbrices (halfronde dakpannen, nvdr).”

In Menen werden eveneens Romeinse sporen gevonden. “In het kader van de uitbreiding van een bedrijventerrein voor het bedrijf Galloo werd vorig jaar een grootschalig veldonderzoek uitgevoerd”, zegt Philippe Despriet. “Dat zorgde vooral in een 100 meter brede strook evenwijdig met de Wervikstraat voor een belangrijke vondst: een bescheiden hoeve, mooi omkaderd door een duidelijk herkenbare begrenzing in de vorm van een gracht, paalgaten en Romeins aardewerk.”

Manfred von Richthofen

Ook aan de andere kant van de regio, in Sint-Denijs, troffen archeologen resten van een Romeinse villa. Op de site Bergelen in Gullegem onderzocht het bureau voor Archeologie en Bouwhistorie een stuk terrein, met als resultaat de vondst van een waterput met houten beschoeiing, die zou stammen uit de IJzertijd of de Romeinse tijd.

Niet alleen doken sporen uit de oudheid, de Romeinse tijd of middeleeuwen op, in Marke zorgt de aanwezigheid van een Duits vliegveld voor de vondst van heel wat militaria zoals kogelhulzen. Het Eindoffensief der Verbondenen in oktober 1919 liet splinters van Engelse granaten en schrapnelbolletjes na. Op de zone op de grens met Kortrijk zijn er drie hoeven: Paters Mote, het Goed te Godscamere en het Goed Te Crommelinck. “Deze zone bezit wereldfaam door de aanwezigheid in 1917-1918 van de Duitse jachtpiloot Freiherr Manfred von Richthofen.”

Wie de publicatie van ‘Archeologie Zuid-West-Vlaanderen’ wil, kan die bestellen via arch.sticht.zwvl@belgacom.net.

Archeologen van Monument Vandekerckhove nv vonden sporen van een nederzetting, vermoedelijk afkomstig uit de IJzertijd.
Monument Vandekerchove nv. Archeologen van Monument Vandekerckhove nv vonden sporen van een nederzetting, vermoedelijk afkomstig uit de IJzertijd.