"Fransmansverleden levendig houden"

GEMEENTEBESTUUR POMPT 270.000 EURO IN VERNIEUWD MUSEUM

Schepen Jessy Salenbien en burgemeester Patrick Lansens in het museum.
Benny Proot Schepen Jessy Salenbien en burgemeester Patrick Lansens in het museum.
Het Fransmansmuseum, genesteld in de Brouwerijsite langs het Sint-Maartensplein, steekt helemaal in het nieuw. Zowel inhoudelijk als naar vorm werd een serieuze inspanning geleverd. "Na de vernieuwing van het Kollwitzmuseum, de bib en Huis Proot, mochten we dit museum niet links laten liggen", zeggen schepen Jessy Salenbien en burgemeester Patrick Lansens (sp.a).

In juni 1993 opende het Fransmansmuseum haar deuren. Het is een eerbetoon aan de vele seizoensarbeiders die tussen de tweede helft van de negentiende eeuw en de tweede helft van de twintigste eeuw naar Frankrijk trokken. Al gauw kregen ze de naam 'de Fransmans' en ze verrichtten er zeer zwaar labeur op de bietenvelden, in de cichorei-asten, suikerfabrieken, de vlasoogst en steenbakkerijen. De Vlamingen kregen er ook de bijnaam Les Godverdommes.


"Helaas tikte de klok verder, maar ons museum was in twintig jaar niet vernieuwd", weten cultuurschepen Salenbien en burgemeester Lansens. "Nochtans hebben we de afgelopen jaren onder meer de bibliotheek gerenoveerd, het Käthe Kollwitzmuseum vernieuwd en ook Huis Proot onderging een facelift. We beseften met het gemeentebestuur dat we ook het Fransmansmuseum moesten opfrissen."

De douaneposten bij de grensovergangen.
Benny Proot De douaneposten bij de grensovergangen.

Vorm en inhoud

En dat gebeurde naar vorm en naar inhoud. Onder meer seizoensarbeiders van toen deelden hun ervaringen, het instituut voor sociale wetenschappen Amsab en het Centrum voor Agrarische Wetenschappen verleenden hun medewerking.


"In het museum stap je mee in het voetspoor van de Fransmans, van het dorpscafé waar ze hun contract versierden, hun lange reis te voet, met de fiets of de trein, tot op de Franse velden. De Fransmans waren vaak maandenlang van huis, met één doel voor ogen: weg uit de armoede. De toegankelijkheid van het museum is flink verbeterd dankzij automatische deuren. Maar ook de vloer werd heraangelegd, de muren kregen een nieuwe lik verf. Nu kunnen bezoekers ook met een koptelefoon genieten van mooi audiomateriaal. De bekroonde BRTN-documentaire 'Les Godverdommes sont là' wordt nog altijd volledig vertoond, maar er is ook een verkorte versie beschikbaar."

Ook de poppen werden onder handen genomen.
Benny Proot Ook de poppen werden onder handen genomen.

Kinderen

Het museum is een van de weinige in de wereld die seizoensarbeid belicht. "Kijk, we wisten dat we ook sterk moesten inzetten op jonge gezinnen en kinderen. Met de figuurtjes Jaek en Nink kunnen kinderen een zoektocht ondernemen waarbij ze bieten moeten verzamelen. Op het einde van de rit kunnen ze een diploma ontvangen. Een andere belangrijke insteek was om parallellen te trekken tussen de seizoensarbeid van toen en van nu. Want vergis je niet, in de groente- en fruitteelt en vooral horeca is er ook vandaag nog flink wat seizoensarbeid", duiden Salenbien en Lansens.

Er werd ook een slaapruimte nagemaakt.
Benny Proot Er werd ook een slaapruimte nagemaakt.

270.000 euro

De renovatie kostte 270.000 euro, waarvan de provincie West-Vlaanderen de helft subsidieert. Het gemeentebestuur wil nu de Brouwerijsite als een geheel promoten, met het Motepark erbij. Op dinsdag 7 maart heropent het museum. Een delegatie van het Franse dorpje Livry-Louvercy, nabij Reims, waarmee de gemeente Koekelare vriendschapsbanden heeft, woont de heropening bij. Op zaterdag 18 maart en zondag 19 maart zijn er twee gratis publieksdagen voor de Koekelarenaars. Inschrijven is verplicht en kan via cultuurentoerisme@koekelare.be of 051/61.04.94.