WOI-sites in Mastenbos beschermd: “Logisch, hier vind je meer loopgraven dan in de hele Westhoek samen”

Burgemeester Dirk Van Mechelen in het loopgravenpad.
Alfons Schryvers Burgemeester Dirk Van Mechelen in het loopgravenpad.
Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA), ook bevoegd voor Onroerend Erfgoed, laat de bunkers en loopgraven in het Mastenbos als monument beschermen. Een logische beslissing, zegt burgemeester Dirk Van Mechelen (Open Vld). “Het Mastenbos telt maar liefst 4,8 km Duitse loopgraven en tal van bunkers uit de Eerste Wereldoorlog. Dat zijn meer loopgraven dan in de hele Westhoek samen”.

Loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog vind je niet alleen in West-Vlaanderen, maar ook in het noorden van de provincie Antwerpen. Het Duitse leger bouwde er in 1917 een verdedigingslinie waarmee het zich wilde beschermen tegen het geallieerde leger, dat volgens hen zou oprukken vanuit het neutrale Nederland. Alleen is die inval er nooit gekomen en is de kans groot dat er destijds geen enkel schot werd gelost. De loopgraven kwamen aan de oppervlakte toen het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) enkele jaren geleden een stuk bos kocht tussen de Kalmthoutsesteenweg en spoorlijn 12. Het gebied was jarenlang privé-eigendom van een Kapelse familie. Bij het inventariseren werd er een bijna intacte Duitse loopgravenlinie aangetroffen. 

Tussen de 15.000 en 20.000 bezoekers

Op initiatief van burgemeester en historicus Dirk Van Mechelen stelde de gemeente alles in het werk om de loopgraven om te vormen tot toeristische attractie. “We creëerden een loopgravenpad dat werd uitgerust met zitbanken, infoborden, trappen en brugjes. Tijdens een wandeling krijgen bezoekers uitleg over de historische context van het Mastenbos en over het unieke ecosysteem dat zich na de Duitse terugtrekking gevormd heeft. Bezoekers kunnen een viertal bunkers betreden. De overige zijn voorbehouden voor overwinterende vleermuizen. Bovendien zijn de loopgraven het hele jaar door vrij te bezoeken. In totaal kreeg het loopgravenpad al tussen de 15.000 en 20.000 bezoekers”.

Grote historische waarde

De zwaar uitgebouwde verdedigingswerken getuigen van het strategische belang van de havenstad Antwerpen, zegt minister Geert Bourgeois. “De Belgische bunkers zijn bovendien de oudst gekende bunkers in Vlaanderen. Voor een goed bewaard exemplaar in Kapellen wordt een aparte beschermingsprocedure opgestart. Het is belangrijk dat we ons oorlogserfgoed bewaren om de huidige en toekomstige generaties te herinneren aan deze geschiedenis. De site heeft een grote historische waarde omdat de opbouw van het loopgravensysteem hier duidelijk zichtbaar is. We zien de gevechtsloopgraven en verbindingsloopgraven en de inplanting van de vele bunkertypes. In het Mastenbos vinden we een opmerkelijk divers pakket aan loopgraventypes en andere veldversterkingen die ten tijde van de Eerste en Tweede Wereldoorlog werden aangelegd”.

Na de voorlopige bescherming organiseert het Kapelse gemeentebestuur een openbaar onderzoek. Op die manier heeft iedereen de kans om opmerkingen of bezwaren kenbaar te maken bij de gemeente. Negen maanden later beslist de toekomstige Vlaamse minister van Onroerend Erfgoed over een definitieve bescherming.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Annemie Roland

    Ik ben een gretige wandelaar en moet met lede ogen aanzien hoe ook in dit prachtige Mastenbos hele stukken worden gerooid. Bomen van 80cm doormeter, hele vierkanten bomen weg. Doorkijknatuur. Een slagveld. Chapeau agentschap Natuur en Bos. A. Roland.