VIDEO. Archeologen leggen middeleeuwse melaatsenkolonie bloot. Al dertig skeletten gevonden op ‘leprozerie Hooge Siecken’

Op de Ieperse parochie Sint-Jan hebben archeologen al dertig skeletten blootgelegd op een site van een middeleeuwse leprozerie. Dat is een plaats waar melaatsen werden verzorgd. “Voor het eerst krijgen we een archeologische inkijk op een zorginstelling uit het middeleeuwse Ieper.” Het publiek kan de site op vrijdag 14 en zaterdag 15 juni bezoeken.  
Archeologen Sofie Vanhoutte en Jan Decorte met enkele mooie vondsten die werden bovengehaald op de site van de leprozerie.
Henk Deleu Archeologen Sofie Vanhoutte en Jan Decorte met enkele mooie vondsten die werden bovengehaald op de site van de leprozerie.

Achter de kerk van Sint-Jan zijn archeologische opgravingen bezig. “Eind vorig jaar werd een vondst gedaan bij rioleringswerken voor een toekomstige verkaveling. Daarop begon het Agentschap Onroerend Erfgoed een onderzoek”, zegt archeoloog Jan Decorte. In de grond zaten resten van een middeleeuwse leprozerie, een zorgcentrum voor melaatsen zeg maar, en van een hoeve.

Archeologen aan het werk op de site.
Henk Deleu Archeologen aan het werk op de site.

Melaatsenkolonie

“Al in de twaalfde eeuw had de middeleeuwse grootstad Ieper dicht bij het centrum een leprozerie”, weet archeologe Sofie Vanhoutte van het Agentschap Onroerend Erfgoed. “Toen de stad bleef groeien, moesten de lepralijders verhuizen. Ze trokken naar een site waar nu het dorp Sint-Jan ligt. Op dat moment, rond 1235, bestond die parochie nog niet. De ziekenopvang kreeg de naam ‘Hooghe Siecken’, wat ‘zware zieken’ betekent.”

Archeologen en geschiedkundigen wisten al langer dat er op de Brugseweg een melaatsenkolonie lag. In het boek Flandria illustrata uit 1641 van de Vlaamse kanunnik Antonius Sanderus staat een tekening waarop de leprozerie te zien is.

Een afbeelding van ‘Hooghe Siecken’ in het boek Flandria illustrata.
Henk Deleu Een afbeelding van ‘Hooghe Siecken’ in het boek Flandria illustrata.

Begraafplaats

De instelling had  een toegangspoort, leprozenhuisjes, een kapel, een gemeenschapshuis, een bakkerij en een brouwerij. “Alles was aanwezig om zelfvoorzienend te zijn in deze geïsoleerde gemeenschap. Niet alle melaatsen vonden hier echter onderdak”, gaat Vanhoutte verder. “Het was een voorrecht om hier te worden verzorgd. Leprapatiënten die niet binnen mochten, zwierven gewoon rond.” 

De kapel van de leprozerie stond op de plaats waar nu de kerk van Sint-Jan staat, al was ze anders georiënteerd. Uniek is dat er naast zorgopvang een begraafplaats te vinden is. Ondertussen zijn al dertig skeletten van de leprozerie opgegraven. “Verder onderzoek moet uitwijzen of het om leprapatiënten gaat”, besluit Decorte.  Op de rand van of net buiten het kerkhof werd onder andere ook een kind begraven.

De kapel van de melaatsenkolonie bevond zich waar de huidige kerk staat.
Henk Deleu De kapel van de melaatsenkolonie bevond zich waar de huidige kerk staat.

Rondleidingen

De opgravingen zijn een samenwerking tussen het Agentschap Onroerend Erfgoed en het bedrijf Monument Vandekerckhove NV. Naar aanleiding van de Vlaamse Archeologiedagen worden de opgravingen op de site Hooge Siecken op vrijdag 14 en zaterdag 15 juni opengesteld voor het publiek. De werken worden toegelicht met een presentatie in de Sint-Jan Baptistkerk. Daarna kun je een blik werpen op het terrein zelf. De presentatie in de kerk start vrijdag om 16 uur. Op zaterdag starten de rondleidingen om 10.30, 13.30 en 15 uur. Inschrijven is niet nodig, maar deelnemers worden gevraagd passend schoeisel en regenkledij aan te trekken.

Tijdens de opgravingen werden onder andere deze twee kruiken gevonden.
Henk Deleu Tijdens de opgravingen werden onder andere deze twee kruiken gevonden.
De volledige site.
Henk Deleu De volledige site.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.