"Gesneuvelden verdienen respect"

ONDERZOEKERS GEVEN ONBEKENDE SOLDAAT GEZICHT

Johan Ryheul en Anthony Degrande bij het graf waarvan ze de identiteit van de soldaat hebben achterhaald op het kerkhof van Bovekerke.
Benny Proot Johan Ryheul en Anthony Degrande bij het graf waarvan ze de identiteit van de soldaat hebben achterhaald op het kerkhof van Bovekerke.
Onderzoekers Anthony Degrande en Johan Ryheul ontdekten onlangs de identiteit van een tot voor kort onbekende soldaat. Ook van twee andere gesneuvelden zijn ze zo goed als zeker om wie het gaat. "We willen de geschiedenis een gezicht geven", vertelt het duo.

Het verhaal begint al in 2014. Anthony woonde de herdenking bij van de Eerste Wereldoorlog in Ichtegem en kwam tot de vaststelling dat er al bij al weinig over de Groote Oorlog in de regio bekend was. "Zowat elke stad of gemeente heeft een boek over de plaatselijke gebeurtenissen, maar Ichtegem niet. Bovendien vernam ik dat een ver familielid het leven liet tijdens WOI. Het gaat om Jules Degryse, de achteroom van mijn grootmoeder. Hij werd op 29 september 1918 door een Duits soldaat doodgeschoten in Houthulst op amper 24-jarige leeftijd." Voor Anthony was het de aanleiding om een boek te schrijven, met de steun van de gemeente. "Ik wou alle 178 Belgische slachtoffers, die in Ichtegem, Eernegem en Bekegem zijn gesneuveld, in kaart brengen. In de Sint-Bertinuslaan had je destijds een Duits militair kerkhof en veldhospitaal. Ik raadpleegde het officiële overlijdensregister en daarin werd gewag gemaakt van een 'Englische Flieger', een Engelse vliegenier, die in Ichtegem overleed. Er stond geen naam bij, maar wel een datum: 21 oktober 1917."

Kluwen

Toen werd Johan Ryheul ingeschakeld. Hij schreef al acht Engelse en Nederlandstalige boeken over de Eerste Wereldoorlog en werkt nu al aan zijn tweede documentaire. "We trokken naar het militair documentatiecentrum in Brussel en plozen de archieven uit. Op die 21ste oktober werd één vliegtuig neergehaald tussen Wijnendale en Ichtegem. In dat vliegtuig zat de Brit Geoffrey Eyre. Dat bevestigen Britse en Duitse documenten. Het is pas na het uitspitten van archieven en registers dat we zijn naam hebben gevonden." In 1925 werd het graf van Eyre verplaatst van Ichtegem naar Zillebeke. Maar ook van een tweede en derde onbekende soldaat zijn Anthony en Johan vrijwel zeker wie ze zijn. "Ook nu hebben we diep moeten graven, in samenwerking met Brits geschiedkundige Trevor Henshaw, die het meest complete naslagwerk bezit van vliegplannen en laatst geziene personen. Lang werd gedacht dat het graf van de onbekende soldaat verwees naar William Roebuck. Maar zijn boordschutter werd geïdentificeerd en lag eerst begraven in Vladslo, nu ook in Zillebeke. Roebuck overleefde aanvankelijk de crash, maar overleed later in het veldhospitaal in Ichtegem. Wie ligt dan wél op het graf van Bovekerke? Dat zou gaan om gevechtspiloot Raymond Hodges. Hij was de enige nog vermiste persoon in de streek, al is er nog onduidelijkheid over zijn sterfdatum. Eigenlijk vormt eliminatie een groot onderdeel van ons onderzoek."

Respect

"We willen de geschiedenis een gezicht geven", gaan de twee door. "De slachtoffers verdienen respect. We willen hen een gezicht en een stem geven." Het boek van Anthony Degrande komt op 11 november uit.


"Ik hoop dat de nabestaanden op die manier fier kunnen zijn op hun overledene. Intussen willen we de nabestaanden van de Britse soldaten contacteren. We proberen dit te doen met de hulp van een speciale Britse oorlogscommissie."