Studiecentrum Willy Claes klaagt pesticidegebruik Limburg aan: “Maaseik gebruikte in 2018 meer pesticide dan de ganse provincie Vlaams-Brabant”

De bestrijding van processierupsen.
Mine Dalemans De bestrijding van processierupsen.
Bijna de helft van al het Vlaamse pesticidegebruik door gemeentebesturen gebeurde in de provincie Limburg. Dat blijkt uit cijfers van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) die minister van Omgeving Zuhal Demir liet inkijken. De laatste cijfers dateren van eind 2018 en geven de ernst van de situatie weer.

Vlaams parlementslid Ludwig Vandenhove (sp.a) vroeg de gegevens op en liet die analyseren door het Studiecentrum Willy Claes. “Daaruit kwamen enkele onthutsende vaststellingen”, aldus het parlementslid. “In Vlaanderen werd in 2018 in totaal 548 kilogram aan pesticiden gebruikt door de gemeentebesturen. In Limburg alleen ging het om 258 kilogram. 47% van al het pesticidegebruik was dus afkomstig uit Limburg.” De vier gemeenten Bree, Kinrooi, Maaseik en Overpelt waren in 2018 niet enkel de grootste pesticidegebruikers van de provincie, maar van heel Vlaanderen. Maaseik stootte met bijna 56 kilogram meer uit dan alle gemeentebesturen van Vlaams-Brabant te samen.

Goed nieuws

Het goede nieuws is dat het totale gebruik voor alle provincies terugliep in de laatst gekende jaargangen 2017 en 2018. In Antwerpen daalde het gebruik in 2018 naar 69 kilogram actieve stof (100 kg in 2017), in Limburg van 275 naar 258 kilogram, in Oost-Vlaanderen van 136 naar 60 kilogram, in Vlaams-Brabant van 80 naar 41 kilogram en in West-Vlaanderen van 143 naar 121 kilogram. Dat alles maakt een daling van 25% voor heel Vlaanderen. In Limburg, de provincie met de meeste boosdoeners, daalde het gebruik slechts met 6%.

Onevenwicht

Hoe komt het dat men in Limburgse gemeentebesturen niet vies is van pesticide? Volgens Vandenhove gaat het om een mentaliteitsprobleem. “In Limburg is altijd veel gebruik gemaakt van pesticiden, maar we waren nooit de slechtste leerling van de klas. In 2009 gebruikte enkel Oost-Vlaanderen minder pesticiden.” Vanaf 2011 liep het gebruik van pesticiden overal terug, maar in Limburg stagneerde het na verloop van tijd. Tussen 2016 en 2017 begon men daar zelfs meer te gebruiken. “Ik wil niet alle besturen over dezelfde kam scheren”, zegt Vandenhove. “Het is een feit dat het gebruik in verschillende gemeenten flink gereduceerd en ook vaak gestopt is. Neem bijvoorbeeld Hasselt, daar maakt men al jaren geen gebruik meer van pesticiden.” Niettemin is er door toedoen van sommige besturen een onevenwicht ontstaan. Dat is ook Vandenhove opgevallen: “Ik kan er bijvoorbeeld met mijn hoofd niet bij waarom Overpelt van geen pesticidegebruik in 2017 naar een gebruik van maar liefst 45 kilogram in 2018 is gegaan. In Kinrooi gebruikte men bijna evenveel pesticiden als 10 jaar voordien. Ik kan dat niet begrijpen.”

Ludwig Vandenhove.
Mine Dalemans Ludwig Vandenhove.

Schadelijk

Pesticiden zijn schadelijk voor de gezondheid van mens en dier. Het gebruik leidt tot vervuiling van bodem, water en lucht. “Denk maar aan de dood van talloze mezen in het voorbije jaar”, vervolgt Vandenhove. “Als voormalig gedeputeerde voor leefmilieu en natuur probeerde ik altijd mijn steentje bij te dragen om pesticiden terug te dringen. Het is jammer dat Limburg achter blijft op de andere provincies.” De regelgeving zal er wellicht voor zorgen dat de gemeentebesturen op termijn pesticidevrij zijn. Maar ook bij de particulieren is nog een lange weg af te leggen. “Er is nood aan meer en betere sensibilisering”, aldus Vandenhove. “De Vlaamse overheid moet kleur bekennen. Nu verbiedt ze het gebruik van pesticiden door particulieren, maar laat ze de verkoop nog steeds toe aan professionelen. Zo blijven pesticiden gewoon in de omloop. Het beleid vormt allesbehalve een milieuvriendelijke en duurzame oplossing.”

Burgemeester Johan Tollenaere (Open Vld) is ‘not amused’ met de aantijgingen van Ludwig Vandenhove en het Studiecentrum Willy Claes. “Wat een stemmingmakerij van Vandenhove. Wij gebruiken tot tandengeknars van onze stadsarbeiders geen pesticiden meer om het onkruid in onze stad tegen te gaan. Maar de voorraad waarop het parlementslid doelt, hebben wij voorzien in onze strijd tegen de processierups. En daar gaan wij ons niet bepaald voor verontschuldigden. Onze mensen in Maaseik zien al genoeg af.” Ook in Pelt kan Vandenhove op weinig begrip rekenen. “Ludwig Vandenhove haalt zijn gegevens uit een rondvraag die de provincie ooit gedaan heeft bij de gemeenten”, reageert de Peltse burgemeester Frank Smeets (CD&V). “Overpelt heeft toen ook het preventief bestrijdingsmiddel tegen de processierups opgegeven. Dat werd trouwens gepromoot en gesubsidieerd door de provincie, ook toen Ludwig Vandenhove gedeputeerde van leefmilieu was. Die moet zich dus niet druk maken. Overpelt en Pelt gebruiken al vele jaren geen pesticiden meer tegen onkruid.”