Hoopgevend inzicht in ontwikkeling MS door UHasselt: hersenvetten verstoren het afweersysteem in hersenen MS-patiënten

Prof. dr. Jerome Hendriks, doctoraatsstudent aan BIOMED Elien Grajchen, postdoctoraal onderzoeker van BIOMED Jeroen Bogie.
RV Prof. dr. Jerome Hendriks, doctoraatsstudent aan BIOMED Elien Grajchen, postdoctoraal onderzoeker van BIOMED Jeroen Bogie.
Nieuw onderzoek van UHasselt dat gepubliceerd is in het gerenommeerde tijdschrift Journal of Experimental Medicine verwerft baanbrekende inzichten in de ontwikkeling van MS. “We hebben ontdekt dat wanneer immuuncellen in de hersenen van MS-patiënten massaal myelinevetten opnemen, de werking van deze immuuncellen verstoord raakt”, zegt prof. dr. Jerome Hendriks (BIOMED). “Als we het mechanisme hierachter blokkeren, bevorderen we het herstel van beschadigd myeline en biedt dit nieuwe kansen voor behandelingen tegen MS en andere hersenaandoeningen.”

Zenuwcellen in onze hersenen hebben allemaal een beschermende laag van myeline, deze laag is essentieel voor de zenuwgeleiding. Wanneer het myeline wordt afgebroken kunnen er namelijk verlammingsverschijnselen ontstaan. Dat is onder meer het geval bij Multiple Sclerose. “MS is een auto-immuunziekte, waarbij immuuncellen zich tegen het eigen lichaam keren. De afbraak van myeline bij MS gebeurt door macrofagen, een bepaald type immuuncellen. Deze nemen het myeline op en vullen zich met myelinevetten”, zegt Jerome Hendriks.

Hersenvetten verstoren het afweersysteem

Deze macrofagen hebben nochtans een belangrijke rol in de hersenen. Ze ruimen schadelijke indringers op en zorgen ervoor dat beschadigd weefsel kan herstellen. “Het is tijdens ziektes zoals MS dat de macrofagen ontstekingsbevorderend worden en het herstel van beschadigd weefsel net gaan tegenwerken. Tot nu toe was het echter onduidelijk waarom macrofagen plots die slechte eigenschappen krijgen. Uit ons onderzoek blijkt nu dat myelinevetten een belangrijke rol hierin spelen”, zegt Jeroen Bogie, postdoctoraal onderzoeker van BIOMED.

Immuuncellen verstoord

“Doordat de macrofagen grote hoeveelheden myelinevetten opnemen, raken bepaalde mechanismen in de immuuncellen verstoord. Hierdoor wordt het herstel van MS-schade tegengehouden”, zegt Jeroen Bogie. “In ons onderzoek zijn we er nu in geslaagd om dit mechanisme in kweekcellen en in de hersenen van muizen bij te sturen door het inbrengen van bepaalde stoffen die ervoor zorgen dat de immuuncellen de hersenvetten weer kwijt kunnen raken. Hierdoor krijgen de cellen weer goede eigenschappen en stimuleren ze het herstel van myeline”, zegt Elien Grajchen, doctoraatsstudent aan BIOMED, wiens doctoraatsbeurs gefinancierd wordt door de Charcot Stichting via het Charcot Fellowship programma dat tot doel heeft het potentieel van MS-onderzoek in België te versterken.

Hoopgevend

“Dit is een mooi resultaat”, zegt Jerome Hendriks. “Want bij hersenaandoeningen zoals MS, maar ook bij ruggenmergletsels of hersenschade, is het erg belangrijk dat beschadigd myeline kan worden opgeruimd en nieuw myeline kan worden aangemaakt. Als we het mechanisme dat dit tegenhoudt onderdrukken, kunnen we ervoor zorgen dat het herstel terug kan optreden.” Maar voor het zover is, is er nog meer onderzoek nodig. “Dit is een eerste, zeer mooie stap”, zeggen de onderzoekers. “Dit resultaat leert ons veel over wat er precies gebeurt in de hersenen van MS-patiënten, maar er is nog veel onderzoek nodig om deze behandeling ook bij mensen te kunnen doorvoeren. Daar willen we nu de volgende jaren vooruitgang in boeken.”