"Mijn Mechelse herder is de beste therapeut"

Trauma-psycholoog staat al 25 jaar slachtoffers en hulpverleners bij

Erik De Soir heeft onder andere de slachtoffers en nabestaanden van de Pukkelpopstorm en de busramp van Sierre bijgestaan.
Foto Dalemans Erik De Soir heeft onder andere de slachtoffers en nabestaanden van de Pukkelpopstorm en de busramp van Sierre bijgestaan.
Trauma-psycholoog zijn in tijden van terreur is geen sinecure. Erik De Soir (51) zit al bijna vijfentwintig jaar in het vak, maar zat nog nooit zo tot over zijn oren in het werk. Terreur kwam ook dicht bij zijn privé, waardoor hij al aan stoppen dacht. "Ik zou ook tot rust kunnen komen in de Provence, maar ik doe dit gewoon te graag", vertelt hij.

De Pukkelpopstorm in 2011, een jaar later de busramp in Sierre, het dodelijke ongeval met zeven jongeren in Zonhoven in 2014, de golf van terreur sinds de aanslagen op Charlie Hebdo... In alle gevallen werd trauma-psycholoog Erik De Soir uit Leopoldsburg ingeschakeld om slachtoffers of hulpverleners bij te staan.

Staat de telefoon sinds de aanslag in Barcelona weer roodgloeiend?

"Ik ben inderdaad weer benaderd door Belgen die toen in Barcelona waren. Getuigen die zagen hoe mensen, kinderen, maxi-cosi's in de lucht werden gekatapulteerd door dat voertuig. Mensen ervaren vaak pas thuis de shock."

Het houdt nooit op voor jou?

"Spijtig genoeg niet. Zeven jaar geleden ben ik gescheiden en leerde ik ook mijn nieuwe, huidige vrouw kennen. Met haar ga ik sinds 2010 jaarlijks naar Pukkelpop. Tijdens die editie pleegde zanger Charles Haddon van de Britse groep Où Est Le Swimming Pool zelfmoord op de parking van het festivalterrein. Een jaar later stond ik er weer met de Pukkelpopstorm, waar ik tot afgelopen zomer nog altijd mensen heb begeleid. Sindsdien is het niet meer gestopt."

Is het trauma voor iemand bij een verkeersongeval of een ramp gelijkaardig aan dat van terreur?

"Het verdriet kan in alle gevallen even zwaar zijn, maar het verschil vandaag is de afbakening van wie slachtoffer is en wie niet. We slagen er niet in om dat bij terreur goed in kaart te brengen. Bij een ongeval weet je bijvoorbeeld dat de slachtoffers, de familieleden en de hulpverleners met een trauma geconfronteerd kunnen worden. Maar bij de aanslag in Nice waren honderden mensen slachtoffer. Het ging om zoveel mensen dat de Franse overheid ergens een lijn moest trekken. Maar getuigen van ernstige feiten kunnen net zo getraumatiseerd zijn als rechtstreekse slachtoffers."

Gaan we ooit nog met een gerust hart naar een festival kunnen?

"We moeten er wel altijd rekening mee houden. Als we zeggen 'dat het hier niet zal gebeuren', wordt de shock achteraf des te groter. Je ziet dat verschil bij trauma's van motards of automobilisten na een ongeval. Een motorrijder weet dat hij een zwakke weggebruiker is en is mentaal voorbereid op het feit dat hij makkelijk tegen de grond kan gaan. Iemand in een zware Land Rover staat er amper bij stil dat hij door een banale klapband ook kan verongelukken. Dat bewustzijn kan het trauma verhelpen."

Heerst er nog angst in Limburg en in Vlaanderen?

"De grootste piek van angst heb ik vorig jaar gemerkt met terreurdreiging vier in ons land, toen we om de haverklap de vraag kregen of scholen nog op uitstap konden. Vandaag moeten we ons net voorbereiden op wat er zou kunnen gebeuren. De grote veiligheidsmaatregelen bij evenementen zijn daar ook cruciaal bij. Gewenning zal er nooit zijn, tenzij aan de berichtgeving ervan."

Slachtoffers met trauma's kunnen bij jou terecht. Maar waar kan Erik De Soir met zijn problemen terecht?

"Ik heb veel steun aan mijn vrouw, maar ook aan mijn Mechelse herder Jack. De beste therapeut die altijd naar me luistert en nooit slecht advies geeft. Ik heb in tijden van terreur zelf het leed van dichtbij ervaren. Zowel bij de aanslag in Stockholm als in Zaventem heb ik twee goede vriendinnen verloren. Ik heb echt al gedacht om er de brui aan te geven en te genieten van de rust in het zuiden van Frankrijk, maar dat gaat gewoon niet. Het zit nu eenmaal in mijn bloed. Crisis-psycholoog ben je in hart en nieren. Mijn vrouw, die dezelfde job heeft, kreeg onlangs een berichtje binnen van een patiënt die zelfmoord wilde plegen. We hadden die avond een etentje gepland, maar zijn naar het bos gereden om die jongen zijn leven te redden. Daar denk je niet bij na, je doet dat gewoon."

Heb je zelf al eens een traumatische ervaring beleefd?

"Ik ben geboren en opgegroeid in Congo, dus ik heb wel al wat gezien. Ik heb er zelfs ooit een tijdje in een gevangenis doorgebracht na een ongeval. Later, in het begin van de jaren '90, toen ik België woonde, was ik vrijwillig ambulancier-brandweerman en stond ik vaak dicht bij ongevallen. Eén interventie die me altijd bijgebleven is, is een geval van wiegendood."

Van Congo naar Leopoldsburg? Ga je hier oud worden?

"Heel graag. Ik heb me in de jaren '80 nochtans lang een toerist in België gevoeld. Maar sinds 1990 woon ik in het Kamp en voel ik me hier echt thuis. Mijn roots hebben zich hier vastgezet, net zoals de bomen in mijn tuin die ik destijds heb aangeplant."