"Baron Jacquesstraat is smet voor stad"

STRAAT AAN STADHUIS AL SINDS 1937 VERNOEMD NAAR MISDADIGER

Jean-Pierre Laus van Averechts bij de tentoonstelling over Baron Jacques.
Mozkito Jean-Pierre Laus van Averechts bij de tentoonstelling over Baron Jacques.
De organisatie Averechts vraagt het stadsbestuur van Halle om de Baron Jacquesstraat van naam te veranderen. "Deze misdadiger verdient geen straatnaam in onze stad", zegt Jean-Pierre Laus van Averechts. Baron Jacques was een omstreden figuur ten tijde van Kongo-Vrijstaat die aanzette tot terreur tegen de lokale bevolking. Hij kreeg in 1937 een straat naar hem vernoemd, ondanks het feit dat de man nooit een voet in Halle zette.

Het grote publiek kent Baron Jacques de Dixmude niet maar de man heeft wel een straat naar zich vernoemd gekregen. Het straatje dat vandaag de Poststraat met het Oudstrijdersplein verbindt lags het stadhuis kreeg de naam van een koloniaal. Het was de gouverneur van Brabant die de bal in 1930 aan het rollen bracht toen die aan het stadsbestuur vroeg om enkele overleden Kongo-pioniers te eren met een straatnaam. Dankzij het lobbywerk van de Cercle Colonial de Hal kregen dan drie kolonialen en Baron Jacques hun eigen straatnaam in 1937. De bezieler van die kring kende Baron Jacques en zo kreeg ook die man ook een straat in Halle. "Maar de baron verdient die straatnaam niet", zegt Jean-Pierre Laus. "Baron Jacques heeft heel wat jaren in Kongo gewerkt toen Koning Leopold II er de plak zwaaide. Als districtshoofd van het district Lac Léopold II moest hij er de orde handhaven en dat ook tijdens de omstreden verplichte rubberwinning. Een officiële onderzoekscommissie heeft duidelijk aangetoond dat de baron aanzette tot intimidatie, brandstichting en moord toen mensen weigerden om aan het werk te gaan. Dat staat zelfs te lezen in een van zijn brieven aan een ambtenaar."

De Baron Jacquesstraat In het centrum van Halle.
Mozkito De Baron Jacquesstraat In het centrum van Halle.

Naam witwassen

Laus, een kenner van Congo en de geschiedenis van het land, belichtte de figuur van Baron Jacques in een tentoonstelling in het lokaal van Averechts aan de Kardinaal Cardijnstraat en kaderde meteen ook de tijdsgeest van toen. "Baron Jacques heeft na de Eerste Wereldoorlog, net als zoveel andere officieren die ook bloed aan hun handen hadden, zijn naam proberen wit te wassen. Dat gebeurde onder andere in de functie van voorzitter van de Royal Union Colonial, die dus banden had met de plaatselijke vereniging van kolonialen hier. Het was een andere tijd toen, maar zelfs zoveel jaar later is het goed dat we beslissingen als deze eens kritisch bekijken."


Laus hoopt dat het stadsbestuur ingaat op de vraag van Averechts. "Door deze straatnaam rust er een smet op onze stad", zegt Laus. "We vinden dat het beter zou zijn om voor een straatnaam te kiezen waaruit het respect voor het Congolese volk zo blijken."

Het standbeeld van Baron Jacques in het Albertpark.
Mozkito Het standbeeld van Baron Jacques in het Albertpark.

Administratieve molen

Het Halse schepencollege moet de vraag van Laus en Averechts nog bespreken. "Al heb ik zeker begrip voor de argumenten", zegt burgemeester Dirk Pieters (CD&V). "We willen dus de mogelijkheden bekijken. Je mag wel de impact van de wijzing van een straatnaam niet onderschatten. Voor de bewoners brengt dat een hele administratieve molen op gang. Ik denk alleen al aan de eigendomsakten waar dan een nieuw adres moet op komen. Misschien is het wel een mogelijkheid om een nieuwe naam te kiezen en die dan pas binnen een redelijke termijn in te voeren zodat iedereen er zich kan op voorbereiden. We gaan de brief en de argumenten van Jean-Pierre Laus zeker grondig bespreken om te zien wat we kunnen doen."