Mertensmolen maalt opnieuw

MOLENAARSDOCHTER EN ECHTGENOOT RESTAUREREN WATERMOLEN

Noelle en Jef aan de pas gerestaureerde watermolen.
Claudia Van den Houte Noelle en Jef aan de pas gerestaureerde watermolen.
Na 24 jaar wordt er opnieuw meel gemalen in de Mertensmolen in Viane. Molenaarsdochter Noelle Mertens en Jef Merckaert restaureerden de eeuwenoude watermolen. "Al moesten we de molenstenen in Nederland gaan halen, want in België maakt niemand die nog", vertelt Jef Merckaert. Zijn ouders zijn de huidige eigenaars van de molensite en openden er museum t' Aloam.

De watermolen langs de Edingseweg in Viane, langs de Mark, een bijrivier van de Dender, staat er al sinds 1293. "Mijn vrouw is de dochter van de laatste molenaar", vertelt Jef Merckaert. "Haar vader heeft samen met zijn broer tot 1992 een maalderij uitgebaat. Zij maakten meel voor bakkers. Toen ze er 24 jaar geleden mee stopten, kwam er een einde aan 700 jaar molengeschiedenis in Viane. Mijn ouders, Herman Merckaert en Greta De Saeger, kochten in 2002 de molensite die intussen in verval was geraakt. Mijn vader was op zoek naar een gebouw om zijn collectie oude werktuigen in onder te brengen. Vier jaar later openden ze er het museum t' Aloam."

De watermolen van Viane in de jaren 20.
repro Claudia Van den Houte De watermolen van Viane in de jaren 20.

Diploma

Ondertussen besloten Jef en Noelle om een molenaarscursus te volgen. "Die duurde twee jaar, met zowel een theoretisch en een praktisch deel. Intussen behaalden we het diploma van meester-molenaar en hebben we al op verschillende molens gemalen, vooral in de Wildermolen in Appelterre. We zitten ook in de poule van molenaars in Ninove."


Het koppel liet de watermolen in Viane restaureren zodat hij weer maalvaardig werd. "Een groot deel van het oude mechanisme was nog aanwezig. Er werden nieuwe molenstenen geplaatst, zodat het graan opnieuw tot meel kan gemalen worden enkel en alleen met de kracht van het water. Al moesten we de molenstenen wel in Nederland gaan halen, want in België maakt niemand die nog. Ook de meelbak werd vernieuwd." De molen wordt nog steeds aangedreven door een turbine die in 1903 geplaatst werd. "Tot 1903 was het een watermolen met een rad, maar toen werd het rad vervangen door een turbine. Met de turbine kon er tot 30 procent meer gemalen worden", aldus Jef.

Zandzakjes

Voor molenaarsdochter Noelle is de molen een stuk nostalgie. "Ik herinner me dat ik als kind tijdens vakanties zakjes mocht vullen. Ik vond dat wel plezant. Meer mocht ik niet doen, want zo'n molen was best gevaarlijk. Maar af en toe glipten we toch weg. Ook het geluid van de dieselmotoren, blijft me bij", zegt Noelle. Jef en Noelle kunnen momenteel spelt, tarwe en rogge vermalen tot meel. "We hebben er al pannenkoeken en cake mee gebakken", klinkt het. "We zullen het meel op heel beperkte schaal verkopen. Er werden zelfs al zakken gedrukt in de oude drukkerij van het museum." Volgende zondag tussen 14 uur en 18 uur worden de nieuwe molenstenen plechtig ingemaald, een uniek gebeuren in het tienjarig bestaan van museum t' Aloam. Er worden ook maaldemonstraties gegeven.