STAM gaat ondergronds: van skeletten tot bunkers, van wormen tot ratten

Vulferus, gevonden onder het Sint-Pietersplein, met een boodschap uit de ondergrond.
Wannes Nimmegeers Vulferus, gevonden onder het Sint-Pietersplein, met een boodschap uit de ondergrond.
Komend weekend start een nieuwe, tijdelijke tentoonstelling in het STAM. Ondergronds, heet die, en dat vat meteen samen waar het over gaat. Letterlijk alles uit de ondergrond. Dat blijft overigens niet beperkt tot alleen Gent. Zo staat er bijvoorbeeld een opmerkelijke maquette van de ondergrond van Parijs.

De vorige tijdelijke tentoonstelling in het STAM, het Museum van de Misdaad, was niet geschikt voor kinderogen. De nieuwe, over de ondergrond, is dat des te meer. Het STAM liet het gerenommeerde Studio Orka zelfs los in de zalen, om de tentoonstelling ook voor kinderen aantrekkelijk te maken. Dat resulteerde onder meer in een geweldige ‘ondergrondse’ gang waar het leven van de rat, de mier, de mol en de worm uit de doeken gedaan wordt. Er is ook een speurtocht waarvoor in elke zaal een antwoord verborgen ligt. Wie het codewoord vindt, wordt ambassadeur van de ondergrond. (Lees verder onder de foto)

De ondergrond volgens Studio Orka, met verhalen van de worm, de rat, de mol en de mier
Wannes Nimmegeers De ondergrond volgens Studio Orka, met verhalen van de worm, de rat, de mol en de mier

Maar het overgrote deel van de tentoonstelling is uiteraard voor volwassenen bedoeld. Ondergronds wordt daarbij heel ruim bekeken. “Er is zelfs een stukje over underground-muziek”, lacht Anja Hellebaut, zelf een fan. “De mens heeft een vreemde relatie met de ondergrond. Enerzijds zijn we er bang voor, denk maar aan heel wat griezelfilms waarin de ondergrond een duistere rol speelt. Anderzijds vertrouwen we er onze doden en onze schatten aan toe.”

Opmerkelijke vondsten

Hoe dat nu juist zit met die ondergrond, dat wordt in meerdere zalen uit de doeken gedaan. Zo zijn er geweldige computerbeelden van hoe Gent eruit zag, 250.000 jaar geleden, 125.000 jaar geleden en 10.000 jaar geleden. “Daarop zie je dat deze streek eerst een heel waterrijk gebied was, wat daarna geëvolueerd is naar bosrijk gebied”, zegt Hellebaut. “Heel wat grond is weggespoeld doorheen de eeuwen. Eigenlijk is de Blandijnberg in Gent de enige getuige waar al die grondlagen nog in terug te vinden zijn.” (Lees verder onder de foto)

Gent  125.000 jaar geleden
Wannes Nimmegeers Gent 125.000 jaar geleden

Opmerkelijke vondsten uit de ondergrond zijn er ook. Zo ligt er een gewei van een eland, dat is gevonden bij het uitgraven van de parking Vrijdagmarkt. En er is ook Vulferus. Dat is een man die – volgens de steen die onder zijn schedel lag – overleed op 10 februari 1013. Zijn skelet werd teruggevonden bij het uitgraven van de parking onder het Sint-Pietersplein. “Op de onderzijde van de steen die onder zijn hoofd lag stond: “Als je me ook ziet, dan smeek ik je om me te laten rusten”, zegt Hellebaut. “Dat is dus duidelijk niet gebeurd. Maar deze steen toont alweer een vreemde fascinatie voor die ondergrond aan. Hoewel deze man begraven werd, achtte men het nodig om een boodschap met hem mee te geven.” (Lees verder onder de foto)

Expo Ondergronds in het STAM: een job als een ander: rattenvanger.
Wannes Nimmegeers Expo Ondergronds in het STAM: een job als een ander: rattenvanger.

Ook te zien: riolenstelsel, hoe die tot stand kwamen, hoe ze onderhouden worden, en wat het afval dat we achteloos op straat smijten doet met een riool. Bunkers, en andere vlucht-oorden voor mensen in nood. Bouwwerken, en hoe de ondergrond bepaalt hoe diep funderingen moeten gestoken worden. “Waar eigenlijk weinig mensen bij stilstaan, is dat wij hier geen gesteenten zoals marmer in de grond zitten hebben”, vertelt Hellebaut. “Het heeft ons genoodzaakt om bakstenen uit te vinden. Maar het betekent ook dat voor al die klassieke bouwwerken massa’s gesteenten van elders naar onze streken zijn aangevoerd.”

Ondergronds loopt van 22 november tot 22 september 2020 in het STAM, maar via een aparte toegangsdeur. Tickets: 8 euro, en 2 euro voor -26-jarigen. Alle info: www.stamgent.be.

Expo Ondergronds in het STAM: een fiets waarmee het rioleringsstelsel gecontroleerd werd.
Wannes Nimmegeers Expo Ondergronds in het STAM: een fiets waarmee het rioleringsstelsel gecontroleerd werd.
Anja Hellebaut bij de maquette van de ondergrond van Parijs.
Wannes Nimmegeers Anja Hellebaut bij de maquette van de ondergrond van Parijs.
Zwaar protest tegen de plannen om een metro aan te leggen in Gent.
Wannes Nimmegeers Zwaar protest tegen de plannen om een metro aan te leggen in Gent.
Een paard aan het werk onder de grond.
Wannes Nimmegeers Een paard aan het werk onder de grond.
Een paard wordt in een schacht neergelaten.
Wannes Nimmegeers Een paard wordt in een schacht neergelaten.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.