Nederlandse auteur vindt ontbrekende reisdagboeken uit 19e eeuw in Gentse universiteitsbibliotheek: “Verhaal Pauwke en Doesje na meer dan eeuw gereconstrueerd”

Joost van Putten en Sylvia Van Peteghem met één van de reisdagboeken van Doesje en Pauw in de Gentse Boekentoren.
Wannes Nimmegeers Joost van Putten en Sylvia Van Peteghem met één van de reisdagboeken van Doesje en Pauw in de Gentse Boekentoren.
Het verliefde stel Doesje en Pauw reisde rond 1900 half Europa rond. Hun unieke reisverslagen belandden voor een deel in handen van de Nederlandse familie van Putten én het archief van de Gentse universiteitsbibliotheek. Oud-journalist Joost van Putten bracht beide puzzelstukken terug samen om hun relaas in boekvorm te gieten. “Dankzij de Gentse universiteitsbibliothecaris Sylvia Van Peteghem kwam ik de ontbrekende dagboeken op het spoor.”

Een citytrip naar Stockholm of Napels? Vandaag de dag draaien we er ons hand niet voor om, maar rond 1900 was het een uniek gegeven. De globetrotters avant la lettre zijn Alida Sanders van Loo, een schrijfster-journaliste uit Amsterdam en Paul Buschmann, verbonden aan de destijds befaamde Antwerpse drukkerij en uitgeverij Buschmann. Samen trekken ze vanaf 1899 met stoomschepen – en treinen naar steden als Stockholm of Napels, maar ook Londen, Tirol en Glasgow. In geuren en kleuren penden ze hun ervaringen neer in reisdagboeken: unieke documenten die een uitzonderlijk beeld scheppen van hun reisbestemmingen aan het eind van de 19e eeuw. “Doesje en Pauwke beschrijven onder meer het vele lekkere eten in hotels en eethuizen. Ze waren echte smulpapen. Ze zijn bovendien zeer openhartig over hun liefdesleven. Ze deinzen er niet voor terug om hun bedgeheim te delen”, schetst van Putten.

De zus van de auteur kocht vier van de reisverslagen midden jaren 70 op een rommelmarkt in Nederland. Ongeveer twintig jaar later schreef Sylvia Van Peteghem, huidig hoofdbibliothecaris van de Gentse universiteitsbibliotheek, haar doctoraat ‘een vergeten schrijfster, journaliste en vertaalster’ over Alida Sanders van Loo op basis van tien reisverslagen die een kleine eeuw verstopt lagen in het archief van de Universiteit Gent.

Doorzettingsvermogen

Een gelukkig toeval én het doorzettingsvermogen van van Putten brachten de reisdagboeken opnieuw samen. “Na opzoekingswerk voor mijn boek op het internet stuitte ik op het doctoraat van Sylvia. Zij bevestigde me dat de Sanders van Loo van haar verhandeling en Doesje één en dezelfde persoon waren”, vertelt de auteur.

“Doesje had een deel van haar reisdagboeken aan het einde van de Eerste Wereldoorlog aan onze bibliotheek geschonken”, verduidelijkt Van Peteghem. “Ik had altijd het vermoeden dat ze dat had gedaan in de hoop dat iemand vele jaren later hun verhaal zou reconstrueren. Nu blijkt dat ze die wens ook haast letterlijk heeft neergeschreven in de dagboeken die in het bezit waren van de familie van Joost. Een fantastische vaststelling.” De Nederlandse familie schonk haar reisdagboeken intussen aan de universiteitsbibliotheek.

Oorlogsdagboek

Naast de tomeloze reislust en de affiniteit met cultuur en natuur van het verliefde stel is in het boek ook een apart hoofdstuk gewijd aan het leven van Doesje in Gent. Nadat Buschman haar verliet voor een andere vrouw, verhuisde ze in 1911 naar Sint-Amandsberg, waar ze zeven jaar zou blijven wonen tot het einde van de Eerste Wereldoorlog. “Hoewel ik het zeker niet eens ben met al haar beschouwingen (Sanders van Loo stak haar sympathie voor de Duitsers niet onder stoelen of banken, red.) zijn bepaalde fragmenten uit haar oorlogsdagboek zeer intrigerend. Mits wat verbeelding zie je haar door het Gent van een eeuw geleden kuieren”, zegt van Putten.

Het boek ‘Als ik moet sterven, ’t liefst hier’ kan besteld worden via www.joostvanputten.com voor de prijs van 25 euro (inclusief verzendkosten). Als je meerdere exemplaren bestelt, betaal je slechts 20 euro.

De reisdagboeken van Doesje en Pauwke zijn ook integraal te raadplegen op de website van de Gentse universiteitsbibliotheek via deze links: https://lib.ugent.be/en/catalog/rug01:000326656?i=0&q=van+peteghem+sanders+van+loo en https://lib.ugent.be/en/catalog/rug01:002302923?i=1&q=doesje+




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.