Laatste maanden voor ‘In De Ruimte’ aan de Fransevaart: “Maar de vzw blijft bestaan”

Vier drijvende krachten achter 'In De Ruimte’: (van links) Robert Monchen, Matthijs Kimpé, Sam Gunst en Bjornus Van der Borght.
Jeroen Desmecht Vier drijvende krachten achter 'In De Ruimte’: (van links) Robert Monchen, Matthijs Kimpé, Sam Gunst en Bjornus Van der Borght.
Exposities, postpunkoptredens, lezingen én de Biënnale van België: je zou ‘In de Ruimte’ kunnen omschrijven als een kunstcollectief, maar daarmee is lang niet alles geschreven. Zeven jaar lang bood de vzw een platform aan startende kunstenaars - ondertussen zo’n 1.200 in totaal. Eind december houden ze er - allicht deels - mee op. “We wisten vanaf het begin dat deze locatie tijdelijk was. Om duurzaam en praktisch te werken, gaan we nu op zoek naar een locatie waar we toch minstens 10 jaar terecht kunnen.”

De ateliers langs de Fransevaart in Ledeberg lopen stilletjes aan leeg. Met het einde in zicht bouwt de vzw zijn werking af. Volledig gedaan is het gelukkig nog niet: op de agenda staan nog een viertal exposities en enkele optredens. Zo ook ‘The Last Show’ op 22 november in samenwerking met de band Pink Room. “Die titel is goed gekozen”, lacht Matthijs Kimpe. ”Maar het is zeker niet ons laatste wapenfeit. We combineren exposities vaak met liveoptredens of performances om ze toegankelijker te maken. Zo passeerden hier veel indie- én postpunkbands. ‘The last show’, is daar een soort afsluiter van. Een uitbarsting van rock met de bijhorende afterparty.”

Van ‘In de Frigo’

Terug naar 2012. Matthijs Kimpe én Robert Monchen spelen met het idee om een platform voor startende kunstenaars te creëren. Iets voor creatievelingen die hun eerste stappen al zetten, maar nog niet ‘mid-career’, zitten, zoals dat met een mooi woord heet. In een antikraakpand aan het Prinsenhof gaan ze van start met ateliers en een repetitieruimte voor theatermakers. ‘In de Frigo’, zoals de plek toen heette, was geboren.

(Lees verder onder de foto)

‘In De Frigo’ in het pand aan het Prinsenhof.
RV ‘In De Frigo’ in het pand aan het Prinsenhof.

Matthijs en Robert waren niet alleen. Soortgelijke initiatieven rezen als paddenstoelen uit de grond. “Er was veel vraag naar expositieruimtes, maar het aanbod was schaars”, zeggen ze. “Veel jonge mensen hadden goesting om iets op te starten. DOK, 019, (...) en Zwart Wild (nu De Koer, red) ontstonden allemaal in die periode. Sommige professionaliseerden en werken ondertussen met structurele ondersteuning. Andere gooiden de voorbije jaren de handdoek in de ring.”

Naar ‘In de Ruimte’

Sinds 2014 zit het collectief in een pand aan de Fransevaart. ‘In de Frigo’ werd ‘In De Ruimte’, de werking uitgebreid. Momenteel bestaat de vzw uit Matthijs Bjornus Van der Borght, Sam Gunst, Jonas Vanhullebusch, Adrienne van der Werft, Matthijs Kimpe én Robert Monchen. “We werken op drie niveaus”, vertelt Robert. “Enerzijds organiseren we zelf exposities. Zo hadden we deze zomer - in samenwerking met enkele andere kunstcollectieven - de Biënnale van België. In de floraliënhal brachten we 110 kunstenaars uit alle uithoeken van België samen. Anderzijds werken we ook ondersteunend voor anderen. Zo nemen we bijvoorbeeld de promotie of een deel van de selectie op ons. Ten slotte bieden we ook onze ruimte aan externen aan.”

(Lees verder onder de foto)

De motocrossers zweven door de lucht tijdens de opening van de Biënnale van België.
Wannes Nimmegeers De motocrossers zweven door de lucht tijdens de opening van de Biënnale van België.

“Brain Drain van kunstenaars”

Begin 2020 zit het erop. Het huurcontract loopt in mei af, maar daar wacht ‘In de Ruimte’ niet op. “De vorige keer werd het voor een jaar verlengd, nu was het voor enkele maanden”, verklaart Monchen. “De Stad Gent kocht het gebouw twee jaar terug op. We wisten vanaf het begin dat deze locatie tijdelijk was, toch hebben we er dubbel gevoel bij: kunst en cultuur worden vaak gebruikt tijdens zo’n ‘overgangsperiode’. Dat maakt Ledeberg hip én leuk, daarna gaan de prijzen omhoog. Om duurzaam en praktisch te werken, gaan we nu op zoek naar een locatie waar we toch minstens 10 jaar terecht kunnen.”

“De heren vragen nu aan de stad om meer om te kijken naar de kleinere organisaties. “Het is goed dat er wordt geïnvesteerd in de gevestigde huizen, maar de balans voelt zoek: onafhankelijke initiatieven bouwen mee aan de culturele ontwikkeling van de stad. Die inzet is van onschatbare waarde, maar ook fragiel. Zo is een paar duizend euro een peulschil voor een groot huis. Voor een kleinere organisatie kan zo’n bedrag net het verschil maken. Daarmee investeer je niet alleen in het visitekaartje, maar steun je ook opkomend talent. Er is momenteel een brain drain van jonge kunstenaars. Ze trekken naar Brussel of Antwerpen. Ook Oostende is tegenwoordig in trek. Een kennis huurt daar momenteel een atelier voor amper vijf euro. Bovendien liggen de huurprijzen voor een woning daar een pak lager.”

Arsenaalsite in Gentbrugge

‘Boeken toe’ is het nog niet. Zo wil de vzw nog evenementen blijven organiseren. Op termijn oogt het collectief op de Arsenaalsite in Gentbrugge, waar vroeger de spoorwegwerkplaats van de NMBS huisde. Het domein, dertien hectare groot, is voorlopig nog eigendom van de spoorwegbedrijvengroep. “Veel organisaties zoals de onze, komen op korte of middellange termijn op straat te staan”, weet Monchen. “De gesprekken zijn lopende. Als we daar - in combinatie met andere invullingen - terecht kunnen, zou dat ideaal zijn. De vraag is waar de stad haar focus op wil leggen. Op haar facade, of op haar ziel.”




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.