Cunina-medewerkers zitten vast op hotel in Haïti en hebben nog geen zicht op terugkeer naar België: “Ambassade raadde ons aan zeker niet te zeggen dat we Belg zijn”

Sophie Vangheel, Kathleen Op de Beeck en Inge Bollen van Cunina zitten momenteel vast in Haïti.
RV Sophie Vangheel, Kathleen Op de Beeck en Inge Bollen van Cunina zitten momenteel vast in Haïti.
Sophie Vangheel, directeur van de Geelse ontwikkelingsorganisatie Cunina, en haar medewerkers Kathleen Op de Beeck en Inge Bollen hebben nog steeds geen zicht op een repatriëring naar België nu ze door het coronavirus vastzitten in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Dat een Belg in het land positief testte op corona, wordt hen ook niet in dank afgenomen. Een hotel weigerde hen zelfs toegang toen bleek dat ze de Belgische nationaliteit hebben. “We willen graag snel uit deze nachtmerrie ontsnappen en veilig naar onze families terugkeren.”

Begin maart arriveerde het drietal in Haïti, waar Cunina al dertig jaar actief is. Na de aardbeving in 2010 heeft Cunina in het diepe binnenland zes scholen gebouwd. Vorig jaar is de ontwikkelingsorganisatie gestart met de bouw van hurktoiletten voor de scholen, waar in totaal 3.000 kinderen les volgen. Zo hoeven de leerlingen niet langer hun behoefte te doen in openlucht en krijgen besmettelijke ziektes zoals cholera geen kans om zich te verspreiden.

Het drietal kwam ter plaatse om het project te evalueren. Aangezien ze in het moeilijk bereikbare binnenland bijna tot geen internet hadden, waren ze zich nauwelijks bewust van de ernst van de pandemie die was uitgebroken. Toen ze aankwamen in de hoofdstad Port-au-Prince, bleek dat de terugvlucht naar Parijs was afgelast aangezien Frankrijk op slot was gegaan. Er zat niets anders op dan een hotel te zoeken.

Cunina bouwde in Haïti zes scholen.
RV Cunina bouwde in Haïti zes scholen.

Geweerd uit hotels

“In het eerste hotel waar we aankwamen waren er gelukkig nog plaatsen vrij. Toen we echter onze paspoorten moesten afgeven was plots alles bezet. We waren duidelijk niet meer welkom en wisten niet waarom. Na lang zoeken vonden we eindelijk een hotel waar we wel binnen mochten. Even later vernamen we dat er een Belg, die wij toevallig ook kennen maar gelukkig niet ontmoet hadden, het virus in Haïti had binnengebracht. Dat was dus de reden waarom wij geweerd werden uit de andere hotels”, vertelt Sophie Vangheel.

“Toen de besmette Belg onder begeleiding van een politie-escorte werd overgebracht naar een ziekenhuis in het binnenland werd er met stenen gegooid. De Belgische ambassade in Havana heeft ons dan ook aangeraden ons hotel niet te verlaten en zeker niet te zeggen dat we Belg zijn. We zouden wel eens gewelddadige reacties kunnen uitlokken enkel en alleen door onze nationaliteit.”

Sophie Vangheel met kinderen in Mombin-Crochu in het Haïtiaanse binnenland.
RV Sophie Vangheel met kinderen in Mombin-Crochu in het Haïtiaanse binnenland.

Acht Belgen in Haïti

Sophie Vangheel, Kathleen Op de Beeck en Inge Bollen zijn nu al dagen op zoek naar een manier om weer terug te keren naar België. “Eerst hoorden we dat er nog vluchten naar Cuba waren. Een Belgisch koppel dat ook in ons hotel gestrand was had tickets voor zo’n vlucht. Maar ondanks dit feit werden zij niet toegelaten tot de luchthaven - enkel Cubanen en Haïtianen mochten mee”, vervolgt Vangheel.

“Daarna wilden we het via de Verenigde Staten proberen. Maar we geraakten niet eens op de website om onze ESTA (Electronic System for Travel Authorization, red.) aan te vragen... We staan dagelijks in contact met mensen van het consulaat en de ambassade, maar ook zij konden ons tot nu toe niet helpen. We betreuren het ten zeerste dat repatriëring niet mogelijk is, maar voor slechts acht Belgen die in Haïti verblijven wordt dit natuurlijk niet gedaan.”

In het hotel zijn wij momenteel nog veilig, maar we willen graag snel uit deze nachtmerrie ontsnappen en veilig naar onze families terugkeren.”

Sophie Vangheel, directeur van Cunina

Land in chaos

Volgens Sophie Vangheel zijn er momenteel zes mensen in Haïti besmet met het coronavirus. Gezien de erbarmelijke staat van de Haïtiaanse gezondheidszorg, maakt ze zich zorgen over hoe het land de crisis zal aanpakken. “Als straks de hel losbreekt zijn wij ervan overtuigd dat Haïti, net zoals na de aardbeving, hulp uit het buitenland moet krijgen. Alleen kan men zo’n crisis niet aan. Het land verkeert sowieso al in een grote chaos. Vorig jaar waren er in Port-au-Prince maandenlang dagelijks gewelddadige protesten tegen de corruptie en het slechte beleid van de regering”, vertelt Vangheel.

Directeur Sophie Vangheel bezoekt het hurktoilettenproject.
RV Directeur Sophie Vangheel bezoekt het hurktoilettenproject.

“Rond carnaval begon de politie in opstand te komen omdat zij al geruime tijd geen loon meer kreeg. Verscheidene politiemannen werden toen gedood in gevechten met het leger. Dan begonnen er plots een hele reeks van willekeurige kidnappingen. Verscheidene bronnen vertelden ons dat hier waarschijnlijk de oppositie achter zit, die criminelen geld toesteekt om terreur te zaaien en het land te destabiliseren om zo de president Jovenel Moïse te kunnen afzetten.”

Nachtmerrie

Nu de sfeer er al te snijden is, komt daar ook nog eens een pandemie bij. “Momenteel zijn alle scholen dicht en de avondklok werd ingesteld. Na 20 uur mag niemand nog op straat komen. We hebben van onze medewerkers hier in Haïti vernomen dat ze ook binnen blijven en ze zijn bang voor de verspreiding. In het hotel zijn wij momenteel nog veilig, maar we willen graag snel uit deze nachtmerrie ontsnappen en veilig naar onze families terugkeren.”