"Dicht bij de mensen, streng indien nodig"

IN HET SPOOR VAN DE ANDERLECHTSE NABIJHEIDSPOLITIE

Vroeger terroriseerde een jeugdbende de buurt, maar nu zwaait de politie er de plak. In de omgeving van het Sint-Guidoplein is de kleine criminaliteit fors gedaald. Niet door hardhandige repressie, wel dankzij de nabijheidspolitie, oftewel VIRTUS-ploeg, van Ciska De Lannoit, Karen Dewitte en hun 19 collega's.

De twee inspecteurs beginnen hun ronde om 14 uur. Ze patrouilleren in principe in de buurt van Sint-Guido en de Wayezstraat. "Maar door het succes van VIRTUS is het er zo kalm dat we af en toe ook al eens verder durven kijken", zegt De Lannoit.

Voor het project van nabijheidspolitie van start ging, waren er veel tassendiefstallen rond het Sint-Guidoplein. Ook halskettingen afrukken gebeurde regelmatig door leden van een jeugdbende die rond het metrostation actief was. Sinds VIRTUS is die jeugdbende deels verdwenen, tot grote opluchting van omwonenden en pendelaars. Andere speerpunten van het project zijn de overlast van Romazigeuners, verkeersinbreuken zoals foutparkeren en straatdeals aanpakken. "Eigenlijk alles waar mensen zich aan kunnen ergeren", vat De Lannoit het samen.

Overtreders

Vanuit de politiewagen speuren de vrouwen naar verkeerd geparkeerde of gestationeerde wagens, mensen zonder veiligheidsgordel en ander probleemgedrag. Meestal is een keer knipperen met de lichten of de bestuurder kort aanspreken voldoende om ervoor te zorgen dat de overtreder vertrekt. Ze rijden richting kanaal, waar dikwijls auto's worden achtergelaten. Op een parkeerplaats aan de Biestebroekkaai is het prijs: er staat een zwarte Opel met ingeslagen ruiten. "Die laten we wegtakelen. Een autokerkhof geeft immers niet echt een veilig gevoel."

De agentes patrouilleren zo in parken en op plaatsen waar straatdealertjes of hangjongeren actief zijn. "Zie je die jongen daar?", wijst De Lannoit naar een jonge kerel die met een vriendje aan het stoeien is. "Je zou het niet zeggen, maar hij is gekend voor gewelddadige diefstallen. Ze zijn niet allemaal even onschuldig als ze eruitzien. Al houdt deze jongen hier zich de laatste tijd kalm."

Kat- en muisspel

De Lannoit en Dewitte kennen de lokale onruststokers en straatdealers intussen goed. Tijdens hun patrouille pikken ze hen er moeiteloos uit. "Het probleem is dat zij ons ook kennen en ons al van ver zien aankomen. Voor we gearriveerd zijn, is iedereen al gaan lopen. Soms proberen we een andere aanpak. Maar natuurlijk, het gezicht van een agent in burger kennen ze na twee confrontaties ook. Het is een constant kat-en-muisspel." Even later illustreert de lokale jeugd perfect wat de agentes bedoelen. Als de politiewagen een straat inrijdt, zit een jonge kerel op de uitkijk. Door te fluiten waarschuwt hij zijn kameraden. En weg zijn ze. "De tamtam heeft onze komst al lang verraden", weten de vrouwen.

Op het Sint-Guidoplein strijken 's avonds zigeuners neer. "Zij hinderden andere inwoners doordat ze laat lawaai maakten en zwerfvuil achterlieten. Die mensen doen dat niet uit slechte wil. Ze denken er gewoon niet bij na dat het misschien geen goed idee is om tijdens de avonduren nog een balletje te trappen tegen de gevel van een huis. Als we op hen afstappen om te vragen of ze hun blikjes kunnen opruimen of stilaan naar huis gaan, dan gehoorzamen ze zonder problemen. Je moet het ze alleen wel elke dag opnieuw gaan vragen", zegt Dewitte.

Tijd om de Roemenen terecht te wijzen is er die avond niet. Vlak voor het einde van de shift rijdt Dewitte nog een keer langs het Verzetsplein als er plots een vrouw opduikt. Ze staat midden op de rijweg en is volledig in paniek. "Mijn dochtertje is verdwenen. Ze is zeven jaar. Ik weet niet waar ze is", snikt de moeder. In een mum van tijd staat het plein in rep en roer. De agenten proberen zoveel mogelijk informatie te krijgen van de emotionele mama en sporen haar aan om aangifte te doen. "Ze heet Miriam en draagt een mouwloos bloemetjesshirt en een blauw shortje. Ze zou mogelijk met vriendinnetjes richting het Astridpark onderweg zijn", zegt De Lannoit in de radio.

Alle ploegen gaan mee op zoek. Met zwaailichten en sirenes rijden ze zo snel mogelijk naar het park. Intussen zijn ook de jongeren uit de buurt uitgerukt om mee te zoeken. Enkele jongeren die gekend staan als straatdealers of waar een stevige wietgeur rond hangt, halen opgelucht adem als de patrouillewagen niet stopt voor controle, maar om hen te vragen uit te kijken naar een klein meisje. Vanavond liggen de prioriteiten even elders. "Nu laten we de tamtam zijn werk doen in ons voordeel", knipoogt De Lannoit.

De zoektocht in het park levert niets op. Het meisje is niet in de speeltuin en op de kermis op het Dapperheidsplein is ze ook niet te bespeuren. De Roma hebben haar niet gezien, maar beloven op te letten.

Kracht van het team

En dan plots het verlossende woord. "Het meisje is terecht", klinkt het vanuit de dispatching. Op het Dapperheidsplein vinden Dewitte en De Lannoit een opgeluchte mama terug, die de twee agenten niet genoeg kan bedanken. Dankzij de patrouille van VIRTUS kon de politie snel en efficiënt reageren op de vermissing, zelfs nog voor er iemand naar het commissariaat was gestapt om aangifte te doen. "Dat is ook de kracht van nabijheidspolitie", klinkt het bij een tevreden VIRTUS-team.

Ciska De Lannoit en Karen Dewitte noteren alle mogelijke klachten of vragen van de burgers.
Marc Baert Ciska De Lannoit en Karen Dewitte noteren alle mogelijke klachten of vragen van de burgers.
Een moeder toont waar ze haar verdwenen dochter de laatste keer heeft gezien.
Marc Baert Een moeder toont waar ze haar verdwenen dochter de laatste keer heeft gezien.
De agentes controleren een voertuig met ingeslagen ruiten.
Marc Baert De agentes controleren een voertuig met ingeslagen ruiten.
Patrouilleren in één van de parken waar regelmatig gedeald wordt.
Marc Baert Patrouilleren in één van de parken waar regelmatig gedeald wordt.