Vierkantshoeve Appelmans wordt indrukwekkend wooncomplex: “Maar gebouw en dorpsgezicht blijven bewaard”

Projectontwikkelaar Lode Verdoodt bij het imposante hoevecomplex in Sint-Martens-Bodegem.
Mozkito Projectontwikkelaar Lode Verdoodt bij het imposante hoevecomplex in Sint-Martens-Bodegem.
De imposante brouwerijhoeve Appelmans in het centrum van Sint-Martens-Bodegem wordt in de toekomst verbouwd tot een woonproject met 36 nieuwe woningen. De buitengevels van de negentiende-eeuwse boerderij, een beschermd dorpsgezicht, blijven intact.
De binnenkoer van de hoeve raakte de voorbije jaren overgroeid met onkruid.
Mozkito De binnenkoer van de hoeve raakte de voorbije jaren overgroeid met onkruid.
Zo zal de binnenkoer er in de toekomst uitzien.
Mozkito Zo zal de binnenkoer er in de toekomst uitzien.

Het hoevedomein, in de volksmond De Katte genoemd, bevindt zich in de schaduw van de parochiekerk, op een lap grond van 1 hectare. Projectontwikkelaar Woenst uit Ternat kocht het domein twee jaar geleden en ontvouwde zopas de toekomstplannen voor het complex. De plannen werden opgesteld in samenspraak met het Agentschap Onroerend Erfgoed. “De bestaande vierkantshoeve wordt gerenoveerd en omgevormd tot 8 appartementen, 7 woningen en een studio”, zegt zaakvoerder Lode Verdoodt. “Zo gaan we het huidige woonhuis omvormen tot 3 appartementen. Boven het poortgebouw komt de studio. In de voormalige brouwerijruimte maken we twee woningen en in de varkensstallen worden drie woningen gebouwd. De grote schuur zal dan weer plaats bieden aan vijf ruime appartementen. Al die woningen krijgen een aparte buitenruimte.”

Aan de buitenkant van de hoeve Appelmans wijzigt weinig. De contouren blijven intact.
Mozkito Aan de buitenkant van de hoeve Appelmans wijzigt weinig. De contouren blijven intact.

Op de weide achteraan komt een nieuw gebouw dat in ‘vierkantsformatie’ wordt opgetrokken. “De opbouw refereert aan de bestaande vierkantshoeve zodat we een contrast creëren tussen oud en nieuw”, vervolgt Verdoodt. “In deze nieuwe vierkantshoeve zal plaats zijn voor 21 eengezinswoningen, verdeeld over 4 verschillende vleugels. Onder dit gebouw komt ook een ondergrondse parking voor 50 auto’s. Tussen de oude en de nieuwe vierkantshoeve leggen we een boomgaard aan.”

Een toekomstbeeld vanuit de lucht van het nieuwe wooncomplex.
Mozkito Een toekomstbeeld vanuit de lucht van het nieuwe wooncomplex.

“We hebben bij de opmaak van onze plannen rekening gehouden met de eisen van Onroerend Erfgoed”, luidt het. “Aan het dorpsgezicht wijzigt niets. We raken niet aan de contouren van de hoeve. Op de binnenkoer gaan we wel dingen veranderen, maar de boogvormige poort, die toegang geeft tot de hoeve en de binnenkoer, blijft ook behouden.”

Vergunning

Het openbaar onderzoek loopt nog tot 18 juli. “Alles hangt nu af van de bouwvergunning”, vervolgt Lode Verdoodt. “We hopen dat dit plan gedragen wordt door de gemeente en door de inwoners van Bodegem. Is dat het geval, dan kunnen we in het najaar al een vergunning hebben. De werken kunnen dan eind volgend jaar van start gaan. De eerste bewoners zouden hier dan in 2023 hun intrek kunnen nemen.”

Het voormalige brouwerijgebouw waar de ketels stonden.
Mozkito Het voormalige brouwerijgebouw waar de ketels stonden.

De hoeve torst een rijke geschiedenis. Het was Michael Appelmans, brouwer en ondernemer, die het goed in 1826 verwierf. Hij werd in 1831 burgemeester van het toen nog autonome Sint-Martens-Bodegem. Zijn brouwerij telde twee brouwketels, twee kuipen en twee koelbakken. In de hoeve bevond zich ook een herberg. Michael Appelmans overleed in 1864, hij was toen 73 jaar. Ook na zijn dood bleef het hoevedomein in handen van de familie Appelmans. 

Burgemeester

Zoals dat in die tijd gebruikelijk was, leverde de familie ook decennialang de burgemeester. Zo werd ene Karel Appelmans oorlogsburgemeester van 1913 tot 1917. Hij droeg de sjerp in 1918 over aan zijn neef Henricus die, op uitzondering van de Tweede Wereldoorlog, tot 1958 burgemeester bleef. Vier jaar na de dood van Henricus werd het complex in 1970 openbaar verkocht. Madeleine Appelmans, de jongste dochter van Henricus, deed het hoogste bod. Zij zou meteen ook de laatste Appelmans-telg zijn die de hoeve bewoonde. Madeleine overleed in 2016 in het woonzorgcentrum in Sint-Katherina-Lombeek.

Het interieur werd aangetast door vochtinsijpeling.
Mozkito Het interieur werd aangetast door vochtinsijpeling.