Ambachten: boekbinders Jan en Julia uit Diest

Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Er zijn nog maar weinig boekbinders actief in Vlaanderen en het aantal neemt door de digitalisering steeds verder af. Jan Camps en Julia Van Mechelen houden toch moedig vol en met succes. Want zopas kregen ze te horen dat hun ingestuurde boekbanden geselecteerd zijn voor de triënnale ‘Open-Set 2020’, een reizende tentoonstelling die halt houdt in New York, San Francisco, Salt Lake City en Austin.

Wanneer je de zaak van Jan en Julia binnenstapt, komt de geur van papier en boeken je tegemoet. “Wij ruiken dat al lang niet meer”, zegt het koppel lachend. Er heerst een sfeer van rust in het atelier. Julia is bezig met de restauratie van een Blaue Atlas, het grootste en duurste boek dat in de 17de eeuw werd gepubliceerd, in het Latijn, Frans, Nederlands, Duits en Spaans. “Dit is een Spaanse versie”, vertelt Julia. “Helaas is deze in slechte staat. Wormpjes hebben aan het papier gevreten, maar gelukkig vooral aan de boven-en onderzijde, zodat de kaarten zo goed als intact zijn gebleven.”

Het is zichtbaar een heel huzarenwerk om alle grote pagina’s te restaureren. “Ja, dat klopt”, zegt Julia lachend. “Maar de klant weet dat dit tijd zal vragen. Een boek restaureren vraagt geduld. Over de ontbrekende stukjes papier plaats je Japans papier, dat je vast zet met een ph-neutrale lijm. Dan droog je dat op met een haardroger. Vervolgens draai je het papier om en doe je hetzelfde aan die kant, met enkele laagjes Japans papier. Je moet echt heel nauwkeurig te werk gaan en niet verwachten dat je één twee drie het werk klaart. Daarom dat ik enkele pagina’s afwerk en dan weer iets anders doe.”

En er is genoeg te doen in de zaak. Al marken Jan en Julia toch dat de stiel bedreigd wordt. “Vroeger werden de notulen van kamer en senaat met veel pracht en praal ingebonden, nu drukt men die zelfs niet meer af. Het verslag van de Nationale Bank en het Staatsblad, hetzelfde verhaal. De tijdschriftenmarkt is volledig opgedroogd. En nieuwe boeken worden nog zelden ingebonden. Maar we mogen het allemaal niet zo negatief bekijken. We hebben nog steeds de notariële akten die we mogen binden”, zegt Jan lachend.

Maar er is ook toch nog veel vraag naar restauratie van historische boeken, zowel vanuit archieven en bibliotheken als van particulieren. “Daar staat natuurlijk altijd een prijs tegenover. We proberen het evenwicht prijs-kwaliteit steeds zo goed mogelijk te behouden, maar vaak zien we toch dat mensen voor een andere goedkopere oplossing kiezen. Daar moeten we ons bij neerleggen. Het is helaas ook niet zo dat een gerestaureerd boek dezelfde kunstwaarde heeft als pakweg een schilderij, dat prominent getoond kan worden. Een gerestaureerd boek steekt in een kaft in een kast, vaak niet zichtbaar voor buitenstaanders. Daar geld insteken, vinden veel mensen niet de moeite.”

Jan gaf jarenlang les in het boekbinden. “Ik heb zelfs Julia in mijn klas gehad”, zegt Jan lachend. Julia was in een vorig leven kapster, maar besloot mee te gaan in de passie van haar man en stapte na haar opleiding aan de Academie van Genk in 1995 mee in de zaak. “Ik ken weinig koppels, die bezig zijn met boekbinden en restauratie van boeken”, zegt Jan. “Ik denk zelfs dat we uniek in Vlaanderen zijn, omdat het niet makkelijk meer is om met twee van deze ambacht te leven.”

“Maar het is en blijft wel een bijzonder mooie ambacht”, gaat Jan meteen verder. “We doen dan ook graag mee met tentoonstellingen en wedstrijden om ons werk aan de buitenwereld te tonen.” En toeval of niet krijgen Jan en Julia tijdens ons bezoek een sms’je dat hun werken geselecteerd zijn voor de reizende tentoonstelling ‘Open-Set 2020’, een organisatie van de American Academy of Bookbinding. “Dat we allebei geselecteerd zijn, maakt de vreugde nog groter! Ze hebben ons wel lang in spanning gehouden zeg!”

De tentoonstelling opent op 19 februari in New-York, meer bepaald in de prestigieuze Grolier Club, de oudste bibliofiele club in Amerika, opgericht in 1884. Wie liever wat dichter bij huis het werk van Julia en Jan wil bewonderen, kan op zaterdag 19 oktober terecht in de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen, waar enkele hedendaagse boekbanden van het koppel zal te zien zijn tijdens de Antwerp Academy Art Book Fair, een niet te missen jaarlijkse hoogmis van het kunstboek en kunstenaarspublicaties.

Deze Blaue Atlas is getekend door de tand des tijds en moet gerestaureerd worden.
vanessa dekeyzer Deze Blaue Atlas is getekend door de tand des tijds en moet gerestaureerd worden.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.
vanessa dekeyzer Jan en Julia zijn nog gepassioneerd bezig met de ambacht van het boekbinden en restaureren van boeken.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.