Overleden daklozen gehuldigd

'COLLECTIEF STRAATDODEN' HOUDT CEREMONIE IN STADHUIS

Daklozen wikkelen een sjaal rond hun boom met alle namen van gestorven lotgenoten.
Baert Daklozen wikkelen een sjaal rond hun boom met alle namen van gestorven lotgenoten.
De jaarlijkse ceremonie voor straatdoden heeft de hele Gothische zaal in het Brusselse stadhuis gevuld. Talloze familieleden, daklozen en sympathisanten kwamen afscheid nemen van de 72 straatbewoners die in 2016 overleden. Een grote tegenstelling met de eenvoudige, maar serene begrafenis die de daklozen meestal kennen. "Met drie waren we op de begrafenis van Eddy", zegt Filip Keymeulen, straathoekwerker en vriend van overleden Eddy Airport.

Mede-lotgenoten brengen een laatste groet aan hun overleden vriend, gedichten worden voorgedragen en een gebreide ketting met de 72 namen van de gestorven daklozen gaat rond bij alle mensen die de herdenking bijwonen. Zo ook bij Filip, die afscheid neemt van zijn vriend Eddy, ex-dakloze die de strijd tegen kanker verloor. "Nog vijf keer ben ik Eddy op de palliatieve zorg gaan bezoeken. Ik verwachte een gebroken man, vastgemaakt aan een infuus. Maar ik zag Eddy zoals ik hem altijd kende: met een Duvel in de hand, in zijn peignoir vloekend op zijn afstandsbediening."


Filip is straathoekwerker bij vzw Diogenes en was één van de drie mensen die aanwezig was op de begrafenis van Eddy, een ex-dakloze die dankzij de steun van de vzw en het OCMW zijn weg vond van de banken in Zaventem luchthaven naar een eigen huis in Tongeren. Maar na een kankerdiagnose begon Eddy's laatste reis. In het najaar stierf hij op 68-jarige leeftijd. "Hij heeft zijn hele begrafenis zelf geregeld en betaald. Muziek, brieven, goedkope versiering, het leek wel een trouwkapel in Las Vegas", glimlacht Filip. "Met z'n drieën zaten we daar. Ik, zijn sociale medewerkster van het OCMW en haar vriendin. Die had ze meegenomen omdat ze schrik had er alleen te zijn."

Filip Keymeulen.
Baert Filip Keymeulen.

Volle zaal

Ook gisteren, tijdens de ceremonie die het Collectief Straatdoden jaarlijks organiseert voor de overleden daklozen van Brussel, las Filip de tekst voor die hij speciaal voor Eddy had geschreven. Deze keer niet voor twee andere aanwezigen, maar in een volle zaal. "Zodra iemand overlijdt, kom je in een rush terecht, waarbij alles geregeld moet worden. Maar telkens zoek ik ook een moment van rust op. En dan probeer ik een mooie tekst te schrijven." Ook Filip Callewaert uit Baardegem komt afscheid nemen op de ceremonie van zijn vriend Herbert. Bij zich heeft hij een foto die hij speciaal heeft afgedrukt. "Ik kende Herbert van het dorp. Samen gingen we op café, voetbal kijken. Maar nadat hij opgezadeld werd met de schulden van het boekhoudkantoor waar hij werkte, begon de sukkelweg voor Herbert en belandde hij uiteindelijk op straat", vertelt Filip mistroostig. "Op het einde van zijn leven was hij een verbitterd mens. Zijn begrafenis heb ik niet gehaald, daar heb ik zoveel spijt van. Daarom ben ik speciaal naar de ceremonie gekomen."

Waardig afscheid

Het was vzw Diogenes en Collectief Straatdoden die Filip op de hoogte bracht van Herberts overlijden. Want hoewel ze vaak amper informatie hebben over de gestorvene, probeert het Collectief voor elke straatdode een eenvoudige begrafenisplechtigheid te houden. "Ook mensen die enkel de hemel als dak boven hun hoofd hebben, verdienen een waardig afscheid", vertelt Bert De Bock van Collectief Straatdoden. "We gaan op zoek familie. Dat is niet makkelijk, maar soms zijn mirakels mogelijk." Omdat niet elke overledene zo'n mirakel te beurt valt, organiseert het Collectief al 12 jaar de herdenking in het Stadhuis. "Dan nodigen we iedereen uit die afscheid wil nemen", aldus De Bock. Na de plechtigheid trok de hele zaal nog naar de boom aan het Albertinaplein, 7 jaar geleden gepland voor de overleden straatdoden. De wollen ketting met alle namen werden er rond de boomstam gewikkeld, en met muziek bracht iedereen een laatste groet.