Hier kan je lekker ontsnappen aan de hitte

De ‘coolste’ koele plekjes van Limburg

De eerste tropische dag van het jaar is een feit: in Ukkel werd gisterenmiddag officieel 30 graden Celsius gemeten. Bakken en braden dus, en vandaag wordt een gevoelstemperatuur verwacht tot wel 44 (!) graden. Gelukkig zijn er in Limburg nog plekjes waar je heerlijk kan ontsnappen aan de hitte. Wij zetten de koelste plekjes in onze regio op een rijtje.   

Na de pluk de eeuwenoude kersenkelders in

Lange ladders, grote rieten manden, het zoemen van de bijen. De kersenpluk bij Karel Vaes in Helshoven (Borgloon) is gestart. Onder een loden hitte. Maar na de arbeid koelt het gezin af in de oude kersenkelders.

 Karel Vaes in zijn fruitkelder in Helshoven
Mine Dalemans Karel Vaes in zijn fruitkelder in Helshoven

Voordat Einstein de koelkast uitvond in 1926, hielden de fruittelers hun fruit koel in ijskasten en fruitkelders, waar de temperatuur constant en fris werd gehouden. “Die fruitkelder is 100 jaar oud. Eerst bewaarde men het fruit onder de grond, op een bed van stro, en dan nog stro erover, ingekuild eigenlijk. Maar met de intrede van de houden kisten zocht men koele plaatsen in de hoeves. De dikke muren en het gebrek aan licht deden hun werk. Er was een intelligent verluchtingssysteem, en ook een greppel aan de binnenkant van de kelder, die men vol water liet lopen om de uitdroging van de appels te vermijden.”

“Die fruitkelder blijft zelfs bij een hittegolf koel. Toch vernuftig van onze voorouders. De boerderij is door mijn overgrootvader gebouwd, en we zijn nog altijd trots op de architectuur. Zo staat op de gevel boven het Mariabeeld een zwarte driehoek, een echt metselaarsteken. Daar werden de donker gebakken stenen van de veldoven voor gebruikt, want al de stenen werden zelf gebakken”, aldus nog Karel Vaes.

Tussen de appels en asperges in Okay

De klanten namen maandag alle tijd van de wereld om de asperges te keuren en de kleur van het fruit te vergelijken. In de versafdeling van de Heppense Okay was het dan ook drukker dan gewoonlijk.

De koelcel van de okay in Heppen
Mine Dalemans De koelcel van de okay in Heppen

“In de winter blijf ik er net zolang als nodig”, zegt Erika Hellings. “Zo koud. Maar vandaag is het heerlijk”.

Ook bij het personeel was er een omgekeerde beweging merkbaar. “Normaal gezien is er een beurtrol van wie er in de versafdeling moet gaan werken, vandaag moesten we overeenkomen, wie er in mocht gaan werken.”

Met je neus in de boeken in de kerk

Al bijna een jaar huist in de gotische kerk van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Hoeselt de gemeentelijke bibliotheek. Als we via de dubbele glazen deur de bib binnenstappen, wuift een koele bries ons tegemoet. “Dat komt door de bakstenen muren in de kerk”, legt bibliothecaresse Marleen Smets uit.

De bibliotheek in de kerk van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Hoeselt
Mine Dalemans De bibliotheek in de kerk van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Hoeselt

Als we door een tweede deur aan de balie van de bib gaan, is het zo’n 21 graden. “Toch is het zalig om er in te vertoeven”, zegt Smets. Ze verklaart de 21 graden, iets warmer dan in het bibgedeelte, door het vele hout dat warm aanvoelt en door de hoge ramen.  

 Wintertruien aan in de mergelgroeve

Mergelgroeven zijn per definitie ideale plaatsen om af te koelen en een frisse neus te halen. Heel het jaar heerst daar een constante temperatuur van 11 graden. Ook in de groeve Avergat in Kanne is dat het geval.

De mergelgroeve Avergat in Kanne met Mike Lahaye, grottendeskundige van de gemeente Riemst
Miene Dalemans De mergelgroeve Avergat in Kanne met Mike Lahaye, grottendeskundige van de gemeente Riemst

“Heerlijk om in rond te lopen, maar niet in een korte broek en T-shirt”, zegt Mike Lahaye, grottendeskundige bij de gemeente Riemst. “Ik trek een lange broek aan met een T-shirt en een licht vestje. Anders is het té koud.”

Hij gaf twee redenen waarom mergelgroeven zo koel blijven. “De massieve mergel laat geen zon door”, aldus Lahaye. “Boven de gangen ligt een dik plafond van 50 meter: 10 meter mergel, de overige 40 bestaat uit zand en leem. Samen met luchtgaten waar de wind doorheen jaagt, vormt het de perfecte combinatie.” 

16,5 graden in de gangen van C-mine

Bij tropische temperaturen als deze week krijgt de C-mine Expeditie, een belevingsparcours over het mijnverleden in een gang van de koolput in Winterslag (Genk), een pak meer bezoekers over de vloer.

De oude mijngang van de C-mine Expeditie in Winterslag
Mine Dalemans De oude mijngang van de C-mine Expeditie in Winterslag

“Ze kunnen het buiten nog nauwelijks uithouden”, zegt Hanna Simons, één van de medewerkers van C-mine. En die krijgen ze volop in de ventilatietunnel van de mijn. Vandaag hebben we zes meter onder de grond 16,9 graden gemeten. Ter vergelijking: in het designcentrum op de eerste verdieping van het cultuurcentrum steeg het kwik tot 41,5 graden, en aan de balie op het gelijkvloers werden 36 graden vastgesteld. “Wat een verschil met de koelte in de mijngang”, aldus nog Simons.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.