"Ik wikkelde mezelf helemaal in"

SVEN UNIK-ID DOORBREEKT MET EIGEN PSYCHIATRISCH VERHAAL TABOE

Sven Unik-id met 'Ingewikkeld', het boek waarmee hij voor het eerst met zijn psychiatrisch verleden naar buiten treedt.
Ponsaerts Sven Unik-id met 'Ingewikkeld', het boek waarmee hij voor het eerst met zijn psychiatrisch verleden naar buiten treedt.
Kunstenaar Sven Unik-id uit Boortmeerbeek geeft voor het eerst een kijk in zijn psychiatrisch verleden. "De windels waarmee ik me indertijd volledig inwikkelde, vormen nu de rode draad door 'mijn verhaal'." Later volgt een docufilm over Svens bizarre stoornis waarover hij schrijft in het boek 'Ingewikkeld'. Daarmee wil hij het taboe doorbreken.

"Precies 20 jaar geleden - ik was er toen 21 en stond klaar om 'aan het leven te beginnen' - werd ik plots ziek. Zowel geestelijk als lichamelijk functioneerde ik plots niet meer", vertelt de 41-jarige beroepskunstenaar uit Boortmeerbeek. "Een psychose bezorgde me hallucinaties, overal zag ik complotten, en leed ik aan achtervolgingswaanzin. Kortom, door die bipolaire stoornis zag ik de werkelijkheid totaal niet meer. 'Die trapt door, hij is gek', zei men. "Ik deed dan ook de gekste dingen; zoals me dagelijks 'ter bescherming' compleet met windels inwikkelen. Kilometers verzorgingsverband haalde ik bij de apotheek. Ongeveer twee jaar lang verbleef ik in de psychiatrische instelling UPC in Kortenberg. Zoiets tekent een mens."

Sven Unik-id mocht onlangs actrice Veerle Baetens inwikkelen.
Repro SPK Sven Unik-id mocht onlangs actrice Veerle Baetens inwikkelen.

Doorgetrapt

Sven Unik-id overleefde mede dankzij het maken van kunst, ook een tweede psychose - kort voor de geboorte van zijn tweede kindje in 2009. "Ik vond er mijn identiteit door terug. Als voltijds conceptueel kunstenaar bedacht ik onder meer 'Doorgetrapt', het project waarbij 36 psychiatrische patiënten in 2013 voor 'Te Gek' evenveel fietsen van bekende Vlamingen en Nederlanders creatief onder handen namen. Nooit eerder trad ik met mijn eigen verhaal naar buiten. Toen was ik daar zelf ook nog niet klaar voor. Nu is het een bewuste keuze me met dit boek en de bijhorende projecten toch 'volledig bloot te geven'. Waarom? Om de grote onbekendheid en het bijhorende onbegrip en taboe dat er nog rond psychose heerst, weg te werken. Om mensen inzicht te geven in wat een psychose precies is. De veelal erfelijke ziekte treft ook vooral jonge mensen tussen 16 en 26 jaar, wat ze dikwijls extra pijnlijk en 'ingewikkeld' maakt. Maar liefst 2 tot 3 procent van de mensen krijgt er ooit mee te maken."

Niet alleen negatief

'Ingewikkeld' werd een bijna 250 pagina's tellend boek dat Sven samen met bioloog-filosoof Geerdt Magiels maakte. "Magiels onderbouwt mijn verhaal met wetenschappelijke info. Wat weten we nu eigenlijk over onze hersenen? Een bipolaire stoornis hoeft ook niet uitsluitend negatief te zijn. Anders dan bijvoorbeeld bij Alzheimer verlies je niks. Er komt integendeel enorm veel in je hoofd bij. Momenteel vind ik als kunstenaar een groot stuk van mijn inspiratie in wat ik heb meegemaakt. De windels waarmee ik mezelf tijdens mijn psychose als een soort van bescherming dagelijks van kop tot teen als mummie inwikkelde, werd zelfs een soort van 'rode draad'. Vanaf het najaar zal het ook als campagnebeeld voor een nieuwe sensibiliseringsactie van 'Te Gek' worden gebruikt. Gekte en creativiteit gaan trouwens voor heel wat kunstenaars samen. Van Gogh was ook labiel, en zou nu wellicht ook de diagnose bipolaire stoornis krijgen.

Docufilm

Na het boek komt er later een docufilm over Svens verhaal. "Twee jonge Deense en evenveel Vlaamse cineasten volgden me twee jaar lang. Het 50 minuten durende resultaat komt in het najaar uit. En plots stond actrice Veerle Baetens hier voor de deur. Voor het scenario van de nieuwe fictiereeks Tabula rasa waarin ze zelf de hoofdrol speelt, wou ze zich in mijn verhaal kunnen inleven. Ze wou weten wat er in iemand omgaat als het hoofd op een dermate wijze ziek wordt. In de serie speel ik mezelf als figurant, echt te gek. Ook Veerle heb ik ondertussen al op kunstzinnige wijze mogen 'inwikkelen'."


'Ingewikkeld. (Over)leven met een psychische aandoening' is voor 19,95 euro te koop in onder meer Standaard Boekhandel.