"Ons dorp verdient een nieuwe kans"

TWINTIG JAAR OP DE BARRICADEN VOOR DOEL

Doel 2020 viert haar twintigjarig bestaan en dat werd afgelopen weekend gevierd in ontmoetingscentrum De Doolen.
Kristof Pieters Doel 2020 viert haar twintigjarig bestaan en dat werd afgelopen weekend gevierd in ontmoetingscentrum De Doolen.
Twintig jaar geleden, op 20 januari 1998, besliste de Vlaamse Regering dat Doel moest verdwijnen omdat er op termijn naast het Deurganckdok een tweede containergetijdendok zou komen. Dankzij de strijd van het actiecomité Doel 2020 ligt het dorp er momenteel nog altijd. Uitgerekend nu, exact 20 jaar na die eerste beslissing, moet de Vlaamse Regering een nieuwe beslissing nemen over de toekomst van het Scheldedorp. Veel bewoners zijn er niet meer overgebleven, maar het geloof in een toekomst is er nog steeds.

Het actiecomité Doel 2020 mag twintig kaarsjes uitblazen. Afgelopen weekend werden alle medestanders en sympathisanten van de voorbije twintig jaar uitgenodigd voor een feest in ontmoetingscentrum De Doolen, een voormalige school die eerst werd gekraakt en nadien legaal de uitvalsbasis werd van 'het verzet'. Doel ligt er tegenwoordig gehavend bij en had zwaar te lijden onder vandalisme, maar dat het dorp er überhaupt nog ligt, is op zich al een prestatie. Keer op keer slaagden de advocaten van het actiecomité Doel 2020 erin de overheid in het stof te doen bijten. Hoogtepunten waren het stilleggen van de werken aan het Deurganckdok en de vernietiging van de plannen voor de havenuitbreiding waardoor Doel vandaag de dag opnieuw officieel woongebied is.

Bewoners Emilienne Driessen en Denise Aerts (rechts) en sympathisanten Lief Van Campfort en Jos Theunissen.
Kristof Pieters Bewoners Emilienne Driessen en Denise Aerts (rechts) en sympathisanten Lief Van Campfort en Jos Theunissen.

Bruine kiekendief

Professor Matthias Storme, hoogleraar aan de KULeuven, was de eerste advocaat van Doel 2020. Intussen heeft hij de fakkel doorgegeven aan Igor Rogiers. "Ik ben blij dat het dorp nog altijd bestaat, maar het is wel paradoxaal dat onze strijd vooral een betere bescherming opleverde voor pakweg de bruine kiekendief en niet voor de bewoners zelf", relativeert hij zijn reeks overwinningen bij verschillende rechtbanken. "We moesten als argumentatie vooral wijzen op een correcte interpretatie van de Europese regelgeving op vlak van natuur. Ik had het liever gehad over de mensen. De overheid heeft gelukkig wel lessen getrokken uit de juridische veldslag en gaat nu op een andere manier te werk. Er is meer plaats voor inspraak. Zelf geloof ik nog altijd in een toekomst voor het dorp. Er is enkel wat rechtszekerheid nodig. Op pakweg vijf jaar tijd zie je een totaal ander Doel, daarvan ben ik overtuigd."

Het dorp telt vandaag nog twintig bewoners, die allen nog geloven in een toekomst voor Doel.
Kristof Pieters Het dorp telt vandaag nog twintig bewoners, die allen nog geloven in een toekomst voor Doel.

Doodsoordeel

Oud-politica Nelly Maes volgt het dossier al meer dan twintig jaar en ook zij gelooft nog in een toekomst. "Het doodsoordeel werd in 1998 geveld, maar het vonnis is nooit voltrokken. Alleen voor de vechtlust, verdient Doel een nieuwe kans. Het dorp heeft veel overleefd. Eerst de plannen voor de kerncentrale en daarna die van de haven. Ze hebben de mensen hun keel dichtgeknepen, maar het verzet is altijd gebleven. Het is jammer dat het dorp er nu zo verloederd bijligt. Het is een oase in de haven en biedt ook veel kansen. Hier werken duizenden mensen en een restaurant, café of winkel heeft veel potentieel."


Momenteel wonen er officieel nog 20 mensen in Doel, waarvan er 9 er al wonen van voor 1998. Eén van hen is Emilienne Driessen (82). Ze is de ouderdomsdeken en symbool geworden van het verzet tegen het verdwijnen van het dorp. Enkele jaren geleden werd er zelfs een film over haar gemaakt met de naam 'De Engel van Doel'. "Een oude boom moet je niet meer verplanten hé", lacht ze.

Jan Creve, Matthias Storme en Nelly Maes.
Kristof Pieters Jan Creve, Matthias Storme en Nelly Maes.

Kunstenares

"Mijn huis is al enkele jaren geleden onteigend, maar ik mag er blijven wonen. Ze hebben wel onlangs de huur verhoogd maar het is gelukkig geen hoge som. Ik woon hier nog altijd enorm graag, maar ik mis wel sociaal contact. Het zou fijn zijn moest er terug wat meer leven in het dorp zijn." Een goede vriendin vond ze in Denise Aerts, een kunstenares die na de beslissing van 1998 in Doel belandde toen ze op zoek was naar een goedkope plek voor haar atelier. "Ik voelde me hier onmiddellijk thuis en uiteindelijk ben ik er ook komen wonen."

Radicaal

Het is voor deze mensen dat Jan Creve, woordvoerder en grote bezieler van Doel 2020, de strijd nog altijd strijdenswaardig vindt. "Het gaat bij ons niet om wat programmapuntjes of een eisenbundel, maar om een visie op mens en samenleving; de overtuiging dat een dorp, een gemeenschap van mensen, niet zomaar kan opgeruimd worden voor de economische opportuniteiten van het moment. Het pad dat we volgen, is niet de gemakkelijke weg. In ons streven zijn we radicaal, maar het maakt ons niet blind voor het belang van economie of de haven. Sinds anderhalf jaar zitten we aan tafel met de mensen die deze streek naar de verdommenis wilden helpen. Er is dus een enorme omslag gemaakt. Het studiewerk heeft aangetoond dat de haven nog ruim kan groeien binnen haar huidige grenzen. Wat de gesprekken die we voeren uiteindelijk wel en niet zullen uithalen, weten we niet. Wij geloven alleszins niet in een bijkomend containerdok en vrezen de impact op de mobiliteit. Wat de toekomst brengt, weten we niet. We hebben leren leven met de onzekerheid. Het zal niets veranderen aan het feit dat we zullen blijven doen wat we moeten doen en dat is opkomen voor mens en gemeenschap, voor Doel en de polder."