Schrijvers en acteurs over overleden theatermaker Bert Verhoye: “Zachtaardig man die veel opkomend talent kans gaf”

Tom Lanoye.
Foto Joost De Bock Tom Lanoye.
Met het overlijden van theatermaker en journalist Bert Verhoye (74) is de Vlaamse en Antwerpse cultuur een monument armer. “Zonder Bert had ik langer moeten zoeken in mijn carrière”, zegt schrijver Tom Lanoye. Vele anderen vonden in De Zwarte Komedie de gedroomde springplank. Zoals actrice Loes Van den Heuvel: “Daar heb ik voor komische rollen het belang van techniek en timing geleerd.”

Bert Verhoye overleed zondag, net 74 jaar oud. “Er overvalt me een groot gevoel van tristesse, maar ook van dankbaarheid om wat Bert voor mij heeft betekend”, erkent Tom Lanoye die als twintiger in Antwerpen terechtkwam. “Hij was de enige die theatercabaret deed, met een Parijse slag. Ik mocht bij hem ‘Jamboree’ komen spelen, mijn eerste cabaretprogramma. Hij vroeg me ook om mee te werken aan ‘Café Paniek’, een actualiteitencabaret. Ik heb er vrienden als Mitta Van der Maat, Max Schnur en Alida Neslo aan overgehouden.”

“De Zwarte Komedie (die de deuren sloot in 2015, red.) was het perfecte lab voor een aantal van mijn grote hits”, vervolgt Lanoye. “Ik kijk met nostalgie naar dat soort theater en de hoerenbuurt errond. Ik heb met Bert vaak over het vak en de politiek gepraat. Wat nu op Pukkelpop is gebeurd (Lanoye verwijst naar het oproer met Vlaams-nationalistische jongeren, red.), dat was Verhoye al in de jaren ’70 overkomen met zijn stuk Verschaeve. Zelf heb ik eens een parodie op ‘Thriller’ van Michael Jackson geschreven: ’t Is Karel Dillen’. Dat is nog uitgezonden op BRT.” Gevolg: veel boze brieven bij de openbare omroep.

Teddybeer

Loes Van den Heuvel is vooral bekend als Carmen in F.C. De Kampioenen, maar ze debuteerde na haar theaterstudies wel in De Zwarte Komedie, begin jaren ’80. “Bert was een aimabele man, een teddybeer. Maar let op: hij wist goed wat hij wou. De satire van het gezelschap was iets totaal anders dan het serieuze werk in Studio Herman Teirlinck. Een sprong in het diepe voor mij. Ik heb onder meer meegespeeld in ‘De avonturen van God’ en ‘Aluminium Follies’. Bert heeft me voor een stuk gevormd. Leuke buurt ook, aan de Leguit. Daar bleef ik na de voorstellingen graag hangen.”

Loes Van den Heuvel.
Kristof Ghyselinck Loes Van den Heuvel.

Eigenzinnig

Naast het theater, de radio én de tv was Bert Verhoye 38 jaar lang journalist bij De Nieuwe Gazet. Een groot deel van die carrière valt samen met die van schrijfster Ingrid Vander Veken. “Het belang van Bert is dat hij een soort cabarettraditie die hier niet bestond, heeft hoog gehouden. Zijn leidraad was Kurt Tucholsky (Duits auteur, felle tegenstander van het fascisme, red.). Die scherpte wilde Bert in zijn werk halen. Ik heb met hem samengewerkt, onder meer aan een stuk over Frans componist Erik Satie. Bert regisseerde mijn eerste stuk ‘Huis van incest’. Hij heeft veel opkomend talent een kans gegeven. Ook bij de krant trok hij zijn eigenzinnigheid door. Zoals voor zijn rubriek Minimaal. Schitterend waren zijn grote interviews voor de reeks ‘Berichten uit de samensterving’. Zo ongemeen scherp hij met zijn pen was, zo menselijk was hij ook. Tot de kleinste dingen, zoals een actrice tijd geven die haar baby wou voeden.”

Ingrid Vander Veken.
Philippe Truyts Ingrid Vander Veken.

Van straat geplukt

Vital Baeken, tegenwoordig bekend als Don Vitalski, schreef in De Nieuwe Gazet in 1998 en 1999 duocolumns met Verhoye. In het theater zag hij af en toe andere kanten van Verhoye. “In mijn autobiografie ‘Ik slaap als een croissant’ heb ik Bert gewikt en gewogen. Hij was een zachtaardig man, maar had ook duivelsoren. Dan liet hij wel eens zijn macht voelen. Maar zeker is: zoals Bert maken ze er geen meer. Hij heeft me met mijn groep Circus Bulderdrang letterlijk van straat geplukt. Vijf jaar hebben we in De Zwarte Komedie kunnen spelen, daarna stond ik er als acteur op de planken. Bert was ook sociaal: ooit richtte hij een comité om kansarmen vuilniszakken te kunnen geven.”

Voor Baeken is het duidelijk: ”Er is Bert door de nieuwe lichting van theatermakers onrecht aangedaan. Ze haalden hun neus op voor zijn soort satire. Maar hij blijft een monument.”

Max Schnur en Chris Cauwenberghs in een stuk voor De Zwarte Komedie.
Zwarte Komedie Max Schnur en Chris Cauwenberghs in een stuk voor De Zwarte Komedie.
Bert Verhoye en bobtail Boris. Ze haalden in 1994 zelfs CNN.
KOS Bert Verhoye en bobtail Boris. Ze haalden in 1994 zelfs CNN.



Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.