Krijgt ‘collaborerende’ oorlogsburgemeester te veel eer? Stad vraagt advies over naamsverandering Delwaidedok

Delwaidedok.
Haven van Antwerpen Delwaidedok.
Nu uit onderzoek is gebleken dat Antwerps oorlogsburgemeester Leo Delwaide “een actieve rol” in de Jodenrazzia’s heeft gespeeld, staat de naam van het Delwaidedok ter discussie. Oppositiepartij Groen en een aantal stemmen uit de meerderheid sturen aan op een naamswijziging, maar de stad wil eerst wetenschappelijk advies.

Het was oppositiepartij Groen die maandag in De Morgen de oproep lanceerde om de naam van het Delwaidedok te herzien. Aanleiding waren recente bevindingen van Herman Van Goethem, historicus en rector van de Universiteit Antwerpen, dat de christendemocratische burgemeester Leo Delwaide in 1942 “een actieve rol” heeft gespeeld in zowel de organisatie als de uitvoering van de Jodendeportaties vanuit Antwerpen. Tot nu toe werd aangenomen dat Delwaide enkel had toegekeken. Delwaide zou onder meer een reorganisatie van de Antwerpse politie hebben doorgevoerd, waarbij de ‘zwarte’ agenten zo veel mogelijk in de Joodse wijk rond het Centraal Station werden geconcentreerd.

Leo Delwaide voerde een reorganisatie van de politie door, waarbij de ‘zwarte’ agenten zo veel mogelijk in de joodse wijk rond het Centraal Station werden geconcentreerd.
FelixArchief/Stadsarchief Leo Delwaide voerde een reorganisatie van de politie door, waarbij de ‘zwarte’ agenten zo veel mogelijk in de joodse wijk rond het Centraal Station werden geconcentreerd.

“Als de stad een havendok naar iemand vernoemt, dan is dat een bijzonder grote eer”, zegt Wouter Van Besien (Groen). “Maar dit ligt toch wel zwaar op de maag. Leo Delwaide heeft actief meegewerkt aan Jodenrazzia’s in onze stad. Dan is een dok dat jouw naam draagt wellicht toch te veel eer. Laten we open het debat aangaan over of dit nog wel gepast is.”

“Respect betonen voor slachtoffers”

Groen vond dat een wetenschappelijke commissie zich over de kwestie moet buigen en zal het onderwerp op de agenda van de volgende gemeenteraad zetten. “Tot vorig jaar was er een wetenschappelijke adviesraad actief, die het stadsbestuur heeft geadviseerd over hoe omgaan met de herinnering aan WOII in Antwerpen. Wij stellen voor om die adviesraad terug samen te roepen, om zich over de kwestie van de naamgeving van het Delwaidedok uit te spreken.”

Tot vorig jaar was er een wetenschappelijke adviesraad actief, die het stadsbestuur heeft geadviseerd over hoe omgaan met de herinnering aan WOII in Antwerpen. Wij stellen voor om die adviesraad terug samen te roepen

Wouter Van Besien (Groen)

In de loop van de dag roerden een aantal stemmen uit de Antwerpse coalitie – niet toevallig politici met een Joodse achtergrond zoals André Gantman (N-VA), Claude Marinower (Open Vld) en Michael Freilich (N-VA) - zich in het debat door het voorstel van Groen te steunen. Michael Freilich: “Enerzijds is het niet haalbaar dat tientallen straten en monumenten in dit land van naam veranderen, anderzijds moeten we respect betonen voor de slachtoffers van de Holocaust en hun nazaten hier bij ons. Mijn eigen grootvader werd in de straten van Antwerpen opgepakt door de politie en de Gestapo, ik weet dus uit eerste hand waar het over gaat.”

Havenbedrijf beslist

Het Antwerpse stadsbestuur, dat in eerste instantie afwachtend had gereageerd, liet later op in een reactie weten dat het inderdaad advies zal vragen aan het comité. Als dat comité een naamsverandering adviseert, zal de stad die vraag doorspelen aan het Havenbedrijf, dat bevoegd is voor de naamgeving van de dokken. 

“Eerder werden op basis van het werk van dit wetenschappelijk comité door de stad al beslissingen genomen over onder meer het oprichten van een nieuw monument voor alle slachtoffers van de Holocaust en het oorlogsgeweld, over het aanbrengen van fysieke herinneringen op relevante plaatsen in het publieke domein en over het opstarten van een vernieuwde herinneringseducatie naar de volgende generaties”, zegt Johan Vermant, woordvoerder van de burgemeester. 



“De stad Antwerpen wil haar verleden recht in de ogen kijken. De erkenning van de rol van het toenmalige stadsbestuur in de razzia’s en deportaties gebeurde reeds in het herdenkingsboek over 450 jaar stadhuis alsook in de formele verontschuldigingen van zowel de huidige als de vorige burgemeester ten aanzien van de Joodse gemeenschap in Antwerpen”, aldus Vermant.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • André Castelot

    Leo Delwaide werd bij mijn weten nooit door de Krijgsraad voor onvaderlandse aktiviteiten, meeheulen met de vijand, verklikking of enig andere vorm van collaboratie veroordeeld. Over wat zit men dan te memmen ?