Jaarlijks 8 miljoen blikjes op straat

SCHEPEN WIL STATIEGELD INVOEREN, DRANKENSECTOR VERKIEST ANDERE OPLOSSING

Schepen Philip Heylen op stap met enkele straatvegers.
Foto Laenen Schepen Philip Heylen op stap met enkele straatvegers.
Schepen van Stadsonderhoud Philip Heylen (CD&V) heeft de oorlog verklaard aan weggesmeten drankverpakkingen op straat. De recentste schattingen met tellingen door veegploegen lopen op tot 8 miljoen blikjes per jaar. Statiegeld is volgens Heylen de enige oplossing. Tenzij de drankensector er met een dure campagne zelf nog in slaagt het tij te keren.

Meten is weten: de dienst Stadsreiniging telde van september tot november hoeveel drankverpakkingen ze bij elkaar veegde. Dat gebeurde in drie wijken: een propere waar meestal weinig zwerfvuil is (Oud-Berchem), eentje met een gemiddelde vervuiling (Waalse Kaai, Zuiderdokken) en ten slotte de Damwijk, berucht voor rondslingerend afval. In elke wijk werd in tien tot vijftien straten geteld. De resultaten zijn nadien omgezet naar de hele stad. Conclusie: elke dag worden er 18.000 tot 23.000 blikjes en petflessen weggegooid. Topmaand was oktober. "Als je dat per jaar berekent, is het verschrikkelijk", zegt Philip Heylen. "Dan spreek je over zeven tot acht miljoen blikjes." Gemiddeld genomen is de vervuiling met blikjes vier keer hoger in Antwerpen-Noord dan in Oud-Berchem.


Philip Heylen kreeg Vlaams minister voor Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) warm voor statiegeld. Dat zou ten vroegste in 2018 worden ingevoerd aan een tarief van 25 eurocent per blikje of petfles. Maar de sector, vertegenwoordigd door vzw Fost Plus, heeft frisse tegenzin. Ook de Antwerpse N-VA is terughoudend. Zo zou de kleinhandel onder een leeggoedtaks lijden. "Flauwekul", zegt Heylen. "Kijk naar Scandinavië, Duitsland, Nederland en Frankrijk: de middenstand en horeca boeren er niet slechter dan bij ons, ook met een lager statiegeld."

Campagne

Hoe dan ook moet Heylen geduld hebben. Fost Plus krijgt van de drank- en distributiesector - denk aan reuzen als Coca-Cola en AB InBev - negen miljoen euro per jaar om vanaf 2016 iets aan het zwerfvuil te doen. Directeur communicatie Johan Goossens: "Statiegeld is een duur systeem, met een onzekere impact op het totale zwerfvuil. We focussen op vijf zaken: infrastructuur (vuilbakjes op de juiste plekken), gedragsverandering, handhaving (vergelijkbaar met BOB-campagnes), participatie (verenigingen mobiliseren) en omgeving (iets doen aan ander storend gedrag zoals vandalisme)."


"Allemaal goed en wel", reageert Heylen. "Maar dan wil ik tegen eind 2017 wel een dramatische verbetering zien in onze straten. Als die campagne van Fost Plus niet lukt, dan moet dat statiegeld er onverkort komen. We gaan in elk geval blijven tellen in Antwerpen. Statiegeld laat de vervuiler betalen, terwijl de opruimkosten voor zwerfvuil vandaag op de nek van de steden en gemeenten vallen. Het aantal ton sluikstort daalt dit jaar in Antwerpen met 470 ton. Er gaat meer naar kringloopwinkels en het grofvuil zakt met 30 procent. Maar als voorzitter van de ISVAG-verbrandingsoven in Wilrijk zou ik liever de échte restfractie afval verbranden, dan blikjes en petflessen. We moeten een forse stap vooruit zetten naar een circulaire economie."