De zwakke schakel van ‘t stad

Column LDVK

Kent u iemand die in geen twintig jaar meer in Antwerpen is geweest ? Stuur hem of haar dan eens met de Noorderlijn naar ’t stad, wandel eens samen rond op het Eilandje, in de Cadix-wijk en omgeving. Voor zo iemand moet de schok van de verandering groot zijn. Niet dat Antwerpen een tweede Rotterdam is geworden met zijn Manhattan-skyline, maar de metamorfose is wel ingrijpend.

Vijftien jaar geleden bestond er niet eens een skyline. De Boerentoren, de kathedraal, de Antwerp Tower en dan had je het wel gezien. Op de Rooseveltplaats stond een ijzeren brug om het verkeer op de Leien te doen vlotten, weet u nog ? Er waren zelfs ministers als Kris Peeters die vreesden dat het verkeer zonder brug helemaal zou vastlopen. Quod non. Er zijn zelfs tekenen van een kantelpunt, dat zich aandient.

Van noord naar zuid op de Leien

Vandaag rijden er trams op en onder het Operaplein, kun je Antwerpen weer doorkruisen van noord naar zuid en terug met de legendarische lijn 1. De recente veranderingen hebben van Antwerpen een modernere, hedendaagse stad gemaakt met nieuwe wijken van noord tot nieuw zuid. De ene burgemeester is de andere opgevolgd, schepenen kwamen en gingen maar de stadsontwikkeling is niet gestopt.

Nu het grote project op de Leien zijn afwerking nadert, staat er de Antwerpenaar een nieuwe metamorfose te wachten, die een einde zou moeten maken aan de periode van de Grote Stilstand, een van de allergrootste ergernissen van de stadsbewoners en van iedereen die in de buurt moet zijn.

Toch blijft het scepticisme groot voor wat er ons te wachten staat op en rond de Kleine Ring. Zal het klaar zijn in 2030 of wordt het 2040 of wie weet wel 2050 ? Maar er is geen keuze. Als we echt beweging willen krijgen in onze regio, moeten alle elementen samengaan: een andere visie op verkeersgedrag, de medewerking van iedereen die een sleutelrol speelt in de mobiliteit, openbaar vervoer dat streeft naar efficiëntie met de reiziger hoog in gedachten.

De probleem-Lijn

De zwakkere schakels moeten onvermijdelijk worden aangepakt, want anders zullen we met zijn allen door een verkeersnachtmerrie gaan. Dan heb ik het over de spoorwegen, hoewel zich daar de eerste tekenen van beterschap voordoen. De treinen hebben afgelopen jaar zowaar iets stipter gereden.

Neen, het grote probleem voor Antwerpen is de non-efficiëntie van De Lijn, het stads- en streekvervoer. Zwakke schakel nummer één. Soms vraag ik me af wat die Vlaamse ministers in Brussel uitspoken. Denk aan het onderwijs. Het niveau daalt met iedere nieuwe minister, alsof het een wetmatigheid is. Benneke Weyts ? De verwachtingen blijven bescheiden.

Het is niet anders bij De Lijn. Er gaat geen week voorbij of er stelt zich een nieuw probleem. Sinds nieuwjaar hebben we al drie majeure incidenten gehad die de problematiek perfect schetsen. De plotse staking van de dispatchers, die het hele netwerk met een klein groepje hebben platgelegd, zonder waarschuwing. De syndicale verkiezingen komen eraan, de vierjarige interne oorlog onder de vakbonden, ten koste van de reizigers. Meer moet u daar echt niet achter zoeken.

Het tweede incident ging over de werkomstandigheden van het rijdend personeel. In niet eens de helft van de gemeenten hebben de tram- en buschauffeurs van De Lijn behoorlijke sanitaire voorzieningen (of helemaal geen). Dit is het jaar 2020. Doe het dan maar in de haag. En de vrouwen? Trek uw plan.

Het derde incident van het prille jaar illustreert de toenemende agressie in de samenleving, waar ook het Lijn-personeel onder te lijden heeft. Een chauffeur die met tien messteken zijn rit afwerkt en naar de stelplaats rijdt om zich pas dan te laten verzorgen. Wat gebeurt er morgen ? Wordt dit het nieuwe normaal voor wie een loopbaan zoekt in het openbaar domein ? We hebben het met zijn allen ver laten komen. Te ver.