De les van Anja

Column Luc Van der Kelen

Kent u Anja Hermans nog, de jonge vrouw die de beveiliging van de kerncentrale Doel keer op keer kraakte, nu zowat tien jaar geleden ? Ze wou aantonen dat de beveiliging van de centrale veel te laks was. De toegang tot de centrale bleek een lachertje, de jonge klokkenluidster betaalde er een prijs voor, opsluiting in de gevangenis, boete bovenop.

Zou het inmiddels beter zijn ? Vijf jaar geleden bleek dat niet zo te zijn. In 2014 gebeurde immers een veel ernstiger incident. Er was niet veel nodig geweest om toen een grote ravage aan te richten, inbegrepen een mogelijk nucleair incident.

Toen was de actievoerder een onverlaat die zich blijkbaar legaal in de installaties bevond, een kraan van een oliereservoir opendraaide, waarna 65.000 liter smeerolie wegliep. Turbines liepen vast, de centrale schakelde zichzelf uit en de rekening liep veel hoger op. Engie-Electrabel, eigenaar-uitbater van de centrales, moet nu opdraaien voor de kosten van de herstellingen, circa 100 miljoen euro.

Minister Pieter De Crem, van Binnenlandse Zaken, is bevoegd voor de binnenlandse veiligheid in ons land, ook voor de kerncentrales van Doel en Tihange. Hij sprak deze week van een “verontrustend incident”, niet zozeer omdat er acute risico’s zouden bestaan voor een aanslag of wat dan ook, maar in de eerste plaats omdat het parket en het gerecht nog steeds de identiteit van de dader niet hebben kunnen achterhalen.

Deze week schakelde het onderzoek daarom de hulp in van de “grote detective”, zijnde de bevolking. We kregen dus een robotfoto te zien van een mogelijke dader of getuige, met verzoek die indien mogelijk te herkennen. De robotfoto doet wat robotfoto’s altijd doen, lijken op de helft van de mannelijke bevolking in een bepaalde leeftijdscategorie. Er liepen al wel tips binnen, maar het is zeer de vraag of daar meer resultaat zal van komen dan van de robotfoto’s van de reus van de Bende van Nijvel.

Meestal is het resultaat van zo’n actie nihil. Het betekent dat de onderzoekers radeloos zijn. Als ze een beroep doen op de bevolking, betekent het dat het onderzoek vast loopt, op weg om een “cold case” te worden.

De onrust bij de minister is niet geheel onterecht. Als de dader van deze wandaad nog steeds op vrije voeten loopt en zou behoren tot de 56 personeelsleden van de centrale en toeleveranciers, moeten mensen die binnen een straal van enkele tientallen kilometer van de centrale wonen of werken, maar beter op hun hoede zijn. We moeten maar hopen dat de beveiliging voldoende is verbeterd om potentiële daders van dergelijke wandaden te snel af te zijn. Zolang er geen incident is gebeurd, zullen we dat nooit weten.

Wie al eens naar een Britse crimi kijkt, is meestal verbaasd over het aantal camera’s dat overal in Groot-Brittannië in de straten hangt. Dat is in mindere mate ook bij ons het geval, wat nog bleek bij het onderzoek naar aanslagen op Zaventem en in de Brusselse metro. Van sommige verdachten kon de vluchtweg gevolgd worden van de luchthaven tot in de stad.

Ten tijde van het incident in de centrale in Doel zouden er geen camera’s zijn geweest, is de conclusie die we wel moeten trekken, omdat anders de dader ongetwijfeld op beeld had gestaan en niet op een robotfoto. Instellingen als het Fanc, dat de veiligheid van de centrales moet nagaan, moeten ons toch een duidelijk beeld kunnen leveren over de veiligheid van de centrale en van iedereen die daar rondloopt.

Ik woon vogelvlucht binnen de tien kilometer van de centrales van Doel, zoals zowat iedereen in Antwerpen. Zou er zich toch een zwaar incident voordien, moet ik dan maar beter mijn jodiumpillen ophalen bij de apotheker? Het is niet dat we de mensen schrik willen aanjagen, maar de kleine en grote incidentjes in Doel en Tihange tonen wel aan dat de veiligheidscultuur in ons land aanzienlijk moet versterkt worden.

Nu het federaal parlement toch niets omhanden heeft, zou men de commissie nucleaire veiligheid kunnen samenroepen om na te gaan dat de openbare veiligheid verzekerd is ? Het nulrisico bestaat niet, maar een zo groot mogelijke veiligheid, dat moet toch kunnen. Toch ?

Luc Van der Kelen.
Benoit De Freine Luc Van der Kelen.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.