Ballet Vlaanderen viert vijftigste verjaardag en geeft unieke blik achter de schermen

Jong en oud vierden mee.
Klaas De Scheirder Jong en oud vierden mee.
Ooit gehoord van een vodkabad en wist je dat de pointes van de hoofddansers slechts één voorstelling meegaan? Dat en nog veel meer weetjes kregen de 300 nieuwsgierigen die dit weekend Ballet Vlaanderen een bezoekje brachten te horen. Voor de vijftigste verjaardag gaf het ballet namelijk een unieke inkijk achter de schermen...

Een tutu vervaardigen neemt ongeveer 50 uur werk in beslag, per maand danst een danser er ongeveer 20 pointes door en naast het toneel staat een bak met glasscherven om diezelfde pointes minder glad te maken. Het zijn maar drie van de vele wist-je-datjes die 300 mensen te horen kregen tijdens hun rondleiding door het gebouw van Ballet Vlaanderen op het Eilandje. Speciaal voor hun vijftigste verjaardag zwierde het wereldberoemde ballet zijn deuren open. 

Solliciteren

En wereldberoemd is een understatement. Van over heel de wereld kloppen dansers aan bij het ballet in de hoop een plekje te verdienen in de groep van 45 balletdansers. “Het Ballet Vlaanderen heeft een heel hoog aanzien in de wereld. Dat merken we aan het aantal sollicitaties die we elk jaar opnieuw krijgen. Van overal worden we met grote ogen gevolgd. Dat brengt natuurlijk een zekere druk met zich mee. Om te staan waar we nu staan hebben we keihard gewerkt en om die plek vast te houden, moet je zo mogelijk nog harder werken”, vertelt persverantwoordelijke Wilfried Eetezonne. 

Ballet is topsport en dus moet er ook getraind worden. Dat kan in de fitnessruimte.
Klaas De Scheirder Ballet is topsport en dus moet er ook getraind worden. Dat kan in de fitnessruimte.

Topsport

De wereld van het ballet blijft voor velen onder ons een onbekende wereld. De meesten kennen ‘Het Zwanenmeer’ van Tsjaikovski en weten dat er gedanst wordt op pijnlijke pointes en als we het clichématig willen benaderen komt de roze tutu ter sprake. “Maar vergis je niet, ballet is topsport”, vertelt de gids. De eerste halte is dan ook niet meteen iets wat je zou verwachten bij ballet: een gymzaal met halters, een loopband en een spinningfiets. “Hier werken de dansers naast hun repetities en danslessen zelf aan hun conditie. Van de dansers wordt verwacht dat zij in topvorm zijn. Hun lichaam is hun instrument én werkmiddel. Onze dansers worden persoonlijk begeleid door een sportdokter, masseur en sportcoach”, leert de gids ons. 

Jeanne Brabants

Ook kregen de bezoekers een beetje geschiedenis mee. Ballet Vlaanderen werd opgericht in 1969 en is nu dus aan haar 50ste seizoen bezig. “Voorheen was het ballet verbonden aan de opera en diende het als intermezzo tussen twee operascènes. De nadruk lag op de opera en het ballet werd als minderwaardig beschouwd. Dat het Ballet Vlaanderen staat waar het nu staat, hebben we allemaal te danken aan Jeanne Brabants. Zij is bij de politieke instanties gaan vechten voor een volwaardige Balletgroep”, legt Wilfried uit. “Alles hebben we aan haar inzet te danken. En naar wat ik me heb laten vertellen heeft ze heel hard moeten vechten om haar droom te verwezenlijken.” Al snel groeide het Ballet Vlaanderen uit tot een wereldbefaamde danscompagnie. 

Na de fitnessruimte neemt de gids de nieuwsgierigen mee naar Studio 1. De bezoekers hebben gelukt want de dansers zijn aan het repeteren voor ‘Ten Duets on a Theme of Rescue’, een voorstelling die ze in New York zullen dansen volgende maand. “Elke repetitie start met een vast ritueel”, gaat de gids verder, “ze starten met een opwarming en nadien wordt er een half uur gewerkt aan de bar. Nadien volgt er nog een uur van combinaties en sprongen. Leuk detail is dat dat altijd met live piano wordt gedaan en onder leiding staat van twee dansmeesters. Zij zeggen welke combinaties gedanst moeten worden.”

Elke danser heeft ongeveer 20 pointes per maand nodig. Die worden allemaal bewaard in een aparte ruimte.
Klaas De Scheirder Elke danser heeft ongeveer 20 pointes per maand nodig. Die worden allemaal bewaard in een aparte ruimte.

38 jaar

Een van hen is Teun van Roosmalen (33). Hij is al 7 jaar actief binnen Ballet Vlaanderen en was daarvoor verbonden aan het ballet van Amsterdam en Schotland. Tussen de repetities door neemt hij de tijd om zijn kindje de fles te geven. “Ook dat is het leven van een danser”, lacht hij. “Wij dansen 6 dagen op 7 en tussendoor regel je je huishouden. Maar dat lukt prima hoor.” Teun is een van de oudere dansers van het gezelschap. “We hebben hier dansers van 17 en 19 jaar en je moet rekenen dat een danser het gemiddeld tot zijn 38ste volhoudt op het hoogste niveau.” Maar ook na de danscarrière is er bij Ballet Vlaanderen plaats voor de ex-dansers. “In samenspraak met de dansers is er altijd ruimte om een nieuw traject uit te stippelen binnen het huis. Zo zijn er dansers die aan de slag gaan als masseur of een administratieve job krijgen”, zegt de gids. 

Het bekendste attribuut van een balletdanser is natuurlijk de pointes. Dat die van topkwaliteit moeten zijn, hoeft geen betoog. De gids leert ons dat elke balletdanser speciaal op maat gemaakte pointes draagt. “Een hoofddanser danst elke voorstelling met nieuwe pointes. Vaak is de choreografie zo belastend dat de pointes na één voorstelling niet meer bruikbaar zijn. Voor het ensemble is dat iets langer, maar ook die pointes zijn beperkt bruikbaar. Bij Ballet Vlaanderen hebben we contractueel vastgelegd dat een danser per maand maximum twintig pointes mag aanvragen, wat dus heel veel is. Omdat die pointes altijd nieuw zijn, staat er naast het podium een bak met glasscherven. Daar kan de danser even doorheen gaan zodat zijn dansschoenen minder glad zijn.”

Hetzelfde geldt voor de kostuums. Door die vijftig jaar zijn er al heel wat kostuums gemaakt. Het merendeel wordt bewaard in een opslagplaats in Zele, maar ook op het Eilandje vind je een aardige collectie. “Na elke voorstelling worden die kostuums meteen gewassen voor de dag erna. Kostuums van dansers wiens choreografie niet te intensief is, wordt gewassen in een vodkabad. Vodka wordt gemengd met water en zo wordt het kostuum proper gemaakt. Het is een gangbare techniek hoor”, stelt de gids ons gerust. 

In totaal kregen 300 mensen de kans om eens achter de schermen te kijken van Ballet Vlaanderen.
Klaas De Scheirder In totaal kregen 300 mensen de kans om eens achter de schermen te kijken van Ballet Vlaanderen.
Het naaiatelier van Ballet Vlaanderen.
Klaas De Scheirder Het naaiatelier van Ballet Vlaanderen.
Jong en oud was heel geïnteresseerd.
Klaas De Scheirder Jong en oud was heel geïnteresseerd.
Op dit bord worden de dansers op de hoogte gebracht van de rolverdeling.
Klaas De Scheirder Op dit bord worden de dansers op de hoogte gebracht van de rolverdeling.
Jong en oud was heel geïnteresseerd.
Klaas De Scheirder Jong en oud was heel geïnteresseerd.
Enkele dansers repeteren voor een nieuwe voorstelling.
Klaas De Scheirder Enkele dansers repeteren voor een nieuwe voorstelling.