Ballet verliest icoon Jos Brabants (92)

VIER JAAR NA HAAR ZUS EN OPRICHTSTER BALLETSCHOOL JEANNE

Jos Brabants in het Stadhuis in 2014 op de viering van het 20-jarige partnerschap van Wim Vanlessen en Aki Saito bij het Ballet van Vlaanderen.
Facebook Ballet van Vlaanderen Jos Brabants in het Stadhuis in 2014 op de viering van het 20-jarige partnerschap van Wim Vanlessen en Aki Saito bij het Ballet van Vlaanderen.
De stad verliest een grote naam uit de Antwerpse balletwereld. Jos Brabants (92) is zaterdagnacht overleden. Vier jaar na haar beroemdere zus Jeanne, de oprichtster van de Stedelijke Balletschool en het Ballet van Vlaanderen. Alleen jongere zus Annie blijft nu nog over. "Toen Jos de balletschool leidde, zei ze me altijd: 'jij bent een actrice'", vertelt Greet Rouffaer.

Jos Brabants is amper 16 wanneer ze in volle oorlog, in 1941, met Jeanne en Annie in zaal Gruter het gezelschap Brabants opricht. Jeanne overtuigt tien jaar later burgemeester Lode Craeybeckx om een balletschool toe te voegen aan de Koninklijke Vlaamse Opera. De repetitieruimte draagt de littekens van het oorlogsgeweld. Geen dansvloer, geen ramen die naam waardig. Tegen de wil van de drie zussen is echter geen kruid gewassen. Jeanne zal in 1969 het Ballet van Vlaanderen uit de grond stampen, trekt met tournees de wereld rond en grossiert in internationale prijzen.


Elke zus neemt een afdeling van de balletopleiding in handen. Annie ontfermt zich over de kinderen van 8 tot 12 in de Prinsstraat, Jos vormt de leerlingen van 12 tot 14 in de Lamorinièrestraat. En Jeanne zet de kroon op het werk met de oudere leerlingen in de Kolveniersstraat. Tot de balletschool in 1980 zijn huidige stek vindt in de dan nieuwe Stadsschouwburg.

Grote familie

Greet Rouffaer is twaalf wanneer ze begin jaren zeventig naar de balletschool trekt.


"Wie daar heeft gestudeerd en gedanst, is voor altijd lid van een grote familie. Ik heb geweldige herinneringen aan die 'drie madammen'. Ik ben hen zo ongelooflijk dankbaar. We waren hun kinderen. Ook na onze schoolloopbaan bleven ze ons volgen. Jos Brabants is nog een paar keer bij me thuis geweest. Toen ze 90 werd, heb ik nog voor haar gezongen."


"Toen Jos de school leidde, ging ik met enkele andere leerlingen 'brossen' (spijbelen, red.). Maar ja, op de Meir botsten we toch wel op haar, zeker. We vreesden het ergste. Maar ze vond het allemaal niet zó erg. Ze nam rustig de tijd voor een babbel en trakteerde ons op thee en koffie. Tot ze duidelijk maakte dat ons uitstapje geen herhaling verdroeg: 'Laat het de laatste keer zijn', kregen we te horen. We hebben nooit nog een les gemist. Jos en haar zussen brachten ons discipline bij. Maar op een manier dat je dat als jong meisje accepteert. Ik gooide mijn kleren nooit op de grond of op een stoel. Later deed ik dat ook niet als actrice."

Parels

Rouffaer herinnert zich dat 'madame Jos' altijd parels droeg. "En dan zei ze: draag nooit parels die je van een man krijgt. Dat zijn tranen."


"De opleiding was keihard, erg zwaar. Het was topsport. Ik heb geleerd mijn lichaam te verzorgen, te trainen. Na de balletschool mocht ik auditie doen voor het Ballet van Vlaanderen. Ik ben er maar één jaar gebleven. Van daaruit stapte ik over naar het Koninklijk Jeugdtheater (KJT). De zussen Brabants: ze hebben iets fantastisch neergezet. Net als Jeanne heeft Jos een lang leven gehad. Maar dat ze nu is vertrokken: ik heb daar last mee. Nu danst ze voor eeuwig op wolkjes."


Ex-cultuurschepen Philip Heylen (CD&V) kende vooral Jeanne Brabants heel goed.


"Jeanne, Jos en Annie zijn een ongezien sterk vrouwelijk geslacht. Het viel me altijd op hoe ze aan elkaar hingen, hoe innig hun passie voor de school en het Ballet van Vlaanderen was gebleven. Een half jaar geleden zag ik Jos nog op een voorstelling. Net als haar zussen zou je die mensen zo als oma gewild hebben. Voor mij zijn ze monumenten van de Vlaamse cultuur. Altijd stonden ze daar met een vriendelijk woord. Klagen? Nooit. Kritisch, maar steeds constructief."