Antwerpse agenten filmen interventies voortaan met bodycams: “Opgefokte mensen nemen meteen gas terug”

Zodra het lichtje op de bodycam rood kleurt, is het toestel aan het filmen.
Klaas De Scheirder Zodra het lichtje op de bodycam rood kleurt, is het toestel aan het filmen.
Het fietsteam Orida rijdt als eerste dienst van de Antwerpse politie rond met een bodycam op zijn uniform. Bij incidenten waarschuwen de agenten: “U wordt gefilmd” en zetten de camera aan. Zo wil de politie weerwerk bieden tegen de talloze gsm-filmpjes over vermeend politiegeweld op sociale media. 

Niet toevallig is het Orida-fietsteam de pionier om met bodycams te worden uitgerust. Twee jaar geleden werden agenten van Orida beschuldigd van zwaar politiegeweld tegen een zwangere vrouw bij een incident op de Turnhoutsebaan. Het incident was door een buurtbewoner gefilmd en op sociale media gezet.

Burgemeester Bart De Wever: “Achteraf bleek het filmpje te zijn bewerkt zodat onze Orida-agenten ten onrechte werden beschuldigd van geweld. Met de bodycam zal de politie zich voortaan kunnen verdedigen tegen dergelijke aanklachten.”

De camera voelt als een derde man die meekijkt. Een verdachte kan je niet meer van om het even wat beschuldigen

Hoofdinspecteur Tom Hertogs

Hoofdinspecteur Tom Hertogs van het Orida-team heeft de camera  uitvoerig getest. “Ik word er rustiger van bij interventies. Je bent zelfzekerder als je samen met je teamgenoot iemand interpelleert.   De camera voelt als een derde man die meekijkt. Een verdachte kan je niet meer van om het even wat beschuldigen.  Vooral tijdens de oudejaarsnacht heb ik dat gemerkt. Mensen hebben gedronken en reageren feller dan gewoonlijk. Zodra je waarschuwt dat de bodycam gaat filmen, nemen ook die opgefokte mensen wat gas terug.”

Hoek van 160°

De bodycam van de Antwerpse politie staat in stand-by. Alleen als de politieman het nodig vindt, schakelt hij het toestel in. De camera herneemt dan de laatste 30 seconden uit de stand-by stand en filmt verder. Zo komt meestal ook de aanleiding tot het filmen mee in beeld. De camera hangt een beetje schuin aan de niet-gewapende kant van het uniform.

Hoofdinspecteur Tom Hertogs: “De camera filmt sowieso 160° breed. Hij hangt schuin, omdat wij bij een incident een tactische houding aannemen en één voet achteruit zetten. De camera draait zo een beetje, zodat de persoon die wij controleren frontaal in beeld komt.”

Databank

De beelden worden na diensttijd in een databank geladen en gelogd met gegevens over tijdstippen en identiteit van de agent. Zijn er incidenten gebeurd, dan voegt de agent de beelden toe aan zijn proces-verbaal. Ook wie meent slachtoffer te zijn van politiegeweld, kan de beelden opvragen om een klacht in te dienen. 

Zijn er geen processen-verbaal of klachten, dan worden de beelden na dertig dagen gewist. In het andere geval worden de beelden gedurende één jaar bewaard. 

De Antwerpse politie rust eerst de interventieteams zoals het fietsteam, de noodhulp, snelleresponsteams(SRT) en de mobiele eenheid uit. Zij dragen hun bodycam permanent. Later krijgen ook wijkteams een bodycam maar zij hoeven de camera enkel te dragen, als zij dat nuttig vinden. 

In totaal koopt de politie 400 bodycams wat staat voor een investering van 1,3 miljoen euro. 

Tot slot, ook een burger mag een interventie van de politie te filmen. Geen enkele wet verbiedt dat.  Agenten zullen de filmers wel waarschuwen dat het filmpje niet zonder hun expliciete toelating op sociale media mag worden verspreid. “Het is daar dat de meeste filmers in de fout gaan”, zegt politiewoordvoerder Willem Migom.