Afrikaanse zadellibel vliegt uit in Stadspark Antwerpen: “Eerste en mogelijk laatste keer dat we dit zien in België”

De Afrikaanse Zadellibel.
Erik Moonen De Afrikaanse Zadellibel.
Voor het eerst in de geschiedenis van ons land heeft de Afrikaanse zadellibel zich voortgeplant op Belgisch water. De primeur is voor het Antwerps Stadspark, waar Natuurpunt de afgelopen nachten 150 van de kleurrijke exoten zag ontpoppen en uitvliegen.

Ruim 3.000 kilometer heeft de Afrikaanse zadellibel in de vleugels als hij in juni landt in het Stadspark van Antwerpen. “Hij komt uit het zuiden van de Sahara en haalt snelheden van 30 kilometer per uur”, vertelt specialist Erik Moonen van Natuurpunt. “Zo kan de libel in amper twee weken van Afrika naar België vliegen. De Afrikaanse zadellibel werd al vaker gespot in ons land, maar nu heeft hij zich voor het eerst voortgeplant. Stom toeval, het warme weer, de gunstige wind vanuit het zuiden en het lage water op de vijver van het Stadspark hebben ervoor gezorgd dat hij snel in ons land was en dat de larven snel konden groeien. Dankzij de hitte zat er veel plankton in het water. Zou er nog vis in de vijver zitten, hadden de larven geen kans.”

‘s Nachts op pad

De afgelopen nachten zag Erik zo'n 150 van de kleurrijke libellen het water verlaten. In totaal vond hij ruim 700 huidjes van de laatste vervelling. ‘s Nachts, want de kans dat je ze overdag boven de vijver ziet hangen is bijzonder klein. “De dieren zoeken na het uitvliegen, meestal zo rond middernacht, meteen de hoogte op, harden uit hoog in de bomen en gaan daarna op zoek naar de volgende poel om er te paren en eitjes te leggen. Je kan ze overdag wel in een zwerm zien vliegen, op weg naar hun volgende bestemming.”

Een opsporingsbericht voor de libel zou ongeveer zo klinken. Erik: Het is een vrij grote libel van zo’n 6,5 centimeter, al zijn sommige inheemse soorten nog groter. De libel heeft bruine ogen en een slank, strokleurig achterlijf en een zwarte lijn die van kop tot staart loopt. Het mannetje heeft op zijn borststuk een blauw zadel, net achter de vleugels.”

De Afrikaanse Zadellibel. Een mannetje.
Erik Moonen De Afrikaanse Zadellibel. Een mannetje.

Te koud om te overleven

De kans dat de libel ook echt overleeft in ons land, is nihil. “Het is mogelijk dat deze generatie libellen paart en opnieuw eitjes legt in Belgisch water, maar het zal te koud zijn om te overleven”, zegt Erik. “De kans bestaat ook dat ze onmiddellijk terugkeren naar warmere oorden om zich daar voort te planten. Ze leven maar ongeveer veertig dagen. Dat ze nu uitvliegen is met andere woorden een eenmalig fenomeen. Het kan tientallen jaren duren voordat de Afrikaanse zadellibel zich opnieuw voortplant in ons land. De kans bestaat zelfs dat we dit nooit meer zullen zien.”

Ouder dan dino’s

De Afrikaanse zadellibel heeft dan ook geen impact op onze eigen fauna en flora. Gevaarlijk is het dier evenmin. “Libellen hebben geen angel, wel stevige kaken”, vertelt Erik. “Als je ze vast zou pakken kunnen ze je daarmee bijten, maar door je huid geraken ze niet. Schrik moet je er dan ook zeker niet van hebben. Wie ze spot, moet vooral genieten van libellen. Het zijn één van de grootste insecten die we in ons land kennen en hun kleuren zijn prachtig. Ze zijn ook al ouder dan dinosaurussen en in al die tijd amper geëvolueerd.”

Verwacht wordt dat ook op andere plekken in ons land de komende dagen nog uitvliegende zadellibellen worden ontdekt.

De Afrikaanse Zadellibel.
Erik Moonen De Afrikaanse Zadellibel.
De Afrikaanse Zadellibel. Een vrouwtje.
Erik Moonen De Afrikaanse Zadellibel. Een vrouwtje.
De Afrikaanse Zadellibel.
Erik Moonen De Afrikaanse Zadellibel.
Een larvenhuis van de Afrikaanse Zadellibel.
Erik Moonen Een larvenhuis van de Afrikaanse Zadellibel.



2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Marc Thys

    De geboorte van een libel is prachtig, heb het meermaals kunnen fotograferen.

  • Sylvie Stevens

    Ook gezien in het park Vierzelhof op 11/08/2019