“Verpleging had meer aandacht voor hun gsm dan voor m'n mama”: dochter overleden patiënte klaagt wantoestanden Antwerpse ZNA-ziekenhuizen aan

Birgit: "Was mijn moeder beter verzorgd geweest, ze had langer geleefd."
Jan Aelberts Birgit: "Was mijn moeder beter verzorgd geweest, ze had langer geleefd."
Overdag zit de 91-jarige Maria vastgeklemd in een stoel in haar ziekenhuiskamer, ze kan niet aan de noodknop en plast noodgedwongen in haar broek. Een infuusnaald blijft dagenlang zonder reden in haar arm zitten. Op kerstavond wordt ze nog voor het nieuws van zes uur in bed gelegd. Na een verblijf van amper zes weken in ZNA-ziekenhuizen Stuivenberg en Sint-Elisabeth blijft van de tot dan trotse en zelfstandige vrouw een schim over. Het zullen de laatste zes weken van haar leven zijn. “Was ze beter verzorgd, had mijn moeder langer geleefd”, vertelt dochter Birgit.

Birgit werkt voor de overheid en wil daarom anoniem blijven. “Maar dit verhaal moét naar buiten. Mijn moeder kan ik niet meer redden, andere mensen misschien wel.” Birgit - een schuilnaam - zit te midden van de spullen in het huis van haar moeder. Alles staat er nog, onaangeroerd. Tot 19 november woonde de 91-jarige Maria er zelfstandig. Kerngezond, ondanks de leeftijd. “Ze slikte zelfs geen Dafalgan tegen de koppijn.”

Terwijl Birgit in november uitblaast aan de Caraïbische Zee, gaat de telefoon over. Dat het niet goed gaat met haar moeder. Er is een probleem met het hart. Maria heeft in paniek zelf de politie gebeld en is overgebracht naar Stuivenberg, één van de negen ziekenhuizen van Ziekenhuis Netwerk Antwerpen, met 2.500 bedden het grootste fusieziekenhuis van ons land.

Laat die mensen morgen bij McDonald’s werken, ze zullen er even enthousiast achter het fornuis staan als in het ziekenhuis tegenover de patiënten

Birgit

Uitgeblust en gedemotiveerd

“Ik heb het eerste vliegtuig naar huis genomen”, vertelt Birgit. “Op de geriatrie, afdeling G2, zag ik hoe sommige verpleegsters uitgeblust en gedemotiveerd waren. De verzorgingssector was duidelijk niet hun roeping. Niet de patiënten, wel hun smartphone leek het centrum van de wereld. Laat die mensen morgen hamburgers bakken bij McDonald’s, ze zullen er even enthousiast achter het fornuis staan als in het ziekenhuis tegenover hun patiënten.”

Birgit ziet haar moeder voor het eerst terug in een stoel, gekneld, met een eetplank voor haar als die van een kinderstoel. Ze kan geen kant op. “Ook al is het bij wet verplicht, nooit hebben ze me toestemming gevraagd om mijn moeder te fixeren. Zei ik dat tegen een verpleegster, dan zei die dat ik niet bereikbaar was tijdens mijn vakantie. Al had iederéén, familie en vrienden, me zonder probleem kunnen bellen. Ik maakte duidelijk dat ik geen toestemming gaf, maar ook de volgende dag zat mijn moeder opnieuw vast in die verdomde stoel. Net als elke van haar volgende dagen. Wat ik ook zei.”

De moeder van Maria zat hele dagen vastgeklemd in haar stoel.
RV De moeder van Maria zat hele dagen vastgeklemd in haar stoel.

Tik-tok, een hele dag lang

In haar stoel kan Maria niet bewegen. Er hangt een tv tegen de muur, maar de afstandsbediening heeft ze niet. Verpleegsters oproepen om naar het toilet te gaan? Onmogelijk, vanuit haar stoel kan ze niet aan de noodknop. “Er hing een grote klok in haar kamer. Tik-tok, meer hoorde ze een hele dag niet. Er was geen afleiding. De weinige keren dat een jonge verpleegster toch even met haar wilde praten, keek dat meisje heel de tijd over haar schouder. Bang dat de oudere garde haar zou zien. Vroeg ik haar of ze niet mocht praten met de patiënten, omdat ze zo schichtig was, dan gaf ze dat schoorvoetend toe.”

Op kerstavond waren alle lichten al uit om 6 uur ‘s avonds, de patiënten gedumpt in hun bed. Het personeel deed zich ondertussen tegoed aan een feestmaal

Birgit

“Wanneer ik op een avond bij mijn moeder aankom, zie ik dat ze huilt. Ze zit opnieuw in haar stoel en jammert dat ze naar het toilet moet. Opnieuw kan ze geen verpleegster laten komen, de noodkop is onbereikbaar. De verpleegster die ik roep, zegt geen tijd te hebben. ‘We zijn de mensen in bed aan’t steken.’” Het is dan 18.30 uur.

“Alsof ze een hond beval om te zitten”

Als Maria een paar dagen later in haar broek plast na alweer niet naar het toilet te kunnen gaan, trekken verpleegsters haar een pamper aan. “Alweer een zorg minder. Ze huilde toen ze het me vertelde. Dat ze in bed geplast had. Dat ze een pamper moest dragen. Ik heb haar een onderbroek aangetrokken en de pamper terug aan het personeel gegeven. Ik was woedend, maar het kon ze weinig schelen.” Ook ontdekt Birgit in die periode een infuusnaald in de arm van haar moeder. Na een paar dagen zit die er nog steeds. Wanneer ze vraagt of haar moeder nog geregeld een infuus nodig heeft, zegt het personeel dat dat al een paar dagen niet nodig is. Ze zijn de naald vergeten te verwijderen. “Blijkbaar kijken ze niet na wat de patiënt nodig heeft en worden de dossiers ook niet opgevolgd.”

Waarom Maria in het ziekenhuis ligt, weet haar dochter twee weken na opname nog altijd niet. En ze zal het nooit weten. “We hebben onderzoeken gedaan”, legt de assistente van de hoofdarts geriatrie haar uit. “We hebben geen diagnose kunnen stellen.” Toch moet Maria elke dag vier tot vijf pillen slikken. Waarom wordt Birgit nooit verteld. “De keer dat een jonge verpleegster op het punt stond het me te vertellen, zei een oude collega haar te zwijgen. Alsof ze een hond beval om te zitten. Ik vermoed dat ze haar vooral verdoofden, een manier om minder werk te hebben.”

Ze huilde toen ze het me vertelde. Dat ze in bed geplast had. Dat ze een pamper moest dragen

Birgit

Later zal blijken dat diezelfde assistente noch de hoofdarts de huisdokter van Maria op de hoogte heeft gebracht. Zij zoekt de verslagen van de onderzoeken op. ‘De lever functioneert normaal’, staat er geschreven. ‘Maar de lever is oud.’ Veel meer informatie is niet voorhanden.

Schone schijn

Ondertussen blijven de toiletproblemen duren. Na opnieuw zelf een verpleegster te moeten halen zodat Maria naar het toilet kan, vindt Birgit haar moeder terug op een toiletstoel in de gang tussen haar bed en het toilet. “De bezoekuren waren nog niet voorbij, iedereen zou er binnen kunnen komen. Het was vernederend.” Als Birgit alle problemen voorlegt aan de hoofdverpleegster en er uit wanhoop mee dreigt haar verhaal op sociale media te vertellen, schiet de vrouw uit. “Zet hier één letter van op Facebook, dan neem ik verdere stappen”, zegt ze. Birgit: “Ze wéten dat ze fout zijn.”

Dat blijkt opnieuw als Birgit haar moeder na drie weken laat overplaatsen naar een ander ziekenhuis. Wanneer ze wordt opgehaald, is de hoofdverpleegster poeslief. Voor het eerst zit Maria niet gefixeerd in haar stoel. Er wordt een tas koffie aangeboden. “Schone schijn”, zegt Birgit. “Zodat de ambulancebroeders zouden zien hoe goed ze daar voor de mensen zorgen. De aangeboden koffie stond later op de afrekening. 90 Eurocent.”

Op de geriatrie van het Sint-Elisabethziekenhuis - ook ZNA - duurt de ellende voort. “Het is er iéts beter. Moeder wordt ’s morgens aangekleed en ze eet samen met de andere bewoners. Maar de noodknop blijft buiten bereik. Ze wordt nog elke dag gefixeerd.” Het treurig hoogtepunt van de saga vindt plaats op kerstavond. “Om zes uur ’s avonds liep ik de afdeling binnen omdat ik mijn moeder een fijne kerst wilde wensen”, zegt Birgit. “Alle lichten waren al uit. Die van de eetzaal en die van de kamers van de patiënten. Het personeel deed zich ondertussen tegoed aan een feestmaal. Nog voor het nieuws van zes uur hadden ze alle patiënten in bed gedumpt. Ik wenste de verplegers een fijne kerstavond.” Er komt weinig reactie. “We hadden geen volk meer verwacht”, zegt er één.

“Verzwakt en uitgehongerd”

Een week later sterft Maria, in de nacht van 1 op 2 januari. Ze is dan verzwakt en uitgehongerd. “Haar tandvlees was ontstoken, vast voedsel kon ze niet meer eten. Maar een tandarts werd niet geboekt. Zei ik er wat van, dan zeiden ze dat ze een afspraak moeten maken. Het was een moeilijke periode, tijdens de feestdagen. Dat terwijl er bij ziekenhuis Middelheim (ook al ZNA, red.) een tandarts van wacht is. Val je om drie uur dronken op je bek en verlies je een paar tanden, word je daar onmiddellijk geholpen. Ze zouden mijn moeder wat spoelmiddel geven. En dat was dat. Met de juiste zorg had ze langer geleefd. Daar ben ik zeker van.”

OPROEP: Wie zelf problemen heeft ondervonden met de geriatrische of andere afdelingen van ziekenhuizen van ZNA of anderen, kan ons contacteren op jan.aelberts@persgroep.net.

ZNA reageert: “We verzorgen onze patiënten met veel overgave”

Leen Gonnissen, directeur Patiëntenzorg ZNA Jan Palfijn en ZNA Sint-Elisabeth reageert, ook in naam van ZNA Stuivenberg.

“Ik wil om te beginnen mijn innige deelneming aanbieden aan de dame. We willen haar ook uitnodigen voor een gesprek”, zegt Gonnissen. “We raden haar aan met alle klachten aan te kloppen bij onze ombudsdienst zodat er gericht een antwoord kan gegeven worden. Een ombudsdienst is een onafhankelijke dienst, ook al is die in het ziekenhuis gevestigd, die bemiddelend optreedt en voor iedereen ter beschikking is.”

“Mensen op hoge leeftijd kunnen snel achteruitgaan. Het lijkt dan soms of de opname in het ziekenhuis hun toestand negatief beïnvloedt. Voor veel bejaarde patiënten is het ook een traumatische ervaring als je de vertrouwde omgeving moet verlaten.”

Uit veiligheid

“De voorzettafel is er uit veiligheidsoverwegingen”, zegt Gonnissen. “Om te verhinderen dat de patiënt niet zou kunnen vallen, met risico op breuken. Een infuuspoortje laten zitten is ook geen vergissing, maar verhindert dat de zieke opnieuw zou moeten aangeprikt worden. Vaak wordt dat pas na enige tijd verwijderd.”

“Natuurlijk wil de familie graag weten welke medicatie de moeder krijgt en wat het medisch probleem is. Maar alleen de arts mag wettelijk gesproken hierover uitspraken doen en niet de verpleegkundigen.”

Uurroosters respecteren

“Er zijn in een ziekenhuis uurroosters en taakpakketten die moeten gerespecteerd worden om alle taken rond te krijgen: mensen krijgen voor een bepaald uur hun medische zorgen en worden in bed gelegd, vóór de nachtverantwoordelijke aankomt. Daarnaast krijgen de patiënten oefeningen door een kinesist wat maakt dat ze in de vooravond reeds moe zijn.”

“Werken op een geriatrische dienst is zowel fysiek als psychisch intens en de middelen zijn er niet altijd om iedereen meteen te kunnen bedienen. Dringende zorg gaat altijd voor. Verpleegkundigen die met hun hart voor dat beroep hebben gekozen vragen graag meer handen en meer tijd voor hun patiënten. Toch verzorgen ze hun patiënten elke dag opnieuw met veel overgave”, besluit Gonnissen.




103 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Kelly Goossens

    Ik ben zelf al 9jaar zorgkundige, dit doet pijn in men hart om dit te lezen. Ik heb deze week zelf 48u gewerkt omdat er personeels te kort was. Toch ga ik naar alle oproepe zorg ik ervoor dat iedereen zen bel in handbereik heeft zelf de mensen waarvan we denken dat ze niet meer ik staat zijn te Belle is hun bel in handbereik. Zelf tijdens de bezoekuren zijn wij nog bezig met een namiddagtoer. Ik begrijp niet dat mensen voor dit beroep kiezen en zo worden... ik doe het nog elke dag met veel liefd

  • Lieve Geyter

    Aan alle slachtoffers van dit ziekenhuis dien klacht in en maak er de grootste rechtzaak van, zo zullen ze voortaan wel hun best doen en laat dat een voorbeeld zijn voor andere ziekenhuizen! De enige die dit raakt is het bestuur en directie niet het personeel want zij kunnen er niets aan doen dat ze onderbemand zijn! Besparingen maakt onze zorg kapot nogmaals de grootste vijand is Maggie DB als daar nog iemand stemmen aan geeft dan zijn we gedoemd!

  • Erik Henderickx

    De ziekte van deze tijd. Simpel gsm verbieden op het werk. Diegene die dit overtreedt onmiddellijk ontslag.

  • patrick feyen

    We zullen er iets aan doen...het zal niet meer gebeuren.....enz. Maar iedereen die er niets aan doet is schuldig aan mishandeling.... Het wordt hoog tijd voor een grote kuis....en dan nog te weten dat een kamer een fortuin kost, daarvoor krijg je all inclusief in een mooi hotel

  • Peter Hermans

    Dit is nu juist de reden dat ik ertegen op zie om oud en onbehulpzaam te worden. Ben 33j, zal mij wel te pletter werken voor een drol van een pensioen en als het zover komt dat ik hulp nodig heb(die je blijkbaar niet krijgt, schrijnende verhalen hier) laat me dan maar naar mijn eigen fantasieland gaan. Mijn centjes zijn dan al lang naar mijn prinses van een dochter gevloeid en de rest zal ik zelf wel oplossen in lalaland.