“Toekomstverbond is terminaal”: Consensusmodel wil eerst A102 én missing link tussen E17 en Liefkenshoek om Antwerpse files op te lossen

Deze vier mensen, kenners van het Oosterweeldossier, willen een radicale ommezwaai in de plannen. Vlnr Alfons Ivens (BOLSE), prof. emeritus Georges Allaert, ex-projectleider Masterplan 2020 Jaak Polen en Philippe Deleu.
Klaas De Scheirder Deze vier mensen, kenners van het Oosterweeldossier, willen een radicale ommezwaai in de plannen. Vlnr Alfons Ivens (BOLSE), prof. emeritus Georges Allaert, ex-projectleider Masterplan 2020 Jaak Polen en Philippe Deleu.
Als we nog van de files op de Antwerpse ring af willen geraken, moeten we onverwijld beginnen met de bouw van de A102 tussen Wommelgem en Ekeren én de Liefkenshoektunnel rechtstreeks verbinden met de E17. De Oosterweelverbinding? Moet het vriesvak in. Dat opmerkelijk voorstel komt van vier heren op leeftijd: Ekerenaren Philippe Deleu en Fons Ivens, Jaak Polen (ex-projectleider Masterplan 2020) en mobiliteitsexpert Georges Allaert (UGent).

Het Consensusmodel van Philippe Deleu doet een belletje rinkelen. De Ekerenaar, die samen met Fons Ivens locomotief is van BOLSE (Buurtcomité Oude Landen Spoor Ekeren), probeert al tien jaar de politiek en de burgerbewegingen te overtuigen van zijn alternatief. De A102 en de ‘missing link’ in het Waasland tussen de Liefkenshoektunnel en de E17 zijn er de hoekstenen van. Zonder succes evenwel. Nu krijgt Deleu echter steun van Jaak Polen en Georges Allaert. Mannen met gezag. Jaak Polen was tussen 2010 en 2015 de spilfiguur tussen de BAM (inmiddels verveld tot Lantis) en het politiek stuurcomité voor de Oosterweelverbinding. Prof. Emeritus Georges Allaert sabelde het Lange Wapperviaduct in 2008 neer.

Vandaag gebeuren er al werken voor Oosterweel op Linkeroever. Voor de Antwerpse rechteroever is er nog geen enkele bouwaanvraag ingediend. Het project-milieueffectrapport (MER) zou pas eind 2019 zijn afgerond, áls dat al lukt. Lantis geeft op zijn website aan dat de hoofdwerken op rechteroever in het najaar van 2020 kunnen starten. De hele Oosterweel zou in 2026 moeten klaar zijn.

26 rijstroken

Voor het kwartet dat donderdag een memorandum voorstelde in café Den Bengel, moet het roer helemaal om. Lees: een resolute keuze voor het Consensusmodel. Philippe Deleu: “Het Toekomstverbond (dat de burgerbewegingen en overheid in 2017 afsloten, red.) is terminaal. Er zou een BAM Light komen, maar het zal zeer ‘heavy’ zijn. Destijds waren de 19 voorziene rijstroken bij het Sportpaleis al onaanvaardbaar voor de actiegroepen, nu moeten ze 26 rijvakken slikken. Een ramp voor de leefbaarheid in de omgeving. Het tracé is ook niet robuust. Bij een zwaar ongeval met gevaarlijk transport zijn alle toegangswegen geblokkeerd.”

Jaak Polen vindt dat er beter een intendant voor de files dan voor de overkappingen zou zijn. “De groene deelprojecten mogen worden uitgevoerd als ze de latere infrastructuur niet in de weg staan.”

Files kosten economie en volksgezondheid jaarlijks 1 miljard euro

Philippe Deleu

De Liefkenshoektunnel moet ook tolvrij worden, zo stelt Deleu. “Het kan best dat die tunnel soms verzadigd is, maar dat komt vooral door het Tolplein.” Geen tol: dat scheelt qua inkomsten. In 2016 bracht de tol er zo’n 63 miljoen euro op. Deleu: “Daar staat tegenover dat je de schade door de files aan de economie en de volksgezondheid makkelijk op 1 miljard euro per jaar kan schatten. Het Consensusmodel realiseer je trouwens met zo’n 5 miljard euro. Terwijl de bouw van Oosterweel en de overkapping volgens het Rekenhof (in 2017, red.) zo’n 15 miljard euro kost.”

Jaak Polen beseft dat zijn openlijke steun aan Philippe Deleu niet evident is. “Maar ik ben niet bang voor kritiek, van waar dan ook. Ik wil gewoon dat men eens nuchter kijkt naar het hele plan. Neem nu de gezondheid en leefbaarheid van burgers. Bovengronds wordt die sterk beklemtoond. Maar men dreigt wel de gezondheid van de tunnelgebruikers te vergeten. Een file-intendant was nuttiger geweest dan een overkappingsintendant.”

Kiezen voor openbaar vervoer

Georges Allaert stelt voor om een Kwaliteitskamer op te richten voor alle grote ruimtelijke projecten. Onafhankelijke experten moeten onder meer waken over de financiering. “Op zich vind ik de visie van het Toekomstverbond goed. Maar ik wil nu eindelijk iets zien. Waar blijft de resolute omslag naar een performant openbaar vervoer?”

Net als Allaert maakt Ekerenaar Fons Ivens zich grote zorgen over de modal shift. Tegen 2030 zou nog slechts de helft van alle verplaatsingen in de vervoerregio Antwerpen – 33 gemeenten – met de auto mogen gebeuren. “Als je ziet dat de capaciteit van het goederenspoor in Ekeren in 2016 nog slechts voor 30 procent werd benut, tegenover 80 procent in 2011, dan stelt een mens zich vragen. Een miljardenkost eist de juiste diagnose. Als Antwerpse burger maak ik me zeer ongerust.”

Cathy Berx, gouverneur.
Photo News Cathy Berx, gouverneur.

Gouverneur Cathy Berx is voorzitter van de Werkbank ‘Haventracé’, waarvan de A102 deel uitmaakt. Ze blijft omwille van haar objectieve rol voorzichtig. “Philippe Deleu mag zijn mening geven, maar er zijn er nog andere in onze Werkbank. Inmiddels is er een consensus dat we verder werken rond de E34 in het Waasland en een tweede Tijsmanstunnel. De MER-procedure voor het Haventracé is ‘on hold’ gezet.” Dat komt door de voorrang aan het BAM-tracé.

En wat denken ze bij Ringland van de zaak? Peter Vermeulen: “De prioriteit voor de A102 hebben we zelf altijd logisch gevonden. Alleen is er in het Toekomstverbond een andere keuze gemaakt. Daar gaan we zo goed mogelijk mee verder. De ‘bretel’ E17-Liefkenshoek is onzin. Dat levert geen substantiële bijdrage aan een ontlasting van het wegennet. Die 26 rijvakken aan het Sportpaleis? We ervaren meer en meer kritiek, ja. Ook op Ringland. We willen dat aantal naar beneden. De samenwerking in het Toekomstverbond is er één van vallen en opstaan. Maar het komt goed.”




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Frank Vekemans

    zo als het aan die vier ligt, dan staan wij de komende twintig jaar nog steeds in de file op de Antwerpse ring, iedereen en alleman start tegenwoordig een aktiegroep op om iets waar hij tegen is te laten stoppen, het algemeen belang telt hier echt niet meer trop is teveel met dit NIMBY syndroom