"Dealer lost 6 miljoen af: 20 euro per maand"

ADVOCAAT-GENERAAL LUIDT ALARMBEL OVER INNING VAN GELDSTRAFFEN

Het Radisson Park Lane-hotel is één van weinige uitzonderingen: het hotel gebouwd met maffiageld uit de diamantsector werd verbeurdverklaard en verkocht door Financiën.
Patrick Lefelon Het Radisson Park Lane-hotel is één van weinige uitzonderingen: het hotel gebouwd met maffiageld uit de diamantsector werd verbeurdverklaard en verkocht door Financiën.
Een drugsbaron die in 2016 door het hof van beroep in Antwerpen werd veroordeeld tot een geldboete en een verbeurdverklaring van 6,4 miljoen euro, mag die straf afbetalen aan 20 euro per maand. "De invordering van geldstraffen en verbeurdverklaringen verloopt over het algemeen zeer dramatisch", stelt advocaat-generaal Hildegard Penne.

Voorbeelden van gevallen waarbij een crimineel zijn geldstraf ontloopt, zijn er nog te vinden. De Ontvanger van Penale Boeten legde een andere dader een afbetalingsplan op van 150 euro per maand voor een geldstraf van 743.000 euro. Alleen als de man 412 jaar oud wordt, zal zijn schuld aan de Belgische staat volledig zijn afgelost.


Nog een manier om aan een zware geldstraf te ontsnappen, is je officiële adres laten schrappen. Het informaticasysteem van Financiën laat geen adreswijzigingen toe: ééns geschrapt, altijd geschrapt. De ontvanger van Penale Boeten weet je nooit meer te vinden. Zelfde verhaal als je naar het buitenland verhuist.

Advocaat-generaal Hildegard Penne.
Patrick Lefelon Advocaat-generaal Hildegard Penne.

Systeem afgeschaft

Het Rekenhof geeft al jaren kritiek op de slechte inning van geldstraffen. De minister van Justitie reageerde met de invoering van het strafuitvoeringsonderzoek (SUO).


Nadat de rechter iemand definitief heeft veroordeeld, start het parket een nieuw onderzoek om het verborgen vermogen op te sporen en in beslag te nemen. De minimumgrens voor zo'n onderzoek ligt op 10.000 euro. Advocaat-generaal Hildegard Penne heeft dat SUO-systeem geëvalueerd.


"Het resultaat is dramatisch slecht", stelt ze. "Van de 153 veroordelingen (tussen januari en juni 2016, nvdr.) met geldstraffen voor in totaal 17,2 miljoen euro was begin dit jaar slechts 1,1 miljoen euro geïnd. Reden: geen volk bij de Ontvanger van Penale Boeten. Eén op de drie plaatsen is niet ingevuld. De federale gerechtelijke politie (FGP) kampt met hetzelfde probleem. De FGP kan hooguit voor 2 tot 3 dossiers per jaar speurders vrijmaken om het vermogen van een veroordeelde crimineel op te sporen. Het parket-generaal Antwerpen heeft beslist om geen SUO-dossiers meer op te starten."

Bentley

De verbeurdverklaring van onroerende goederen blijft eveneens dode letter. Criminelen mogen jarenlang in een eigendom wonen of het huurgeld ervan incasseren, hoewel de rechter die eigendom verbeurd heeft verklaard. De FOD Financiën heeft geen volk om de verbeurdverklaringen uit te voeren. Uitzondering zijn enkele symbooldossiers zoals het Radisson Park Lane-hotel, dat na verbeurdverklaring wel werd verkocht.


Een drugsbaas die in een peperdure Bentley over de Turnhoutsebaan rijdt, terwijl heel Borgerhout weet dat hij veroordeeld is: wraakroepend, maar er valt evenmin iets aan te doen. De ontvanger ziet dat de auto op de naam van iemand anders staat en laat de crimineel met rust.


Hildegard Penne: "Conclusie is dat het innen van geldstraffen geen prioriteit is voor de FOD Financiën in Antwerpen. Als Justitie criminelen wil raken in hun portemonnee, moet dat gebeuren tijdens het gerechtelijk onderzoek, en niet achteraf na de veroordeling."


Hoe anders gaat het er in Nederland aan toe. Het Centraal Justitieel Incasso Bureau heeft 1.250 manschappen. De officier van Justitie in Rotterdam kreeg 500.000 euro extra middelen voor zijn Incasso-team, op voorwaarde dat hij in een jaar minstens 1,5 miljoen euro zou binnenhalen. De teller van het team stond halfweg het jaar al op 3 miljoen euro.


Het Nederlandse gerecht houdt ook een stok achter de deur: wanbetalers vliegen de gevangenis in tot zij met geld over de brug komen. In België zijn vervangende gevangenisstraffen voor wanbetalers afgeschaft.