Geen verrassing bij Unesco: Carnaval Aalst niet langer immaterieel cultureel erfgoed

Carnavalsgroep De Vismooil'n kwam vorig jaar buiten met deze praalwagen, en die werd niet overal geapprecieerd.
Rutger Lievens Carnavalsgroep De Vismooil'n kwam vorig jaar buiten met deze praalwagen, en die werd niet overal geapprecieerd.
Unesco heeft het carnaval van Aalst zopas verwijderd uit de representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid. Dat is door het Unesco Comité Immaterieel Erfgoed in Bogota (Colombia) beslist. Het is de eerste keer dat Unesco dat doet. De beslissing werd op applaus onthaald op de samenkomst in Colombia.

Aalst Carnaval kwam tijdens de vorige editie in opspraak. Op een praalwagen stonden Joodse karikaturen afgebeeld, met pijpenkrullen, haakneuzen en een grote kist met geld. Er kwam niet alleen kritiek van de Joodse gemeenschap, maar ook de Unesco noemde de karikaturen respectloos.

Aalst Carnaval staat sinds 2010 op de werelderfgoedlijst van de Unesco, maar dreigde die erkenning te verliezen tijdens de bijeenkomst van de Unesco in Colombia. Om die schrapping voor te zijn, besliste de Aalsterse burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) vorige week - in overleg met de carnavalisten - om het Aalsterse carnaval zelf te laten schrappen van de lijst. “Wij zijn geen antisemieten of racisten. Wie dat blijft beweren, is te kwader trouw. Aalst zal altijd de hoofdstad van spot en satire blijven. Wat men ook probeert: wij laten ons de vleugels niet knippen”, klonk het toen.

Klachten

Unesco baseert zich voor de beslissing op klachten die het kreeg in 2013, 2018 en 2019. De editie van dit jaar gaf de doorslag, zo blijkt uit documenten van Unesco. Toen zag de organisatie “racistische en antisemitische karikaturen” op sommige praalwagens. “Meer in het bijzonder droeg een praalwagen twee grote beelden van orthodoxe joden met pelshoeden en roze pakken, met pijpenkrullen en grotesk grote neuzen, zittend op gouden munten en zakken geld”, zo brengt Unesco in herinnering. “Eén van de figuren had een rattenpop op zijn jas, was een sigaar aan het roken en stak zijn hand uit naar het publiek. Volgens verslagen speelde op de achtergrond muziek met rijmwoorden op joodse clichés zoals ‘kluis’, ‘roze muis’ en ‘joodse muis’.”

Aalst Carnaval gaat in tegen de waarden van Unesco, stelt het Comité Immaterieel Erfgoed in de beslissing. “Sinds het op de lijst stond heeft Aalst Carnaval meermaals boodschappen, beelden en voorstellingen getoond die zowel binnen als buiten de gemeenschap gezien kunnen worden als het aanzetten van stereotypen, uitlachen van bepaalde groepen en beledigen van de nagedachtenis van pijnlijke historische gebeurtenissen, inclusief genocide, slavernij en rassensegregatie.”

Joodse organisaties reageren tevreden

Het Coördinatiecomité van de Joodse Organisaties van België (CCJOB) en het World Jewish Congress reageren tevreden op de beslissing van de Unesco.

“Het CCJOB herhaalt dat het zich niet uitspreekt over de bedoelingen van de organisatoren van het carnaval, over de verantwoordelijken voor de karikaturale poppen of over de plaatselijke burgemeester. Het CCJOB wil echter het gebruik aanklagen, tijdens een volksfeest, van anti-joodse karikaturen die teruggaan op de nazi-tijd”, zegt het comité in een mededeling.

Yohan Benizri, de voorzitter van het CCJOB, vreest nieuwe provocaties in Aalst. “Nu vrezen wij eveneens de nefaste gevolgen van het carnaval dat rechtstreeks of onrechtstreeks, erkend of niet door de Unesco, op grote schaal anti-joodse vooroordelen zoals haakneuzen, geldhandel en economische wereldheerschappij verspreidt. Dergelijke giftige gemeenplaatsen horen niet thuis op wat een plezierig en vreugdevol feest zou moeten zijn. Onze kinderen mogen en moeten niet worden blootgesteld aan soortgelijke clichés.”

Het World Jewish Congress in New York roept de carnavalisten ook op om lessen te trekken uit de beslissing van Unesco. “Ik roep de organisatoren op om afstand te nemen van de haatdragende beelden, al is het maar om te verzekeren dat hun kinderen zullen opgroeien in een meer tolerante wereld”, zegt voorzitter Ronald S. Lauder. 




11 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Nathalie Geeroms

    Er is geen enkele organisatie buiten “de ordes van carnaval” van de desbetreffende stad of gemeente op de wereld die zich ook maar het recht mag toewijzen om beperkingen op te leggen voor het carnavalsgebeuren zodat de vrijheid van spot en humor, aldus de expressievrijheid niet in het gedrang zou komen. Een goede zaak dat ze er niet voor zwichten

  • Paul Siemons

    In heel de wereld weet men dat die wagen antsemietisch was, alleen in Aalst weten ze het niet.

  • ivan DEJONGHE

    eindelijk aalst is terug vrij die combuese wat hebben die te beslissen hier in belgie

  • Norbert Daelman

    Hopelijk blijft Aalst Carnaval wat het altijd is geweest een parodie op de gebeurtenissen van het vorig jaar of folklore op zijn best. Weg met dat erfgoed als je toch niet meer mag laten zien wat je denkt.

  • Tamzin Andersen

    Heel goed dat Aalst zich niet laat ringeloren door het zielige ziekelijk politiek correcte UNESCO. Vreemde mensen die zichzelf een zeer hoogstaande elite vinden en ons eens gaan vertellen waarmee we nog mogen lachen en waarmee niet. Wie vindt dit nog normaal ?