De inheemse zwarte honingbij is terug in Aalst: “De nazi’s verkozen hun ‘Überbie’, waardoor de zwarte bij bijna verdween”

Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.
RLA Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.
De inheemse zwarte honingbij is teruggekeerd in Aalst. Imker Ronny Verlé (60) heeft nu vijftien zwarte bijenkoninginnen met bijenvolkje. De zwarte bij is de honingbij van hier, maar geraakte in de verdringing toen 75 jaar geleden de nazi’s de grijzere Sloveense honingbijen tot ‘die Reichsbiene’ uitriepen. De zwarte bij raakte in de verdringing, maar maakt in heel Vlaanderen nu een comeback.

Honing van de Vlaamse imker komt tegenwoordig van zogenaamde Carnica-bijen. Een grijzere soort honingbijen met oorsprong in Slovenië. Daar zitten de nazi’s voor iets tussen. Oorspronkelijk waren er in Duitsland alleen zwarte honingbijen, maar met de opkomst van de nazi-partij NSDAP kwam daar verandering in. In 1938 werd Oostenrijk geannexeerd en dat was het keerpunt. De grijze Carnica werd ‘inheems aan het Rijk’, want Zuid-Oostenrijk behoorde tot de natuurlijke habitat van deze grijze ondersoort.

Een zwarte koningin ingevoerd in een ander volk.
RLA Een zwarte koningin ingevoerd in een ander volk.

Reichsbie

Riechskörmeister Gottfried Goetze, een hooggeplaatste NSDAP’er, riep ze uit tot ‘die Reichsbiene’. Elke imker in het nazirijk werd gemotiveerd om met deze Überbie aan de slag te gaan. Na de Tweede Wereldoorlog voerde men in Vlaanderen massaal grijze honingbijen uit West-Duitsland in. “Vooral omdat werd verteld dat deze meer honing opleverden”, legt Ronny Verlé uit. Imkers dachten vooral aan hun portemonnee.

De honingbijenpopulaties in België werden grijzer, de zwarte honingbij werd zeldzaam. Zo zeldzaam dat er maar op een paar plaatsen in Europa zuivere zwarte populaties te vinden zijn. Een van die regio’s is Chimay – Valenciennes aan de Belgisch-Franse grens. “Enkele jaren geleden startte de Limburgse imker Dylan Elen met een project, De Zwarte Bij. Hij introduceerde de zwarte bij opnieuw in Limburg en van daaruit worden de koninginnen nu verspreid over heel Vlaanderen. Nu dus ook in Aalst”, zegt Ronny, die lid is van de vereniging ZwarteBij.org.

Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.
RLA Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.

Levend erfgoed

De zwarte bijen zijn nog in de minderheid, maar Ronny hoopt dat dat kantelt. “Het is een stukje levend erfgoed. De zwarte honingbij hoort hier thuis, is inheems. Ze zou ook minder in concurrentie gaan met wilde bijen. Onder imkers bestaat het misverstand dat zwarte bijen agressiever zijn en minder honing produceren. Uit ondervinding weet ik dat het niet klopt. Ze zijn helemaal niet agressiever dan hun grijzere collega’s en van de honingproductie heb ik echt geen klagen”, zegt Ronny. Hij hoopt dat meer en meer imkers in de regio uiteindelijk zullen overschakelen op de zwarte honingbij.

Meer info over de zwarte honingbij vind je op www.zwartebij.org.

Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.
RLA Ronny Verlé bij zijn bijenkasten met zwarte bijen.



1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • urbain Van Gucht

    Anderzijds weet de reeds vroeger geciteerde William Blomstedt te vertellen in het American Bee Journal van december 2015, dat ene Michael Ambrozic – eveneens uit Slovenië – 70.000 (?!) carnicavolken heeft verspreid over de ganse wereld en dit vanaf 1878. Men zou dus mogen concluderen dat de verspreiding van de carnica’s een aanvang heeft genomen in dezelfde periode dat pastoor Dzierzon zijn kolonies uit Italië liet overkomen. Er kan beslist een verband gelegd worden tussen beide gebeurtenissen.