Nieuwe supercomputer speurt naar mysterieuze ruimteflitsen met snelheid van 20.000 beelden per seconde

Toestel gebruikt onderdelen van spelcomputers

Een cluster van honderdduizenden sterren.
AFP Een cluster van honderdduizenden sterren.

In Nederland is bijzonder snelle computer in gebruik genomen bij een sterrenwacht in het Drentse Westerbork. De ARTS, zoals de machine heet, heeft een rekencapaciteit van twee petaflops. Dat betekent dat hij 2 biljard (miljoen maal miljard) berekeningen per seconde kan uitvoeren. De bouw van de supercomputer kostte ongeveer een miljoen euro.

Bij Westerbork staan verspreid over drie kilometer twaalf telescoopschotels op een rij die constant beelden maken van de ruimte. De computer moet in die metingen zoeken naar zogeheten snelle radioflitsen, mysterieuze signalen van buiten onze Melkweg. Zo'n flits duurt een paar milliseconden, en de eerste werd ontdekt in 2007. Sindsdien zijn er pas enkele tientallen gezien, hoewel er mogelijk duizenden flitsen per dag plaatsvinden.

Het is niet bekend waar de flitsen vandaan komen en hoe ze worden veroorzaakt. "De flitsen zijn miljarden jaren geleden uitgezonden. In de paar millisecondes verspreiden ze net zo veel energie als onze zon in een dag. Als ze van zo ver nog zo fel kunnen flitsen, moeten ze heel fel zijn geweest", zegt hoofdonderzoeker Joeri van Leeuwen van het wetenschappelijke instituut Astron.

Probleem

Het probleem is alleen dat wetenschappers niet weten waar ze moeten kijken. Zodra ze uitgerekend hebben dat ergens een flits is geweest, is het al veel te laat. ''En als je niet weet waar je moet kijken, grijp je altijd mis. Daarom zal onze computer meteen een alarm sturen bij een signaal. Dan kunnen andere telescopen naar de bron zoeken'', zegt onderzoeksleider Joeri van Leeuwen.

De supercomputer bekijkt 20.000 afbeeldingen per seconde en leert zichzelf om daar flitsen in te herkennen. Daarvoor gebruikt hij tweehonderd grafische processoren uit spelcomputers. Wetenschappers hopen dan één flits per week te ontdekken. 

Vorig jaar kreeg deze 50 jaar oude radiotelescoop van Astron een tweede leven.
ANP Vorig jaar kreeg deze 50 jaar oude radiotelescoop van Astron een tweede leven.



11 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • mich lee

    raymond van der craen, komt de post bij u nog op zaterdag :p

  • Peter Cortens

    Ja Remi, als je onze zon vanuit de ruimte bekijkt zal die veel witter lijken dan hier onder de atmosfeer maar ze zal nog altijd een licht tintje geel hebben

  • Gino Denil

    20.000 per seconde, daar moet onzen Ben van dromen zie. Als je te snel rijdt dan rijdt je toch ook 20.000 keer te snel per 1/20.000 seconde. Gewoon een kwestie van goede camera's en voldoende rekencapaciteit voor de verwerking.

  • raymond van der craen

    Vorige week ook een paar flitsen gezien zonder supercomputer, vandaag viel de bevestiging in mijn brievenbus!

  • Dick van Aggelen

    Dat dacht ik ook Marc Spandal. Maar miljarden jaren geleden zag dit toen jonge heelal er totaal anders uit!