Hoe strips digitaal werden

Marvel / screenshot
De Amerikaanse stripuitgeverij Marvel voegt een soundtrack en geluidseffecten toe aan de tablet- en pc-versies van zijn producten. Of lezers het gaan lusten is een andere vraag, maar het is in ieder geval een nieuwe stap in de verdere digitalisering van het medium, die dertig jaar geleden al werd ingezet.

Op het nieuws dat de Amerikaanse uitgever Marvel geluid gaat toevoegen aan zijn strips, te beginnen met een paar episodes uit 'Captain America: The Winter Soldier', zullen stripfanaten antwoorden dat er al zo'n honderd jaar geluid zit in beeldverhalen: de onomatopee, of de evocatie van geluid door middel van een woord (zoals 'pang' of 'zoink'), is een kunst op zich geworden in de strip. Maar toch zijn stripuitgevers aan het kijken hoe ze het medium kunnen vernieuwen nu het snel digitaal aan het gaan is, zonder dat het daardoor zijn eigenheid verliest. Dat is ook een plan dat Marvel aan het bekijken is: de geluidseffecten en de soundtrack die ze willen toevoegen aan hun digitale strips is 'adaptatief', wat onder meer betekent dat de muziek in kleine 'loops' blijft draaien en verder gaat in het leesritme van degene die de strip aan het lezen is, en geluidseffecten alleen worden weergegeven wanneer de lezer inzoomt op een bepaald plaatje.

Het is allemaal nog pril en experimenteel, net als de probeersels waarmee stripuitgevers ook animaties willen toevoegen aan hun digitale producten, maar het toont in ieder geval aan hoe het medium zichzelf opnieuw aan het uitvinden is in een digitale wereld. Dat is een evolutie die zich ondertussen al dertig jaar aan het voltrekken is: in 1985 al werd de eerste digitale strip - Eric Milikins 'Witches and Stitches' - gepubliceerd op de Amerikaanse pre-internet-onlinedienst Compuserve, in 1991 gevolgd door Hans Bjordahl's 'Where the Buffalo Roam', een strip die op world wide web-voorgangers FTP en Usenet terechtkwam. Maar de eerste min of meer succesvolle digitale strips kwamen uit op cd-rom: bekende strips als 'Maus' maakten begin jaren '90 bijvoorbeeld hun debuut in die vorm.

Pantheon Books


Een belangrijke doorbraak voor de digitale strip kwam er natuurlijk met de opmars van het wereldwijde web, ergens in de jaren '90. Aanvankelijk waren het vooral onafhankelijke artiesten die het nieuwe medium gebruikten om hun werk bij het publiek te krijgen, maar ook gevestigde uitgeverijen gingen een deel van hun strips beschikbaar maken via hun website: Marvel en DC Comics experimenteerden er bijvoorbeeld mee vanaf de vroege jaren 2000. Het was ook een periode die een paar nieuwe gevestigde namen begon op te leveren, zoals 'Penny Arcade' en 'JerkCity'.

Jerry Holkins / Mike Krahulik


Maar de technologie die echt alles veranderde, was de smartphone en de tablet. De afgelopen jaren zagen we de opkomst van het ComiXology-platform op zowat alle denkbare toestellen (van iPads via Android-tablets tot Amazons Kindle), dat onder meer door Marvel, DC Comics en een hele rist andere Amerikaanse uitgevers wordt gebruikt. Het succes ervan is enorm: sinds 2007 werden er al meer dan 200 miljoen strips gedownload via het platform, en er zijn 40.000 titels op beschikbaar. Meer dan tien procent van de opbrengsten die de Amerikaanse stripuitgevers binnenrijven komt ondertussen al van digitale strips, zo bleek vorige zomer tijdens de Comic-Con-beurs. Ook Belgische strips zijn inmiddels overigens online, onder meer via Apples iBooks-platform of via het Franse initiatief Izneo.




Reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels