30 jaar www: uitvinder ziet de gevaren, maar blijft optimistisch over de toekomst van het internet

Sir Tim Berners-Lee.
EPA Sir Tim Berners-Lee.
Vandaag viert het world wide web zijn dertigste verjaardag. Op 12 maart 1989 stelde de toen 33-jarige Tim Berners-Lee een volgens zijn baas van het CERN in Zwitserland een “vaag maar opwindend” idee voor. Sir Tim, zoals de mede-uitvinder van het web door het leven gaat, waarschuwde in het verleden al voor de gevaren van het internet, maar blijft in een nieuwe brief ook optimistisch.

Berners-Lee mocht destijds in maart 1989 van zijn baas aan zijn project sleutelen, naast zijn andere werk voor het CERN, het Europese onderzoekscentrum voor deeltjesfysica in het Zwitserse Genève. De Britse ingenieur en computerwetenschapper werkte samen met de Belg Robert Cailliau. Ze wilden de onderzoekers van de verschillende afdelingen van het CERN beter met elkaar laten communiceren door hun computers met elkaar te verbinden. Ze ontwikkelden daarvoor een gemeenschappelijke computertaal: HTML, of ‘hypertext mark-up language’, de basis voor de webpagina’s op het internet zoals wij dat vandaag kennen.

Tim Berners-Lee poseert met de directeur-generaal van het CERN, Fabiola Gianotti, en met onze landgenoot Robert Cailliau.
REUTERS Tim Berners-Lee poseert met de directeur-generaal van het CERN, Fabiola Gianotti, en met onze landgenoot Robert Cailliau.

Het internet en het wereldwijde web worden vaak als synoniemen gebruikt, terwijl ze dat niet zijn. Het internet is een verbindingsnetwerk tussen computers, smartphones en andere toestellen. Het world wide web is één applicatie op dat internet, gebouwd met het zogenaamde hypertext transfer protocol (het bekende “http” van webpagina’s) en met HTML-code. Tegen 1991 ging het “WorldWideWeb” in de lucht. De uitvinding zou onze levens grondig veranderen.

De gevolgen zijn niet allemaal even positief. De Belgische medebedenker van het web, Robert Cailliau, heeft nooit verhuld dat hij dertig jaar geleden andere toepassingen voor ogen had dan diegene die sindsdien het levenslicht zagen. Ook Tim Berners-Lee waarschuwde al meermaals voor de toekomst van het internet. Maar in een nieuwe brief die hij naar aanleiding van de dertigste verjaardag publiceerde, is Sir Tim optimistisch. Volgens hem kan het internet wel degelijk gered worden.

Twee jaar geleden zag Berners-Lee drie bedreigingen voor het web. Hij waarschuwde voor het verlies van controle over onze persoonlijke gegevens, wat vandaag actueler is dan ooit. Ten tweede had hij in de mot dat het verspreiden van misleidende informatie op het web veel te makkelijk was. Ook dat zit volop in de actualiteit: denken we maar aan alle heisa rond ‘fake news’. Tot slot merkte hij op dat politieke advertenties op het net alsmaar gesofisticeerder werden en dat er “nood aan transparantie en begrip” was. Hij vreesde toenemende manipulatie van internetgebruikers, zoals in 2016 bleek bij de presidentsverkiezingen in de VS en bij het brexitreferendum in het Verenigd Koninkrijk.

REUTERS

Vorig jaar schreef Sir Tim dat die bedreigingen er wel zijn, maar dat hij “er alles aan zou blijven doen om ervoor te zorgen dat het web een vrije, open, creatieve ruimte is - voor iedereen”. Vandaag ziet hij nog altijd de mogelijkheden van het web, al “heeft het ook kansen geboden aan oplichters, een stem gegeven aan haatzaaiers, en maakte het allerlei vormen van criminaliteit makkelijker uitvoerbaar”. Maar Berners-Lee zegt dat er geen reden is om aan te nemen dat het web de komende dertig niet ten goede zou kunnen veranderen. “Als we het bouwen aan een beter internet opgeven, dan zal niet het internet ons maar wij het internet in de steek hebben gelaten.

Sir Tim wil dat we met z’n allen het gevecht aangaan tegen “bewust kwaadwillige bedoelingen” van hackers en andere criminelen, tegen de perverse motieven om het systeem te misbruiken (zoals clickbait voor meer advertentie-inkomsten of het verspreiden van valse informatie), en tegen “onbewust negatieve gevolgen” van wie het niet slecht bedoelt, zoals polariserende uitspraken online. Hij besluit: “De strijd om het web is een van de belangrijkste zaken van onze tijd. Vandaag zit de helft van de wereld online. Het is dringender dan ooit om ervoor te zorgen dat we de andere helft niet offline achterlaten en dat iedereen bijdraagt aan een web dat gelijkheid, kansen en creativiteit bevordert”.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Serge Aernoudt

    Op zekere dag zal internet de hele wereld doen stilvallen. Het is onze ondergang.