“Geestelijk gestoord” en “dom vrouwmens”: anonieme scheldpartijen lokken online amper verontwaardiging uit

Illustratiebeeld.
Getty Images/iStockphoto Illustratiebeeld.
Het was je misschien al opgevallen dat onlinesurfers minder snel een blad voor de mond nemen. Scheldwoorden en dreigende taal zijn schering en inslag dankzij de anonimiteit van het web. En reacties op de scheldpartijen blijven uit. Het lijkt wel alsof de onlinewereld onze morele verontwaardiging kaapt. 

Wat zou je doen als iemand jouw vriend, vriendin, broer, zus of een kennis uitschold voor “hoer”, “paljas” of “profiteur”? Allicht zou je verontschuldigingen eisen of misschien zelfs kwaad worden waarna je zelf begint te roepen. Toch gebeurt het dagelijks online, zonder dat er ook maar een haan naar kraait. “Personen lijken zich erover te verbazen dat digitale woorden evenveel pijn doen”, aldus een nieuw onderzoek dat gepubliceerd werd in Social Physchological and Personality Science.

Zelfs wanneer slachtoffers meermaals worden lastiggevallen, beschouwt de buitenwereld hen als “minder kwetsbaar” voor beledigingen die online worden geuit. “In een digitale context reageren mensen met minder verontwaardiging”, aldus de onderzoekers.

Online versus offline scheldpartijen

De studie bundelde twee eerder uitgevoerde onderzoeken. Bij de eerste studie onderzocht men 270 studenten waarbij verschillende onlineprofielen van ‘nerds’ werden gecreëerd. Het ene profiel toonde al wat meer informatie over de denkbeeldige persoon dan het andere. Bovendien was er tijdens het onderzoek sprake van een derde situatie waarbij iemand aan de groep studenten face-to-face werd geïntroduceerd als nerd.

Het tweede onderzoek vertrok vanuit een soortgelijke situatie. Daarbij lazen 283 proefpersonen talrijke commentaren waarin een vrouw beledigd werd. Diezelfde beledigingen werden ook tijdens een openbaar evenement naar het hoofd van de vrouw geworpen. 

Beide studies bevestigden dat mensen sneller reageren en bezorgd zijn wanneer er rechtstreekse en persoonlijke opmerkingen worden gemaakt. In een digitale omgeving reageren anderen minder snel. Des te meer informatie er online gedeeld wordt over het slachtoffer, des te sneller derden zullen reageren. Maar zelfs wanneer de profielen van slachtoffers volledig herkenbaar worden gemaakt, zijn onkuise uitspraken en scheldpartijen minder schokkend in een digitale context.

Gebrek aan informatie en overmatige blootstelling 

Enerzijds kan het gebrek aan reacties verklaard worden door een gebrek aan persoonlijke informatie. Wanneer er weinig informatie over een bepaalde persoon op zijn profiel wordt weergegeven, zullen buitenstaanders ook minder snel reageren. “Het gebrek aan personalisatie kan ervoor zorgen dat waarnemers minder snel boos worden of minder snel namens het slachtoffer handelen.”

Daarnaast zou je reacties –of het gebrek eraan- ook als verdoofd kunnen omschrijven: “Hetzij door de enorm grote hoeveelheid online intimidatie, hetzij door de overmatige blootstelling eraan.”

Impact van woorden

Kunnen we de tendens omkeren en ons online gedrag beter matchen aan persoonlijke situaties? “De manier waarop we onze online community vormgeven zal dat bepalen”, menen de onderzoekers. Maar digitale platforms die eerder depersonaliseren en kwaadwillige spraak bevorderen, zullen de reacties van gebruikers steeds verder afzwakken. “Zodra we beseffen dat onze woorden altijd een impact hebben, zelfs digitaal, zal het verschil tussen online en offline verontwaardiging hopelijk verdwijnen.”

Illustratiebeeld.
Getty Images/iStockphoto Illustratiebeeld.



8 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Thibault Derese

    Dan blokkeer je die gewoon.

  • Luke Vincke

    Uiteraard, het is de enige plaats waar we als burger nog ons ongenoegen en frustratie kunnen luchten. De rest wordt ons verboden of onmogelijk gemaakt. Zeker als verkiezingen niks meer veranderen.

  • Jan Voet

    Woorden hebben slechts een impact indien men ze belangrijk vindt. Daden hebben veel meer belang.

  • Johan Vercarre

    Je moet inderdaad goed opletten bij gevoelige onderwerpen niet in deze stroom meegesleurd te worden.

  • Bart Vanlierde

    Keyboard warriors noemen ze dat, ik speel af en toe een online spel, en als ze verliezen beginnen ze direct met scheldwoorden te smijten, tjah, de normaalste zaak van de wereld op het internet.......