Ga naar de mobiele website
^ Top

Impostor syndrome: wat als de twijfel telkens toeslaat?

Shutterstock
Je hebt een goeie job, zet prachtige resultaten neer, krijgt complimenten van baas en collega's en toch ben je zelf niet tevreden. Herkenbaar? Welkom dan in de wereld van de 'impostors'.

Lees ook op vacature.com:

10 signalen die wijzen op een nakende burn-out
De invloed van werkbaar werk op jouw loon
5 tips om met imposter syndroom om te gaan


"Dan sta ik op dat congrespodium en denk ik 'Is het wel zo interessant wat ik aan het vertellen ben? Straks staat er vast iemand uit het publiek op om me op mijn fouten te wijzen.'" Ook al heeft Nederlander Peter-Paul Koch expertise zat als het over websites bouwen gaat, soms overvalt hem het gevoel dat hij er niks van bakt, dat hij 'een bedrieger is die vroeg of laat ontmaskerd wordt'. 

Perfectionisme ten top

Impostor syndrome, noemen psychologen deze vorm van onzekerheid. Rationeel weet je dat je alle redenen hebt om vol vertrouwen je opdracht te vervullen, maar toch heb je het idee dat je niet goed genoeg bent. Je bent ervan overtuigd dat je prestaties niet jouw verdienste zijn, maar eerder het resultaat zijn van toeval en geluk. "Het gaat om mensen die succesvol zijn, maar het gevoel hebben dat ze doen alsof. Ze zijn succesvol, maar zo voelen ze zich niet", beschrijft loopbaancoach Vreneli Stadelmaier het fenomeen in F*ck die onzekerheid

Voor dat boek bevroeg ze zeshonderd Nederlandse hoopopgeleide mannen en vrouwen. Driekwart van de vrouwen en de helft van de mannen herkenden de impostorgevoelens. 30 procent van de vrouwen en 9 procent van de mannen gaven aan er hinder van te ondervinden. In eigen land deed Jasmine Vergauwe (UGent) onderzoek naar het verschijnsel. Haar enquête bij 201 bedienden (actief in HR, onderwijs, finance & accounting) leverde 20 procent impostors op. Significante verschillen tussen mannen en vrouwen, midden- en topmanagers of startende en ervaren werknemers vond ze niet. 

Wat de meeste impostors wel gemeen hebben, is hun drang naar perfectionisme. Vergauwe heeft het in haar studie zelfs over 'neurotisch perfectionisme'. Ook al ben je de beste van de klas, dan nog ben je niet tevreden. De gevolgen die die houding op de werkvloer kan hebben, laten zich raden: impostors zijn doorgaans minder tevreden over hun job en voelen zich minder nauw bij de organisatie betrokken. Stadelmaier linkt het zelfs aan burn-out: "Als je aan het impostor syndrome lijdt, haal je alles uit de kast om maar te bewijzen dat je het kunt. Je gaat steeds harder en harder werken. Geen enkele vorm van succes of erkenning wordt geïnternaliseerd, waardoor de honger naar bevestiging groter wordt en de uitdaging, het werk dat verzet moet worden, steeds meer of moeilijker wordt. Hier dreigt het gevaar van uitputting of burn-out."

Iedereen impostor!

Zo ver gaat het bij Peter-Paul Koch voorlopig niet. Dat er constant een papegaai op zijn schouder zit - zoals Vreneli Stadelmaier het Impostor syndrome typeert - ervaart hij bovendien niet echt als een probleem. Integendeel. "In de loop der jaren heb ik geleerd om het gevoel wat te negeren. Dat is mijn manier om ermee om te gaan. Ik weet nu dat dat stemmetje in mijn hoofd 90 procent van de tijd ongelijk heeft. Ik begrijp ook beter dat het net dankzij die papegaai op mijn schouder is dat ik mijn werk niet als vanzelfsprekend beschouw. De codes die ik programmeer, controleer ik telkens opnieuw. Om te kijken of er toch niet ergens een foutje ingeslopen is. Ik vind dat geen slechte houding. Een beetje 'impostor zijn, lijkt me heel gezond. Iedereen zou het moeten zijn, want het beschermt je tegen grote fouten maken. Het omgekeerde, té zelfzeker zijn, is volgens mij een veel groter probleem." 

Meer over



Reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


Gesponsord

Meld een bug