Zo stijgt je loon (zonder dat je er zelf om moet vragen)

Shutterstock
Een loonstijging onderhandelen is verre van eenvoudig. Gelukkig zal je salaris nu en dan ook evolueren zonder dat je er zelf om moet vragen. En wel dankzij deze drie systemen.

1. Automatische indexering

Om de koopkracht van werknemers te garanderen, zijn de lonen in ons land gekoppeld aan de gezondheidsindex. Die volgt de prijsevolutie van ruim 600 producten en diensten die op de Belgische markt beschikbaar zijn. Stijgt de index, dan worden de lonen van werknemers automatisch verhoogd. Wanneer dat gebeurt en onder welke voorwaarden, hangt af van de bedrijfstak waarin de werknemer aan de slag is. In januari van dit jaar zijn de lonen van de bedienden uit Paritair Comité 200 zo met 1,83 procent gestegen.

“Voor de werknemers is die automatische koppeling natuurlijk een goede zaak”, evalueert Brigitte Oversteyns, reward consultant bij SD Worx. “Voor de werkgevers daarentegen zet het een serieuze druk. Doorgaans voorzien de bedrijven jaarlijks een budget van 3 à 3,5 procent voor de stijging van de loonkosten. Als ze daarvan al 2 procent aan de indexering moeten geven, blijft er niet veel over om individueel te differentiëren. Daarbij komt dat werknemers de indexering niet als een beloning beschouwen, maar als een recht.”

Ook macro-economisch speelt de automatische loonindexering wel eens in ons nadeel. Zo moesten we in het verleden al verschillende keren vaststellen dat de lonen in ons land sneller stegen dan die in de buurlanden. Brigitte Oversteyns: “In Europa passen alleen Luxemburg en België zo’n systeem van automatische loonindexering toe. In veel andere landen zijn het de sociale partners die op sectorniveau afspreken of ze al dan niet indexeren. Omdat we in België automatisch springen, gebeurt het dat we sneller dan onze buren evolueren. Voor ons concurrentievermogen heet dat dan een slechte zaak te zijn.” Om daar een mouw aan te passen, beslist de regering nu en dan om een indexsprong te maken. De lonen worden dan eenmalig niet aangepast op het moment dat de index overschreden wordt.

2. De loonnorm

Een andere maatregel die je loon positief zal beïnvloeden, is de loonnorm. Om de stijging van de loonkosten binnen de perken te houden (en zo de concurrentiepositie met de buurlanden te vrijwaren), zitten de sociale partners in ons land elke twee jaar samen om te bepalen hoeveel de loonkosten in de daarop volgende periode maximaal mogen stijgen. Voor 2017 en 2018 bijvoorbeeld zijn ze overeengekomen dat de lonen op bedrijfsniveau met 1,1 procent mogen stijgen, bovenop indexeringen en baremieke verhogingen. “In veel sectoren hebben de vakbonden de loonnorm in een cao gegoten”, vertelt Dirk Wijns, directeur bij Acerta Consult. “Daardoor kregen meteen alle werknemers die 1,1 procent-stijging toegekend. In andere sectoren is er meer vrijheid aan de ondernemingen gegeven. Sommige bedrijven hebben er bijvoorbeeld voor gekozen om een extra premie in de groepsverzekering te storten.”

3. Barema’s en loonvorken

Niet alleen de loonnorm en de indexering, ook de keuze van je werkgever om met baremastructuren en/of loonklassen te werken, maakt dat je je salaris doorheen de tijd spontaan zult zien groeien.

“Anciënniteitsverloning is zeker voor arbeiders en bedienden nog altijd het meest gebruikte loonsysteem”, vertelt Dirk Wijns. “De evolutie van het loon zit in dat geval verankerd in loonbarema’s. Hoe langer je bij een werkgever werkt, hoe hoger je loon wordt. Aan de hand van die barema’s kan je exact voorspellen hoeveel je jaar na jaar zal verdienen. Soms is er jaarlijks een extraatje voorzien, soms om de twee of de vijf jaar. De meeste van die systemen voorzien ook een eindpunt, bijvoorbeeld na twintig of dertig jaar.”

Lees ook: Moet de anciënniteitsverloning afgeschaft worden? Federaal minister van Werk Kris Peeters in debat met professor Xavier Baeten

Het voordeel van een baremiek systeem is zonder twijfel de transparantie: als werknemer weet je exact wanneer er een stijging komt en hoeveel die zal bedragen. Tegelijk zit daar ook het grote nadeel: aangezien de loonstijging er sowieso komt, moedigt zo’n systeem werknemers misschien niet tot grootse prestaties aan. Bovendien bestaat het risico dat werknemers na verloop van tijd in een gouden kooi terechtkomen. Wijns: “Op een bepaald moment verdienen werknemers meer dan wat ze ‘op de markt’ voor die specifieke functie zouden krijgen. Ze zullen op dat moment niet meer zo snel geneigd zijn om naar een andere job te zoeken, ook al zijn ze misschien niet meer zo gemotiveerd.”

Als het van de regering afhangt, dan zullen we in onze ondernemingen in de toekomst meer prestatiegebonden systemen zien verschijnen. In de arbeidsdeal van afgelopen zomer riep ze de sociale partners op om een voorstel in die richting te doen. “Voor kaderleden en hogere bedienden gebruiken bedrijven die systemen vandaag al”, zegt Brigitte Oversteyns. Bij die groepen werknemers evolueren de lonen niet automatisch met de leeftijd of de ervaring, maar wordt er gekeken naar de expertise, de prestaties, de competenties, de groei in de job. Al naargelang de uitkomst evolueren de werknemers dan sneller of trager op de loonschaal. “Het grote voordeel daar is de voorspelbaarheid. Iedereen weet wat hem te doen staat om een verhoging te krijgen. Een ander voordeel is dat het dan niet langer enkel de hardste roepers zijn die er qua loon op vooruit gaan.”

Lees ook:

Salarissen stegen het voorbije jaar met 4 procent

Hoeveel verdien je bij de Vlaamse overheid?

Bij dit bedrijf bepalen de collega’s elkaars salaris

Bronvacature.com.




15 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Yvan Lindekens

    "Een andere maatregel die je loon positief zal beïnvloeden, is de loonnorm." Orwelliaanser dan dit moet het echt niet worden, Vacature!

  • Johan Van Biesen

    Het is ook hopelijk duidelijk voor iedereen dat de barema's bewijzen dat er geen loonkloof bestaat tussen mannen en vrouwen, dat dit kompleet nonsens is.

  • jan De Borger

    een indexaanpassing krijg je pas als alles al 2a3 % opgeslagen is. Dus je holt steeds achterna.

  • Thierry Vansweevelt

    Ik werk liever luier dan te streven naar meer geld lol. Het is toch allemaal niks waard. De winkels liggen vol prullen en de koopkracht daalt. Ik kweek nog wel ewa selder in mijnen hof om van te leven, lekker!

  • jan geens

    stijgen ?? nominatief misschien wel ... maar de waarde/koopkracht gaat achteruit ; evenals je spaargeld .. en de belastingsschijven zijn al evenmin geindexeerd en dus betaal je procentueel MEER belastingen op dezelfde koopkracht .. werkelijk geweldig hoor !