Deeltijds werken: bezin eer je begint?

Shutterstock
Dat minder werken een oplossing is tegen al te veel stress en mogelijke burn-outs spreekt voor zich. Maar deeltijds werken heeft ook andere gevolgen op langere termijn, voor je loon, je carrière, je sociale zekerheid én je pensioen. Zorg dan ook dat je voldoende geïnformeerd bent voor je de stap zet.

Lees ook op vacature.com:

Op zoek naar een parttime job? Bekijk ze hier
Parttime werken: de oplossing voor meer quality time thuis

De gevolgen

Wist je dat parttime werken ook gevolgen kan hebben voor je sociale zekerheidsrechten - in geval van werkloosheid, ziekte en invaliditeit of pensioen? Wij zetten alle gevolgen van deze keuze eens op een rijtje.  

Voor je loon
Minder werken, betekent minder verdienen. Ook je vakantiegeld - en dagen verminderen wanneer je deeltijds gaat werken.  

Je kan een aantal extralegale voordelen, zoals bijvoorbeeld maaltijdcheques verliezen.  

Twee deeltijdse banen combineren kan fiscaal nadelig uitvallen.  

Voor je sociale zekerheid
Als je werkloos wordt, zal je werkloosheidsuitkering berekend worden op het aantal gepresteerde werkdagen. Als je minder werkt dan de maximale arbeidsduur in de onderneming, heb je geen recht op een volledige werkloosheidsvergoeding.  

Voor je pensioen
Als je niet voltijds werkt, kan dit op langere termijn gevolgen hebben voor je pensioen. Een volledige loopbaan bestaat uit 45 jaar voltijds gewerkte periodes. Je pensioen wordt berekend volgens het aantal gepresteerde jaren.  

Voor je gezondheidszorg
Als werknemer draag je via de afhoudingen op je loon bij aan de ziekteverzekering. Wanneer de bijdragen van je deeltijds loon niet volstaan, zal je zelf de aanvullende bijdragen moeten betalen aan je mutualiteit.  

Voor je vakantiedagen
De berekening van het aantal vakantie- en feestdagen gebeurt voor deeltijdse werknemers anders. Als je letterlijk 50% werkt, heb je sowieso de helft minder vakantiedagen. De wettelijke feestdagen blijven identiek.  

Voor je carrière
Bovendien wordt er van een deeltijdse werknemer meer flexibiliteit verwacht. In bepaalde sectoren is deeltijdwerk een verplichting maar zijn de werkuren en -plaatsen zo gespreid dat de voordelen (bijvoorbeeld: meer tijd) voor het privéleven wegvallen.  

Uit onderzoek blijkt dat deeltijdse werknemers minder kans maken op een promotie of om beroepsopleidingen te volgen. Doordat parttimers minder vergaderingen kunnen bijwonen en minder informele contacten hebben, zijn ze ook minder op de hoogte van wat er leeft binnen het bedrijf. Hierdoor kunnen ze kansen mislopen.

De voordelen

Maar deeltijds werken is ook een positieve en zeer doelbewuste keuze. Dat bewijzen Wannes Degelin en Katelijne Van Tichelen. Ze kiezen ervoor te investeren in zowel hun werk als hun gezin. Ze leven met een beetje minder, maar krijgen daar tegelijk heel veel voor terug. Levenskwaliteit betekent voor hen alle rollen in hun leven evenwichtig kunnen combineren. Beiden werken bovendien in een omgeving waarin ze professionele kansen krijgen, ongeacht hun deeltijds contract.

Later misschien weer voltijds

Wannes Degelin (35) werkt al 14 jaar voor Samenlevingsopbouw Gent, waarvan al een hele tijd 80% als opbouwwerker. "Ik heb al heel wat verschillende contracten gehad, vaak deeltijds", vertelt hij. "Dat was niet altijd een bewuste keuze, maar hing ook af van de projecten waaraan ik meewerkte en de hoeveelheid werk die er voor me was. Intussen hebben mijn vrouw en ik vier kinderen, van 11, 9, 6 en 4 en werk ik al een hele tijd 80%."

"Misschien werk ik ooit weer fulltime, in een periode dat de kinderen studeren en er meer geld nodig is bijvoorbeeld, of omdat mijn werk het vraagt. Ik doe namelijk projectwerk, en het ene project vergt meer tijd dan het andere. Zo werkte ik al eens een tweetal jaar voltijds omdat het project daarom vroeg."

Deeltijds werken was voor zowel Wannes als zijn vrouw altijd al een bewuste keuze. "We wilden altijd al tijd voor de kinderen en voor elkaar. Kort nadat onze oudste was geboren, hebben we bekeken hoe we het konden aanpakken. Mijn vrouw heeft altijd deeltijds gewerkt, meestal halftijds. Nu heeft ze loopbaanonderbreking genomen om er te zijn voor onze kinderen. Maar ook ik ben dus op vrijdag thuis, een heel bewuste en positieve keuze. Voltijds werken is momenteel voor geen van ons een valabele optie."

Minder verdienen, meer tijd voor leuke dingen

Het koppel is erg tevreden met zijn beslissing voor meer gezinstijd. "Het is een manier om andere prioriteiten te stellen in het leven. Om minder gericht te zijn op financieel comfort, bijvoorbeeld, en meer op bewust leven. Wij leven met het geld dat we hebben en kiezen om het met wat minder te doen. Als we de eindjes aan elkaar kunnen knopen, is het goed."

De grote voordelen van het huidige werkregime: een rustiger levensritme. "Het verschil met andere mensen in onze omgeving zit in weinig spectaculaire dingen. Ik vind het gewoon fijn om de kinderen op vrijdag eens met de fiets naar school te kunnen brengen en 's avonds paraat te staan als de school uit is. De kinderen wilden al lang op vrijdag gaan muurklimmen, en nu kan ik met hen mee. Wij hebben hier ook een ander weekendgevoel. Het weekend start voor mijn vrouw en mij al op donderdagavond, en op vrijdag doen we allerlei huishoudelijke taken die anderen in het weekend moeten doen. Zo houden wij op zaterdag en zondag meer tijd over voor leuke dingen."

Even veel kansen als een fulltimer

Uiteraard zijn er aan de keuze van het gezin ook nadelen verbonden. "Financieel lever je uiteraard in", zegt Wannes. "En er is natuurlijk het nadelige effect op ons pensioen, maar dat is nog zo veraf dat we weigeren om ons daar nu al zorgen over te maken. Verder kan ik me voorstellen dat het voor collega's soms vervelend is dat je er niet altijd bent, maar op mijn werk is het eigenlijk geen punt. Heel veel collega's werken deeltijds, dat is heel gewoon in de sociale sector. Ik heb trouwens zeker het gevoel dat ik evenveel kansen krijg als iemand die vijf dagen per week werkt. Ik kan mij net zo goed voor een project engageren en krijg naar mijn gevoel even veel verantwoordelijkheid."

"Er is wel een periode geweest waarin ik het gevoel had dat ik evenveel werk moest verzetten als iemand die fulltime werkt, maar dat gaat beter en beter. Ik kan het zelf ook makkelijker loslaten en beantwoord mails bijvoorbeeld gewoon niet op de dag dat ik thuis ben. Het is wat spijtig dat die dag thuis niet als werk wordt gezien, want dat is het wel degelijk, al is het onbetaald. Je werkt aan het huishouden en je gezin, we moeten daar niet meewarig over doen. Sommige mensen gaan werken om een poetsvrouw of kinderopvang te kunnen betalen, wij proberen dat net om te draaien."

Deeltijds leidinggevende?

Katelijne Van Tichelen (41) werkt 3/5de als coach bij SBS Skill Builders. En naar zo'n deeltijds contract had ze tijdens sollicitaties ook bewust gezocht. "Werkgevers denken nog te veel dat je niet wil werken of niet ambitieus bent als je deeltijds werkt, wat helemaal niet klopt", zegt ze. "Deeltijdse functies zijn er vaak voor ondersteunende, meer administratieve functies. Bij Skill Builders heb ik een job met een interessante inhoud gevonden, op maat van mijn ambitie. Ik coach management- en directieteams, een job die me erg bevalt."

Dat deeltijds werken in een leidinggevende functie in haar bedrijf niet kan, vindt Katelijne best jammer. "Ik ben daar nieuwsgierig naar: hoe zou ik me in een dergelijke functie ontwikkelen? De teneur is altijd dat je om leiding te geven elke dag op de werkvloer aanwezig moet zijn, maar ik weet niet zeker of dat wel zo is. Volgens mij kan het wel degelijk anders en is deeltijds werken mogelijk in zo goed als elke functie. Maar bedrijven moeten bereid zijn uit te zoeken hoe ze het kunnen organiseren. De wil moet er zijn."

"Verder moet je natuurlijk ook aan het financiële aspect denken. Ik heb geen voltijds loon en heb mijn leven daarop moeten afstemmen, zeker als alleenstaande moeder. Nu, ik mag zeker niet klagen over mijn wedde en kan me voorstellen dat het voor andere functies of sectoren minder haalbaar is. Ook fijn bij ons: sommige mensen in een 4/5de-job geven aan dat ze hetzelfde werk moeten verrichten als wanneer ze fulltime zouden werken, maar dat ze er gewoon een dag minder tijd en loon voor krijgen. Bij mij is dat niet zo. De hoeveelheid werk is heel goed afgestemd op mijn contract."  

Op zoek naar een deeltijdse job? Bekijk ze hier




Reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels